Fjölbreytt skólastarf í litlum skóla Guðmundur FInnbogason skrifar 18. maí 2026 11:32 Nú þegar stutt er í annan enda skólaásins er venjan að líta um öxl og rifja upp það sem áorkast hefur í vetur. Stundum er gert lítið úr fámennum skólum utan höfuðborgarsvæðisins og fólk ímyndar sér að vegna smæðarinnar sé erfitt að halda úti gæða skólastarfi. Það er auðvitað ekki rétt því að þessir skólar hafa oftar en ekki meira tækifæri en þeir stærri til að stunda gæðastarf, fara út fyrir boxið og einstaklingsmiða námið. Sérstaklega þegar samfélagið tekur vel utan um starfsemi þeirra. Undirritaður er svo heppinn að vinna í einum slíkan skóla í Uppsveitum Árnessýslu og vera í samstarfi við enn fleiri slíka skóla á svæðinu og hef séð með eigin augum hvað hægt er að gera. Við Þjórsárskóla í Skeiða- og Gnúpverjahreppi, fer fram metnaðarfullt og magnað skólastarf. Eftirfarandi er bara örlítið af því sem öflugt lið kennarar og nemenda hefur fengist við í vetur. Skólaárið hófst á útilegu þar sem að allur skólinn, kennarar og nemendur, fóru inn í Þjórsárdal og gistu í tjöldum. Svona ferðir kenna þrautseigju sem að hjálpa nemendum að takast á við krefjandi verkefni innan og utan skólastofunnar ásamt því að vera einn besti vettvangurinn til að læra um náttúruna. Nemendur í 9. bekk skólans er að undirbúa námsferð til Berlínar næsta haust en sú vinna hefur verið mjög fræðandi fyrir þau og verður svo ljóslifandi þegar allur undirbúningurinn og námið nær hápunkti í borginni sjálfri. Útinám hefur verið stór hluti af starfi skólans í mörg ár og þessi vetur er engin undantekning. Nemendur hafa notið þess að vera í námi útivið í hverri viku allan veturinn. Samkennsla árganga er frábært tæki til að efla nemendur, stækka vinahópinn og stuðlar að öflugu einstaklingsmiðuðu námi. Lestrarkennsla hefur skipað stóran sess í öllu starfi skólans á öllum stigum bæði í gegnum allt skólastarfið og með fjölbrettum og skemmtilegum lestrarátökum, og verkefnum. Nemendur úr leikskólanum Leikholti í Skeiða- og Gnúpverjahreppi hafa komið vikulega í heimsókn eftir áramótin. Í þessum heimsóknum fá þau að taka þátt í skólastarfinu, fá að kynnast kennurunum og nemendunum og koma því tilbúin til leiks í haust. Meðal verkefna í náttúrufræði eru tilraunavikur þar sem nemendur finna og gera tilraunir af ýmsum toga og taka þær upp á myndbönd til að sýna foreldrum og hvort öðru. List og verkgreinum er gert hátt undir höfði. Í þeim tímum hafa nemendur á unglingastigi t.d. smíðað sínar eigin fjallferðarskrínur sem að eiga eftir að fylgja þeim upp á hálendið næstu árin. Greinarnar hafa fengið aukið rými í nýju list og verkgreinahúsi sem var tekið í notkun í vetur. Þar hefur heimilisfræðin, myndmennt og textílmennt blómstrað með fjölbreyttum og spennandi verkefnum. Stoðþjónusta í litlum skólum skiptir máli og þar hjálpar smæðin oft til þannig að öll fá stuðninginn sem þau þurfa þegar þau þurfa hann og það hefur svo sannarlega verið raunin hjá okkur. Miðstigið fór í skálaferð í vetur þar sem þau gistu og unglingastigið endar veturinn á skálaferð í skálann Klett sem staðsettur er inn á afrétti Flóa og Skeiða. Árleg sundkeppni fór fram í frábæru veðri í vikunni. Þar bauðst nemendum á miðstigi að taka þátt og keppa um farandbikar og bætingarverðlaun og nemendur á yngsta stigi komu og hvöttu keppendur áfram og fengu í leiðinni að fylgjast með frábærum fyrirmyndum, svo var ekki leiðinlegt að henda skólastjóranum og kennurunum í laugina. Næsta haust tökum við svo í gagnið fullbúið íþróttahús af stærstu gerð sem mun breyta íþróttakennslunni til framtíðar. Þetta er auðvitað langt því frá tæmandi listi yfir allt það sem litlir skólar gera og geta gert og dregur ekkert úr öllu því frábæra námi sem fer fram í öllum greinum í skólanum. En þegar við erum á fullu að tala niður skólakerfið okkar þá má ekki gleyma því að það er bæði fjölbreytt og magnað og þar fer fram starf sem skiptir öllu máli fyrir unga fólkið okkar og fyrir samfélögin sama af hvaða stærð þau eru. Gleðilegt sumar Höfundur er skólastjóri Þjórsárskóla. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Grunnskólar Skeiða- og Gnúpverjahreppur Mest lesið Þess vegna já Arnór Sighvatsson Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson Skoðun Upplýst lýðræði - Lærdómurinn af einni leiðréttingu Sigurður Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar Skoðun Tími varanlegra undanþága er liðinn Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Málefnið liggur á götunni Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Eitt lítið og saklaust skref í einu í átt til Brussel Einar Geir Þorsteinsson skrifar Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson skrifar Skoðun Þess vegna já Arnór Sighvatsson skrifar Skoðun Smá standard, takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvernig getum við stöðvað innbrotaölduna í Reykjavík? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Upplýst lýðræði - Lærdómurinn af einni leiðréttingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fullyrðingar utanríkisráðherra um samningssvigrúm Íslands Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström skrifar Skoðun Hvernig lögum við vanstillt stjórnmál? Gunnar Már Gunnarsson skrifar Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir vefir á faraldsfæti Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hjarðarbólsoddi Oddur Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar Sjá meira
Nú þegar stutt er í annan enda skólaásins er venjan að líta um öxl og rifja upp það sem áorkast hefur í vetur. Stundum er gert lítið úr fámennum skólum utan höfuðborgarsvæðisins og fólk ímyndar sér að vegna smæðarinnar sé erfitt að halda úti gæða skólastarfi. Það er auðvitað ekki rétt því að þessir skólar hafa oftar en ekki meira tækifæri en þeir stærri til að stunda gæðastarf, fara út fyrir boxið og einstaklingsmiða námið. Sérstaklega þegar samfélagið tekur vel utan um starfsemi þeirra. Undirritaður er svo heppinn að vinna í einum slíkan skóla í Uppsveitum Árnessýslu og vera í samstarfi við enn fleiri slíka skóla á svæðinu og hef séð með eigin augum hvað hægt er að gera. Við Þjórsárskóla í Skeiða- og Gnúpverjahreppi, fer fram metnaðarfullt og magnað skólastarf. Eftirfarandi er bara örlítið af því sem öflugt lið kennarar og nemenda hefur fengist við í vetur. Skólaárið hófst á útilegu þar sem að allur skólinn, kennarar og nemendur, fóru inn í Þjórsárdal og gistu í tjöldum. Svona ferðir kenna þrautseigju sem að hjálpa nemendum að takast á við krefjandi verkefni innan og utan skólastofunnar ásamt því að vera einn besti vettvangurinn til að læra um náttúruna. Nemendur í 9. bekk skólans er að undirbúa námsferð til Berlínar næsta haust en sú vinna hefur verið mjög fræðandi fyrir þau og verður svo ljóslifandi þegar allur undirbúningurinn og námið nær hápunkti í borginni sjálfri. Útinám hefur verið stór hluti af starfi skólans í mörg ár og þessi vetur er engin undantekning. Nemendur hafa notið þess að vera í námi útivið í hverri viku allan veturinn. Samkennsla árganga er frábært tæki til að efla nemendur, stækka vinahópinn og stuðlar að öflugu einstaklingsmiðuðu námi. Lestrarkennsla hefur skipað stóran sess í öllu starfi skólans á öllum stigum bæði í gegnum allt skólastarfið og með fjölbrettum og skemmtilegum lestrarátökum, og verkefnum. Nemendur úr leikskólanum Leikholti í Skeiða- og Gnúpverjahreppi hafa komið vikulega í heimsókn eftir áramótin. Í þessum heimsóknum fá þau að taka þátt í skólastarfinu, fá að kynnast kennurunum og nemendunum og koma því tilbúin til leiks í haust. Meðal verkefna í náttúrufræði eru tilraunavikur þar sem nemendur finna og gera tilraunir af ýmsum toga og taka þær upp á myndbönd til að sýna foreldrum og hvort öðru. List og verkgreinum er gert hátt undir höfði. Í þeim tímum hafa nemendur á unglingastigi t.d. smíðað sínar eigin fjallferðarskrínur sem að eiga eftir að fylgja þeim upp á hálendið næstu árin. Greinarnar hafa fengið aukið rými í nýju list og verkgreinahúsi sem var tekið í notkun í vetur. Þar hefur heimilisfræðin, myndmennt og textílmennt blómstrað með fjölbreyttum og spennandi verkefnum. Stoðþjónusta í litlum skólum skiptir máli og þar hjálpar smæðin oft til þannig að öll fá stuðninginn sem þau þurfa þegar þau þurfa hann og það hefur svo sannarlega verið raunin hjá okkur. Miðstigið fór í skálaferð í vetur þar sem þau gistu og unglingastigið endar veturinn á skálaferð í skálann Klett sem staðsettur er inn á afrétti Flóa og Skeiða. Árleg sundkeppni fór fram í frábæru veðri í vikunni. Þar bauðst nemendum á miðstigi að taka þátt og keppa um farandbikar og bætingarverðlaun og nemendur á yngsta stigi komu og hvöttu keppendur áfram og fengu í leiðinni að fylgjast með frábærum fyrirmyndum, svo var ekki leiðinlegt að henda skólastjóranum og kennurunum í laugina. Næsta haust tökum við svo í gagnið fullbúið íþróttahús af stærstu gerð sem mun breyta íþróttakennslunni til framtíðar. Þetta er auðvitað langt því frá tæmandi listi yfir allt það sem litlir skólar gera og geta gert og dregur ekkert úr öllu því frábæra námi sem fer fram í öllum greinum í skólanum. En þegar við erum á fullu að tala niður skólakerfið okkar þá má ekki gleyma því að það er bæði fjölbreytt og magnað og þar fer fram starf sem skiptir öllu máli fyrir unga fólkið okkar og fyrir samfélögin sama af hvaða stærð þau eru. Gleðilegt sumar Höfundur er skólastjóri Þjórsárskóla.
Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar
Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar
Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar