Það er gott að vera kristinn, en slæmt þegar fá­fræðin fær að ráða för

Notkun andstæðuhugtaka er einstaklega algeng í klassískum bókmenntum og trúarlegum textum eins og Biblíunni. Þetta málfarstæki er notað til að kalla fram alheimshugmyndir með því að nefna tvo póla sem eru andstæðir í merkingu sinni. Til dæmis skapar Guð himin og jörð í Fyrstu Mósebók, sem er orðalag sem þýðir einfaldlega að Guð hafi skapað allan alheiminn og allt þar á milli. Þetta á líka við um kynin; hann skapaði þau karl og konu – og allt þar á milli.

Þegar Guð skapar dag og nótt, þá skapaði hann líka dögun og rökkur. Þegar Guð skapar land og haf, þá skapaði hann líka mýrar og fersk vötn.

Náttúrulögmálið er heimspekilegt og guðfræðilegt hugtak sem gefur til kynna að Guð hafi hannað alheiminn með ákveðinni siðferðilegri og efnislegri skipan. Samkvæmt Tómasi frá Akvínó getum við notað mannlega skynsemi og fylgst með því hvernig heimurinn virkar til að uppgötva fyrirætlanir Guðs um það hvernig við eigum að lifa.

Þá skulum við snúa okkur að meginefninu.

Þótt forngrískir heimspekingar á borð við Aristóteles hafi lagt grunninn að hugmyndinni um náttúrulögmálið, var það miðaldaguðfræðingurinn Tómas frá Akvínó (1225–1274) sem samþætti það að fullu inn í kristna guðfræði. Hugsun hans varð – og er enn – grunnurinn að hefðbundinni kaþólskri siðferðisguðfræði, auk þess sem hún hafði mikil áhrif á mótmælendatrú.

Tómas frá Akvínó hélt því fram að eilíft lögmál Guðs væri innbyggt í sköpunarverkið sjálft. Hann taldi að vegna skynsemi mannsins gæti hann áttað sig á æðri tilgangi og hönnun náttúrunnar.

Þegar Tómas frá Akvínó skoðaði líffræði mannsins tók hann eftir því að líkamar karla og kvenna eru líffræðilega hannaðir til að passa saman (líkt og legókubbar) í þeim eina tilgangi að fjölga sér. Þar sem æxlunin krefst karls og konu, ályktaði hann að tilgangur Guðs með kynlífi manna tengdist eingöngu sköpunarkraftinum og getnaði. Allt sem féll utan þessarar tilteknu hönnunar var talið óeðlilegt eða brot á guðlegri skipan. Vegna þessarar hugsunar hefur skömmin í kringum kynlíf, fjölbreytileika og ófrjósemi verið mikil í gegnum aldirnar.

Náttúrulögmálið tengdi líffræðilegt kyn líka beint við félagsleg hlutverk kynjanna tveggja og skapaði þannig stífa kyntvíhyggju sem var talin lagalega og andlega algild:

Karlar áttu að vera líkamlega sterkari, svo náttúrulegt hlutverk þeirra var talið vera að vernda, leiða og stjórna á opinberum vettvangi.

Konur áttu að nýtast til frjósemi og brjóstagjafar, og því var náttúrulegt hlutverk þeirra skilgreint sem umönnun á heimilinu og undirgefnun (til dæmis játuðu konur oft undirgefni, hlýðni og virðingu við hjónavígslur).

Ef kona sóttist eftir pólitískum völdum, eða ef karlmaður forðaðist líkamlega vinnu, voru þau ekki bara að brjóta félagslegar reglur – þau voru talin gera uppreisn gegn guðsgefnu eðli sínu. Samt sem áður sjáum við dæmi um einstaklinga í Biblíunni sem brjóta þessar reglur, og hafa guðfræðingar túlkað þá á misjafnan hátt í gegnum aldirnar; konur sem dómara og leiðtoga, og karla sem sinntu heimilisverkum eða klæddust á annan hátt.

Þar sem náttúrulögmálið byggir á þeirri hugmynd að náttúran sé fullkomin speglun á vilja Guðs, þá skapa frávik og breytileiki í náttúrunni ákveðið guðfræðilegt vandamál. Þegar intersex fólk (fólk með ódæmigerð kyneinkenni) fæddist, litu guðfræðingar til dæmis ekki á það sem „þriðja kynið“. Þess í stað flokkuðu þeir það sem galla eða stökkbreytingu á hinni sönnu hönnun. Þar sem hin guðlega hönnun var talin dregin upp af tveimur kynjum, neyddu mannleg lög og guðfræði þessa einstaklinga til að samræmast því kyni sem þeir líktust meira í útliti, og þurrkuðu þannig út allt hið náttúrulega þar á milli.

Hugmyndin um náttúrulögmálið smættar Guð niður í takmarkaða og breyska mannlega tilveru. Ímynd Guðs er í raun að finna í sálinni, huganum og hæfileikanum til að elska — en hvorugt þeirra er bundið af efnislegri tvíhyggju.

Náttúran sjálf er full af kynjaflæði, samkynhneigðri hegðun og samskiptum þúsunda tegunda sem tengjast ekki æxlun. Ef náttúran er fjölbreytt, þá hlýtur fjölbreytileikinn að vera náttúrulegur.

Höfundur er guðfræðingur, prestur og formaður Trans Vina