Hinn sjö mánaða Sam Fahd Abu Haikal Sveinn Þórhallsson skrifar 11. júní 2026 08:16 Á föstudaginn var sat hinn sjö mánaða Sam í fangi móður sinnar í aftursæti bifreiðar fjölskyldunnar þegar þau voru á heimleið eftir að hafa ekið ömmu hans heim til sín. Þegar fjölskyldan var að aka framhjá ólöglegri landtökubyggð í Hebron á Vesturbakkanum, nálægt heimili ömmunnar, sáu þau ísraelska hernámsliða gefa þeim merki um að stoppa. Faðir Sam, Fahd, sem ók bílnum hægði á og stöðvaði og rétti upp hendurnar til að sýna svo enginn vafi léki á að engin hætta stafaði af þeim. Þrátt fyrir það miðaði einn hermanna hernámsliðsins riffli sínum og skaut í gegnum framrúðu bílsins. Kúlan straukst við hönd Fahd og hæfði svo Sam beint í andlitið áður en hún festist að lokum nálægt hjarta móður hans. Sam dó af sárum sínum. Hinir ísraelsku hernámsliðar veittu enga aðstoð og komu sér af vettvangi. Sjö mánaða. Maður spyr sig hvernig þetta geti gerst. Hvernig hermaður getur miðað á bíl fjölskyldu og hleypt af? Svarið finnst ekki einungis í persónulegum misbrestum eða illsku þessa tiltekna hermanns, heldur þeim hlutum sem ísraelskt samfélag hefur talið sér í trú um Palestínumenn áratugum saman. Strax árið 1957 orðaði þáverandi forsætisráðherra Ísraels, hin úkraínsk-fædda Golda Meir, þetta á þennan hátt: „Friður kemst á þegar Arabarnir elska börnin sín meira en þau hata okkur“ Þessi setning hefur verið endurtekin svo oft í gegnum tíðina að fólk er hætt að pæla hvað Meir var raunverulega að segja. Hún sagði að palestínskir foreldrar elskuðu börnin sín minna en annað fólk. Að palestínskir foreldrar séu hreinlega minna mennsk en við hin, sem elskum börnin okkar. Sam Fahd Abu Haikal Trúir því einhver virkilega í alvöru að Fahd hafi elskað son sinn minna en aðrir feður elska sína syni? Að hann hafi ekki strokið honum um hárið? Að hann hafi ekki brosað þegar hann hló barnslegum hlátri sínum? Að hann hafi ekki vaknað um miðjar nætur til að hugga hann? Ekki gert áætlanir um framtíð hans? Ekki reynt að sjá fyrir sér manninn sem hann myndi verða? Samt er það nákvæmlega það sem fólst í orðum Goldu Meir. Að palestínskir foreldrar séu á einhvern hátt frábrugðnir öðrum foreldrum. Að ást þeirra á börnum sínum sé veikari. Síðri. Að sorg þeirra sé minni. Að börnin þeirra skipti þau minna máli. Golda Meir er ekkert einsdæmi. Þessi hugsunarháttur, þessi afmennskun á Palestínumönnum, hefur litað ísraelskt samfélag alveg frá upphafi. Það er í skjóli þessarar afmennskunar sem hermaður í hernámsliði skýtur á fjölskyldubifreið sem stöðvað hefur för sína og honum stafar engin hætta af. Sam er fyrir vikið langt frá því að vera einn. Hind Rajab var fimm ára gömul þegar hún sat föst í bifreið umkringd líkum fjölskyldu sinnar og grátbað björgunarsveitir um hjálp í síma. Ísraelskir hernámsliðar skutu bílinn 335 sinnum og drápu hana, og drápu svo sjúkraflutningamenn Rauða hálfmánans sem sendir voru á vettvang til að bjarga henni. Muhammad Abu Khdeir var sextán ára þegar honum var rænt af ísraelskum landtökumönnum, hann barinn og síðan brenndur lifandi. Á Gaza hafa tugir þúsunda barna verið drepin af ísraelska hernámsliðinu frá október 2023 og hundruð frá meintu vopnahléi. Svona get ég haldið lengi áfram. Á dögunum fékk de Volksrant evrópsku fréttaverðlaunin fyrir rannsókn sína á mynstri sem læknar alls staðar að úr heiminum sáu hjá börnum á Gaza meðan þeir störfuðu þar: Börn komu endurtekið inn á sjúkrahús og skurðstofur þeirra með eitt skotsár í höfði eða í bringu. Að minnsta kosti 114 slík tilfelli voru skráð, en ætla má að þau séu mun fleiri í ljósi þess að læknarnir sem greindu frá þeim störfuðu aðeins á nokkrum sjúkrahúsa Gaza og yfirleitt bara í stuttan tíma. Það má líka draga þá ályktun að flest börn sem skotin voru á þennan hátt hafi líkast til dáið samstundis og fyrir vikið aldrei verið færð undir læknishendur og þess vegna ekki talin með í neinum tölum. Hverju sem líður er ljóst að þetta var ekki aðeins algengt, heldur kerfisbundið. Höfuð eru lítil skotmörk. Barnshöfuð eru enn minni skotmörk. Með öðrum orðum, svona gerist ekki bara, sérstaklega ekki að þessu umfangi. Einhver miðaði á þessi börn og ætlaði sér að hæfa þau í höfuðið eða bringuna. Ætlaði sér að drepa þau. Slíkt getur aðeins átt sér stað þegar viðkomandi sér ekki barnið sem barn. Sér ekki manneskjuna sem manneskju. Þessi hugsunarháttur lýsir framgöngu ísraelska hernámsliðsins á Gazaströndinni undanfarin þrjú ár og birtist vel í orðum þáverandi varnarmálaráðherra Ísraels, Yoav Galant, þegar hann sagði þann 9. október 2023 að þeir væru að berjast við „mennsk dýr“, sem kallast svo sannarlega á við inntak orða Golda Meir 76 árum fyrr. En afmennskunin einskorðast ekki við slík orð né einstaka hermenn sem framfylgja vilja þeirra sem svona tala. Afmennskunin byrjar ekki þar. Hún byrjar þegar palestínskir foreldrar eru taldir elska börnin sín minna en aðrir foreldrar. Hún byrjar þegar sorg palenstínskrar móður er talin minna virði en sorg annarrar móður. Hún byrjar þegar palestínskt barn hættir að vera barn og verður fyrst og fremst . Í augum þess sem alist hefur upp í samfélagi sem afmennskar heila þjóð var Sam einfaldlega ekki barn sem átti skilið að lifa. Hann var Palestínumaður. Hind var ekki barn. Hún var Palestínumaður. Börnin í rannsókn de Volkskrant voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Tugir þúsunda barna sem drepin hafa verið á Gaza undanfarin þrjú ár voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Og þess vegna gat sjö mánaða drengur setið í fangi móður sinnar á leiðinni heim frá ömmu sinni og verið skotinn í andlitið. Höfundur er faðir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Halldór 26.09.2026 Halldór Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Sjá meira
Á föstudaginn var sat hinn sjö mánaða Sam í fangi móður sinnar í aftursæti bifreiðar fjölskyldunnar þegar þau voru á heimleið eftir að hafa ekið ömmu hans heim til sín. Þegar fjölskyldan var að aka framhjá ólöglegri landtökubyggð í Hebron á Vesturbakkanum, nálægt heimili ömmunnar, sáu þau ísraelska hernámsliða gefa þeim merki um að stoppa. Faðir Sam, Fahd, sem ók bílnum hægði á og stöðvaði og rétti upp hendurnar til að sýna svo enginn vafi léki á að engin hætta stafaði af þeim. Þrátt fyrir það miðaði einn hermanna hernámsliðsins riffli sínum og skaut í gegnum framrúðu bílsins. Kúlan straukst við hönd Fahd og hæfði svo Sam beint í andlitið áður en hún festist að lokum nálægt hjarta móður hans. Sam dó af sárum sínum. Hinir ísraelsku hernámsliðar veittu enga aðstoð og komu sér af vettvangi. Sjö mánaða. Maður spyr sig hvernig þetta geti gerst. Hvernig hermaður getur miðað á bíl fjölskyldu og hleypt af? Svarið finnst ekki einungis í persónulegum misbrestum eða illsku þessa tiltekna hermanns, heldur þeim hlutum sem ísraelskt samfélag hefur talið sér í trú um Palestínumenn áratugum saman. Strax árið 1957 orðaði þáverandi forsætisráðherra Ísraels, hin úkraínsk-fædda Golda Meir, þetta á þennan hátt: „Friður kemst á þegar Arabarnir elska börnin sín meira en þau hata okkur“ Þessi setning hefur verið endurtekin svo oft í gegnum tíðina að fólk er hætt að pæla hvað Meir var raunverulega að segja. Hún sagði að palestínskir foreldrar elskuðu börnin sín minna en annað fólk. Að palestínskir foreldrar séu hreinlega minna mennsk en við hin, sem elskum börnin okkar. Sam Fahd Abu Haikal Trúir því einhver virkilega í alvöru að Fahd hafi elskað son sinn minna en aðrir feður elska sína syni? Að hann hafi ekki strokið honum um hárið? Að hann hafi ekki brosað þegar hann hló barnslegum hlátri