Hvað ég fór smám saman að skilja um Sjálfstæðisflokkinn Valerio Gargiulo skrifar 18. maí 2026 09:00 Þegar ég flutti til Íslands fyrir mörgum árum horfði ég á íslensk stjórnmál með augum manns sem kom úr allt öðru evrópsku samfélagi. Eins og margir útlendingar reyndi ég fyrst að skilja flokkana út frá einföldum skilgreiningum: hægri, vinstri, frjálslyndir eða íhaldssamir. En með tímanum fór ég að átta mig á því að á Íslandi eru stjórnmál oft dýpra tengd sögu landsins, samfélagsgerðinni og ákveðinni samfélagsmenningu. Undanfarið hef ég velt því fyrir mér hvernig Sjálfstæðisflokkurinn heldur áfram að hafa sterka stöðu, þrátt fyrir gagnrýni, breytingar í samfélaginu og sífellda umræðu um framtíð landsins. Og ég held að útlendingur sem býr hér nógu lengi fari smám saman að skilja hvers vegna. Margir horfa á flokkinn eingöngu út frá hefðbundnum stjórnmálum. En kannski liggur hluti fylgisins líka í einhverju menningarlegu. Sjálft orðið „sjálfstæði“ hefur sérstaka merkingu á Íslandi. Það snýst ekki aðeins um stjórnmál. Það snýst líka um hvernig margir Íslendingar líta á sjálfa sig og landið sitt. Lítið samfélag á eyju langt úti í Atlantshafi sem hefur í gegnum söguna þurft að treysta á eigið úthald, eigin lausnir og ákveðna seiglu. Sem útlendingur hef ég tekið eftir því að margir Íslendingar meta enn mjög ákveðin gildi: sjálfstæði, ábyrgð, vinnusemi, raunsæi og stöðugleika. Jafnvel fólk sem gagnrýnir einstakar ákvarðanir flokksins virðist stundum samt tengja við ákveðna hugmynd um Ísland sem flokkurinn hefur lengi staðið fyrir. Kannski vegna þess að þegar samfélög breytast hratt leitar fólk oft í eitthvað sem veitir tilfinningu fyrir samfellu og festu. Ég held líka að margir útlendingar skilji Ísland aðeins að hluta ef þeir horfa eingöngu á Reykjavík eða umræðuna á samfélagsmiðlum. Það er líka til önnur hlið á Íslandi. Ísland lítilla bæja. Fólks sem vinnur á sjónum, í ferðaþjónustu, iðnaði eða fjölskyldufyrirtækjum. Fólks sem vill breytingar, en ekki of hraðar breytingar. Kannski er sú rödd ekki alltaf sú háværasta. En hún er engu að síður stór hluti af íslensku samfélagi. Þetta þýðir auðvitað ekki að allir eigi að vera sammála Sjálfstæðisflokknum. Lýðræði byggist einmitt á ólíkum skoðunum og opnum umræðum. En eftir að hafa búið hér lengi hef ég smám saman farið að skilja að stuðningur við flokkinn snýst fyrir marga ekki aðeins um einstök kosningamál. Hann snýst líka um ákveðna sýn á Ísland, sjálfstæði og samband einstaklingsins við samfélagið. Og kannski er það einmitt það sem margir útlendingar skilja ekki alveg í byrjun. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Sjá meira
Þegar ég flutti til Íslands fyrir mörgum árum horfði ég á íslensk stjórnmál með augum manns sem kom úr allt öðru evrópsku samfélagi. Eins og margir útlendingar reyndi ég fyrst að skilja flokkana út frá einföldum skilgreiningum: hægri, vinstri, frjálslyndir eða íhaldssamir. En með tímanum fór ég að átta mig á því að á Íslandi eru stjórnmál oft dýpra tengd sögu landsins, samfélagsgerðinni og ákveðinni samfélagsmenningu. Undanfarið hef ég velt því fyrir mér hvernig Sjálfstæðisflokkurinn heldur áfram að hafa sterka stöðu, þrátt fyrir gagnrýni, breytingar í samfélaginu og sífellda umræðu um framtíð landsins. Og ég held að útlendingur sem býr hér nógu lengi fari smám saman að skilja hvers vegna. Margir horfa á flokkinn eingöngu út frá hefðbundnum stjórnmálum. En kannski liggur hluti fylgisins líka í einhverju menningarlegu. Sjálft orðið „sjálfstæði“ hefur sérstaka merkingu á Íslandi. Það snýst ekki aðeins um stjórnmál. Það snýst líka um hvernig margir Íslendingar líta á sjálfa sig og landið sitt. Lítið samfélag á eyju langt úti í Atlantshafi sem hefur í gegnum söguna þurft að treysta á eigið úthald, eigin lausnir og ákveðna seiglu. Sem útlendingur hef ég tekið eftir því að margir Íslendingar meta enn mjög ákveðin gildi: sjálfstæði, ábyrgð, vinnusemi, raunsæi og stöðugleika. Jafnvel fólk sem gagnrýnir einstakar ákvarðanir flokksins virðist stundum samt tengja við ákveðna hugmynd um Ísland sem flokkurinn hefur lengi staðið fyrir. Kannski vegna þess að þegar samfélög breytast hratt leitar fólk oft í eitthvað sem veitir tilfinningu fyrir samfellu og festu. Ég held líka að margir útlendingar skilji Ísland aðeins að hluta ef þeir horfa eingöngu á Reykjavík eða umræðuna á samfélagsmiðlum. Það er líka til önnur hlið á Íslandi. Ísland lítilla bæja. Fólks sem vinnur á sjónum, í ferðaþjónustu, iðnaði eða fjölskyldufyrirtækjum. Fólks sem vill breytingar, en ekki of hraðar breytingar. Kannski er sú rödd ekki alltaf sú háværasta. En hún er engu að síður stór hluti af íslensku samfélagi. Þetta þýðir auðvitað ekki að allir eigi að vera sammála Sjálfstæðisflokknum. Lýðræði byggist einmitt á ólíkum skoðunum og opnum umræðum. En eftir að hafa búið hér lengi hef ég smám saman farið að skilja að stuðningur við flokkinn snýst fyrir marga ekki aðeins um einstök kosningamál. Hann snýst líka um ákveðna sýn á Ísland, sjálfstæði og samband einstaklingsins við samfélagið. Og kannski er það einmitt það sem margir útlendingar skilja ekki alveg í byrjun. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar