Hafni hundruðum þúsunda fyrir frí­daga í fyrsta sinn frá 2014

Jón Þór Þorvaldsson, formaður Félags íslenskra atvinnuflugmanna (FÍA) og starfsmaður Icelandair, sagði í samtali við fréttastofu að ábyrgðin á þvi aflýsingum á áætlunarferðum Icelandair vegna skorts á áhöfnum lægi hjá Icelandair. 

Félagið setji upp flugáætlunina, ákveði mönnun hennar og geti ekki byggt á því að flugmenn komi inn af frívöktum til að halda áætluninni gangandi.

Þar var Jón Þór að bregðast við fullyrðingum stjórnenda félagsins sem segja skort á áhöfnum afleiðing samstilltra aðgerða flugmanna. Félagið á nú í kjaradeilu við FÍA sem er nú á borði ríkissáttasemjara. 

Jón Þór hefur sagt flugmenn hafa lengi varað við þessari stöðu þar sem er farið fram á meira vinnuframlag frá þeim. Í síðustu kjarasamningum árið 2020 hafi vinnuframlag þeirra verið aukið um 22% sem var liður í endurreisn félagsins. Vinnuframlagið hafi síðan aukist umfram það á samningstímanum.

Deilan hjá ríkissáttasemjara gengur að hluta til um vinnuframlag flugmanna en lesa má nánar um það hér: 

Í skriflegu svari frá Icelandair segir að fullyrðingar Jóns Þórs um að flugáætlunin hafi fallið á álagsprófi í ljósi aflýsinga vegna áhafnaskorts standist ekki.

„Flugáætlun félagsins hefur verið þróuð og álagsprófuð með sama hætti og tíðkast hefur undanfarin ár,“ segir í svarinu.

Segja keypta daga hluta af kjarasamningi

Icelandair segir að fyrirkomulagið að kaupa frídaga af flugmönnum sé kjarasamningsbundið fyrirkomulag sem sé vel þekkt og hafi um árabil verið hluti af rekstri félagsins.

„Sveigjanleiki í mönnun, þar á meðal svokallaðir „keyptir dagar“, er hluti af gildandi kjarasamningi og hefur um árabil verið eðlilegur þáttur í rekstri félagsins. Þetta fyrirkomulag er vel þekkt og hefur reynst árangursríkt við að mæta sveiflum í mönnun án þess að það hafi valdið vandkvæðum,“ segir í svari Icelandair.

Félagið segir því rangt að draga þá ályktun að flugáætlunin hafi verið óraunhæf eða vanmönnuð frá upphafi.

Vísa til samstilltra aðgerða

Icelandair segir áhafnaskortinn sem leitt hefur til aflýsinga undanfarið ekki skýrast af skorti á undirbúningi heldur breyttri hegðun flugmanna.

„Þær aflýsingar sem orðið hafa undanfarið vegna áhafnaskorts má rekja til samstilltra aðgerða þar sem flugmenn hafa skyndilega hætt að selja frídaga. Slík staða hefur ekki komið upp frá árinu 2014 og er því verulega frábrugðin því sem félagið hefur mátt byggja á við skipulagningu flugáætlunar,“ segir í svarinu.

Icelandair bendir á að sala frídaga hafi verið reglubundin á liðnum árum. Í maí í fyrra hafi seldir frídagar verið 187 talsins.

Félagið segir flugmenn fá verulega greiðslu fyrir slíka daga, eða allt að 388 þúsund krónur fyrir hvern seldan frídag.

„Formanni FÍA er jafnframt fullkunnugt um að sala frídaga hefur verið reglubundin á liðnum árum, eins og tíðkast almennt í flugrekstri, bæði hérlendis og annars staðar,“ segir í svarinu.

Segja forsendur hafa breyst

Icelandair segir að ekki sé rétt að rekja mönnunarvandann til þess að flugáætlunin hafi ekki verið nægilega undirbúin. Félagið hafi byggt á framkvæmd sem hafi verið við lýði í mörg ár og ekki skapað sambærileg vandamál.

„Í ljósi þessa er ekki rétt að rekja mönnunarvanda til skorts á undirbúningi eða álagsprófun flugáætlunar, heldur til breyttrar hegðunar flugmanna sem félagið hafði ekki forsendur til að gera ráð fyrir,“ segir í svari Icelandair.

Næsti fundur samninganefnda Icelandair og FÍA hjá ríkissáttasemjara verður klukkan tíu á morgun. 

Af hverju 2014?

Icelandair segir að sambærileg staða hafi ekki komið upp frá árinu 2014. Þá voru flugmenn Icelandair í harðri kjaradeilu við félagið, höfðu boðað yfirvinnubann og vinnustöðvanir og Alþingi setti síðar lög á aðgerðir þeirra. Í kjölfarið komu upp deilur um hvort flugmenn hefðu neitað aukavinnu og hvort slíkt teldist ólögmæt aðgerð.

Samgöngustofa komst síðar að þeirri niðurstöðu í einu máli vegna aflýsingar 19. maí 2014 að ekki hefði verið um verkfall að ræða heldur neitun flugmanna við yfirvinnu. Stofnunin taldi Icelandair ekki hafa sýnt fram á samræmdar aðgerðir og sagði tilhögun aukavinnu hluta af innra skipulagi félagsins.