Geisp Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar 26. júní 2026 12:30 Nýlega kom til samráðs aðgerðaáætlun stjórnvalda til verndar líffræðilegrar fjölbreytni. Aðgerðaáætlunin er stutt og hnitmiðuð að sögn höfunda og því fær grasrótin þrjár vikur til þess að skrifa athugasemdir. Náttúruverndarsamtök hafa ekki haft neina aðkomu að mótun aðgerðaráætlunarinnar fyrr en nú og eiga að láta sér nægja þessar þrjár vikur í júní. Ráðherra umhverfis- orku-, og loftslagsmála státar sig iðulega af því að setja fram þessa aðgerðaáætlun, að hafa afgreitt 6 svæði á náttúruminjaskrá og margt annað sem eru vissulega góð mál en blikna í samanburði við lagabreytingar sem sami ráðherra flytur með bros á vör og segist ryðja úr vegi hindrunum til meiri nýtingar. Á sama tíma talar hann um hina vandasömu jafnvægislist milli hagvaxtar og náttúruverndar. Mér hefur þótt málaflokkur náttúruverndar vega létt í þessari umtöluðu jafnvægislist. Á sama tíma og frumvörp eru lögð fram um að ávallt verði að taka tillit til orkunýtingarvilja stjórnvalda við ákvarðanir og hindrunum er rutt úr vegi fáum við í hendurnar aðgerðaáætlun sem hljóma að miklu leyti eins og hálfkláraðar hugsanir. Aðgerðin felur í sér að kortleggja vænlegar leiðir til að… Gerð verði greining á því regluverki sem atvinnulífinu ber að fylgja… Aðgerðin felur í sér að meta umfang… Þróuð verða verkfæri, verklag og dæmi um góðar lausnir til að styðja sveitarfélög… Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda… Aðgerðin felur í sér að greiða úr óvissu um hvaða svæði á Íslandi geta fallið undir skilgreiningu… Sett verði af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi… Það er vissulega mikilvægt og gott að greina stöðuna og athuga ýmsa físileika áður en farið er í markvissar aðgerðir en eitt og sér er lítið í það varið og alltaf hætta á að slík vinna endi ofan í skúffu. Svo eru til gögn um ýmislegt og til dæmis hefur Hafró nú þegar lagt til að stór svæði suður af Íslandi verði friðuð í hafi. Upplýsingarnar liggja fyrir og lagagrundvöllurinn til staðar í náttúruverndarlögum. Fyrirstaðan er engin. KOMASVO! Þó að einhverjar aðgerðir eins og endurheimt votlendis á ríkisjörðum og aðgerð sem byggir á reglugerð um um hvata- og stuðningsverkefni í landgræðslu og skógrækt séu vissulega til góða, þá eiga þær það sameiginlegt að hafa þegar komið fram og eru nú þegar í öðrum áætlunum. Nýlundan í þessari aðgerðaáætlun er þess vegna eins og hver annar geispi og kaffibolli á mánudagsmorgni. Ég velti fyrir mér hvort að stórir hagaðilar myndu sætta sig við álíka fyrirslátt í þeim málaflokkum sem koma þeim beint við. Sett verður af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi að því að auka ferðaþjónustu á Íslandi. Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda við að bæta ferli við aukna orkuöflun. Ég er viss um að atvinnulífið myndi ekki láta bjóða sér slíkar aðgerðir einar og sér sem einhverskonar loforð um að unnið sé hörðum höndum að því að bæta stöðu þeirra. Einhverra hluta vegna hafa stjórnmálamenn það í sér að halda slíkum aðgerðum um almannahagsmuni eins og náttúruvernd hátt á lofti eins og um gífurlega metnaðarfulla áætlun sé að ræða. Við sjáum vel að svo er ekki og ef þið lesið umsagnir við aðgerðaáætlunina sjáið þið að fagstofnanir okkar eru sammála þessu. Höfundur er formaður Landverndar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þorgerður María Þorbjarnardóttir Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
Nýlega kom til samráðs aðgerðaáætlun stjórnvalda til verndar líffræðilegrar fjölbreytni. Aðgerðaáætlunin er stutt og hnitmiðuð að sögn höfunda og því fær grasrótin þrjár vikur til þess að skrifa athugasemdir. Náttúruverndarsamtök hafa ekki haft neina aðkomu að mótun aðgerðaráætlunarinnar fyrr en nú og eiga að láta sér nægja þessar þrjár vikur í júní. Ráðherra umhverfis- orku-, og loftslagsmála státar sig iðulega af því að setja fram þessa aðgerðaáætlun, að hafa afgreitt 6 svæði á náttúruminjaskrá og margt annað sem eru vissulega góð mál en blikna í samanburði við lagabreytingar sem sami ráðherra flytur með bros á vör og segist ryðja úr vegi hindrunum til meiri nýtingar. Á sama tíma talar hann um hina vandasömu jafnvægislist milli hagvaxtar og náttúruverndar. Mér hefur þótt málaflokkur náttúruverndar vega létt í þessari umtöluðu jafnvægislist. Á sama tíma og frumvörp eru lögð fram um að ávallt verði að taka tillit til orkunýtingarvilja stjórnvalda við ákvarðanir og hindrunum er rutt úr vegi fáum við í hendurnar aðgerðaáætlun sem hljóma að miklu leyti eins og hálfkláraðar hugsanir. Aðgerðin felur í sér að kortleggja vænlegar leiðir til að… Gerð verði greining á því regluverki sem atvinnulífinu ber að fylgja… Aðgerðin felur í sér að meta umfang… Þróuð verða verkfæri, verklag og dæmi um góðar lausnir til að styðja sveitarfélög… Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda… Aðgerðin felur í sér að greiða úr óvissu um hvaða svæði á Íslandi geta fallið undir skilgreiningu… Sett verði af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi… Það er vissulega mikilvægt og gott að greina stöðuna og athuga ýmsa físileika áður en farið er í markvissar aðgerðir en eitt og sér er lítið í það varið og alltaf hætta á að slík vinna endi ofan í skúffu. Svo eru til gögn um ýmislegt og til dæmis hefur Hafró nú þegar lagt til að stór svæði suður af Íslandi verði friðuð í hafi. Upplýsingarnar liggja fyrir og lagagrundvöllurinn til staðar í náttúruverndarlögum. Fyrirstaðan er engin. KOMASVO! Þó að einhverjar aðgerðir eins og endurheimt votlendis á ríkisjörðum og aðgerð sem byggir á reglugerð um um hvata- og stuðningsverkefni í landgræðslu og skógrækt séu vissulega til góða, þá eiga þær það sameiginlegt að hafa þegar komið fram og eru nú þegar í öðrum áætlunum. Nýlundan í þessari aðgerðaáætlun er þess vegna eins og hver annar geispi og kaffibolli á mánudagsmorgni. Ég velti fyrir mér hvort að stórir hagaðilar myndu sætta sig við álíka fyrirslátt í þeim málaflokkum sem koma þeim beint við. Sett verður af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi að því að auka ferðaþjónustu á Íslandi. Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda við að bæta ferli við aukna orkuöflun. Ég er viss um að atvinnulífið myndi ekki láta bjóða sér slíkar aðgerðir einar og sér sem einhverskonar loforð um að unnið sé hörðum höndum að því að bæta stöðu þeirra. Einhverra hluta vegna hafa stjórnmálamenn það í sér að halda slíkum aðgerðum um almannahagsmuni eins og náttúruvernd hátt á lofti eins og um gífurlega metnaðarfulla áætlun sé að ræða. Við sjáum vel að svo er ekki og ef þið lesið umsagnir við aðgerðaáætlunina sjáið þið að fagstofnanir okkar eru sammála þessu. Höfundur er formaður Landverndar.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun