Hverjir borga brúsann?

Það er eins og að liggja í barnalauginni að fylgjast með umræðunni um skattahækkanir, aukna gjaldtöku og útþenslu ríkisútgjalda. Hún er afskaplega grunn og barnaleg. Það er sífellt talað fyrir aukinni útþenslu ríkisins og síðan á að borga fyrir það með skattahækkunum eða frumlegri gjaldtöku. En þegar afleiðingar aðferðafræði núverandi meirihluta eru skoðaðar vaknar upp stór spurning: Hverjir borga brúsann?

Það er nefnilega þannig að láglauna- og millistéttarfólkið borgar hann í nær öllum tilfellum. Það er auðvelt að segjast ætla að hækka skatta á fyrirtæki, en hverjar eru afleiðingarnar? Það er nefnilega alveg sama hvort skattar séu hækkaðir á banka, bakarí eða Baggalút. Það eru alltaf neytendur bankanna, bakkelsisins eða Baggalúts sem greiða aukin útgjöld þessara rekstraraðila. Enda líta þeir á skatta sem útgjöld og þegar útgjöldin hækka, þá þarf að auka tekjurnar.

En hvað segir sagan okkur?

Árið 2013 hækkaði Ungverjaland skatta af tekjum á rafrænar millifærslur úr 0,2 % í 0,3 %, sem skilaði sér í nær tvöföldun á árgjaldi debetkorta. Árið 2024 hækkuðu Þjóðverjar virðisaukaskatt á veitingaþjónustu úr 7 % í 19 %, sem rannsóknir sýna að hafi skilað sér í beinni hækkun til neytenda upp á 6,5 %. Hollendingar hækkuðu virðisaukaskatt á listviðburði úr 6 % í 19 %, yfir 12 mánuði, frá 2011 til 2012. Þetta skilaði sér í 12.3 % hærra miðaverði.

Öll þessi dæmi sýna okkur það sem excel skjöl og tekjulíkan fjármálaráðuneytisins sýna ekki. Markaðurinn og fyrirtækin bregðast við hærri sköttum eða aukinni gjaldtöku með því að hækka verð á þjónustu og vörum. Ríkisstjórnin veit þetta, en neitar að minnast á þetta þegar að hún hækkar skatta eða finnur upp nýja leið til gjaldtöku.

Það er nefnilega alveg sama hvort að við hækkum tekjuskatta einstaklinga- eða fyrirtækja, virðisaukaskatt, banka- eða bílaskatta. Það er alltaf meðalmaðurinn í landinu sem mun borga þá. Eina lausnin til þess að ná hallalausum ríkissjóði er að horfa framhjá tilfinningum og einföldum skyndilausnum sem koma til með að bíta okkur í rassgatið eftir þrjá mánuði. Í staðinn verðum við að ráðast í langtíma aðhald að ríkisútgjöldum.

Kjósendur verða nefnilega að fara átta sig á því að í nær öllum tilfellum þar sem skattar á „X“ eru hækkaðir þá er hægt að leysa fyrir „X“ með því að setja „þig“ í staðinn. Enda borgum „við“ alltaf brúsann.

Höfundur er stjórnarmaður í Sambandi ungra sjálstæðismanna.