sínum? Að hann hafi ekki vaknað um miðjar nætur til að hugga hann? Ekki gert áætlanir um framtíð hans? Ekki reynt að sjá fyrir sér manninn sem hann myndi verða? Samt er það nákvæmlega það sem fólst í orðum Goldu Meir. Að palestínskir foreldrar séu á einhvern hátt frábrugðnir öðrum foreldrum. Að ást þeirra á börnum sínum sé veikari. Síðri. Að sorg þeirra sé minni. Að börnin þeirra skipti þau minna máli. Golda Meir er ekkert einsdæmi. Þessi hugsunarháttur, þessi afmennskun á Palestínumönnum, hefur litað ísraelskt samfélag alveg frá upphafi. Það er í skjóli þessarar afmennskunar sem hermaður í hernámsliði skýtur á fjölskyldubifreið sem stöðvað hefur för sína og honum stafar engin hætta af. Sam er fyrir vikið langt frá því að vera einn. Hind Rajab var fimm ára gömul þegar hún sat föst í bifreið umkringd líkum fjölskyldu sinnar og grátbað björgunarsveitir um hjálp í síma. Ísraelskir hernámsliðar skutu bílinn 335 sinnum og drápu hana, og drápu svo sjúkraflutningamenn Rauða hálfmánans sem sendir voru á vettvang til að bjarga henni. Muhammad Abu Khdeir var sextán ára þegar honum var rænt af ísraelskum landtökumönnum, hann barinn og síðan brenndur lifandi. Á Gaza hafa tugir þúsunda barna verið drepin af ísraelska hernámsliðinu frá október 2023 og hundruð frá meintu vopnahléi. Svona get ég haldið lengi áfram. Á dögunum fékk de Volksrant evrópsku fréttaverðlaunin fyrir rannsókn sína á mynstri sem læknar alls staðar að úr heiminum sáu hjá börnum á Gaza meðan þeir störfuðu þar: Börn komu endurtekið inn á sjúkrahús og skurðstofur þeirra með eitt skotsár í höfði eða í bringu. Að minnsta kosti 114 slík tilfelli voru skráð, en ætla má að þau séu mun fleiri í ljósi þess að læknarnir sem greindu frá þeim störfuðu aðeins á nokkrum sjúkrahúsa Gaza og yfirleitt bara í stuttan tíma. Það má líka draga þá ályktun að flest börn sem skotin voru á þennan hátt hafi líkast til dáið samstundis og fyrir vikið aldrei verið færð undir læknishendur og þess vegna ekki talin með í neinum tölum. Hverju sem líður er ljóst að þetta var ekki aðeins algengt, heldur kerfisbundið. Höfuð eru lítil skotmörk. Barnshöfuð eru enn minni skotmörk. Með öðrum orðum, svona gerist ekki bara, sérstaklega ekki að þessu umfangi. Einhver miðaði á þessi börn og ætlaði sér að hæfa þau í höfuðið eða bringuna. Ætlaði sér að drepa þau. Slíkt getur aðeins átt sér stað þegar viðkomandi sér ekki barnið sem barn. Sér ekki manneskjuna sem manneskju. Þessi hugsunarháttur lýsir framgöngu ísraelska hernámsliðsins á Gazaströndinni undanfarin þrjú ár og birtist vel í orðum þáverandi varnarmálaráðherra Ísraels, Yoav Galant, þegar hann sagði þann 9. október 2023 að þeir væru að berjast við „mennsk dýr“, sem kallast svo sannarlega á við inntak orða Golda Meir 76 árum fyrr. En afmennskunin einskorðast ekki við slík orð né einstaka hermenn sem framfylgja vilja þeirra sem svona tala. Afmennskunin byrjar ekki þar. Hún byrjar þegar palestínskir foreldrar eru taldir elska börnin sín minna en aðrir foreldrar. Hún byrjar þegar sorg palenstínskrar móður er talin minna virði en sorg annarrar móður. Hún byrjar þegar palestínskt barn hættir að vera barn og verður fyrst og fremst . Í augum þess sem alist hefur upp í samfélagi sem afmennskar heila þjóð var Sam einfaldlega ekki barn sem átti skilið að lifa. Hann var Palestínumaður. Hind var ekki barn. Hún var Palestínumaður. Börnin í rannsókn de Volkskrant voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Tugir þúsunda barna sem drepin hafa verið á Gaza undanfarin þrjú ár voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Og þess vegna gat sjö mánaða drengur setið í fangi móður sinnar á leiðinni heim frá ömmu sinni og verið skotinn í andlitið. Höfundur er faðir.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar