Tölurnar tala sínu máli Guðmundur Claxton skrifar 15. maí 2026 11:02 Í langan tíma hefur undirritaður haft bæði gagn og ánægju af því að rýna í tölulegar upplýsingar og byggja ákvarðanatöku á traustum gögnum. Við skoðun á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga hafa ýmis athyglisverð sannindi komið í ljós. Mýtan um skattalækkanir Það er algengur misskilningur að flokkar sem kenna sig við skattalækkanir séu sjálfkrafa verndarar veskisins. Ef við rýnum í tölurnar hjá Akraneskaupstað á þessu kjörtímabili þá er raunveruleikinn því miður allt annar en skilaboðin sem dynja á okkur frá flokkunum sem hafa stjórnað bænum síðustu tvö kjörtímabil. Á sama tíma og álögur á íbúa og fyrirtæki hafa rokið upp hafa skuldir bæjarins hækkað um heil 131% á liðnu kjörtímabili. Fyrir þá sem treysta því að atkvæði greitt flokkum sem lofa lægri sköttum skili sér í léttari greiðslubyrði, þá eru tölurnar á Akranesi köld tuska í andlitið. Á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga má sjá að álögur gegnum fasteignaskatta hafa aukist um 8% fyrir íbúðarhúsnæði á Akranesi og tæp 16% fyrir atvinnuhúsnæði á núverandi kjörtímabili. Það er gríðarleg aukning sem tekin er beint úr vasa bæjarbúa og á meðan sveitarfélögin í kringum okkur hafa lækkað þessa sömu skatta til að koma til móts við hækkandi fasteignamat hafa bæjaryfirvöld á Akranesi gert hið gagnstæða. Fyrir vikið hefur bein skattheimta Akraneskaupstaðar í gegnum fasteignaskatta, þ.e. tekjur bæjarins af þeim sköttum, aukist um 67% á kjörtímabilinu. Skuldahlutfallið lækkað með auknum álögum á íbúa í stað þess að greiða niður skuldir Meirihlutinn stærir sig gjarnan af því að skuldahlutfallið fari lækkandi en það er því miður hrein tálsýn. Lækkunin er nefnilega ekki tilkomin vegna þess að skuldir hafi verið greiddar niður heldur vegna þess að tekjurnar hafa verið keyrðar upp með aukinni skattheimtu á meðan vaxtaberandi skuldir standa í stað. Það er nefnilega auðvelt að láta hlutföll líta vel út á pappír þegar íbúarnir eru látnir borga brúsann. Það er einfaldlega ósjálfbært að herða stöðugt að íbúum og hlaða upp skuldum án þess að það skili sér í sambærilegum gæðum í þjónustu. Gull og grænir skógar Nú þegar kosningar nálgast er lofað gulli og grænum skógum úr öllum áttum og miðað við vinnubrögð síðustu tveggja kjörtímabila er ljóst hvernig á að fjármagna þau fögru loforð: íbúum og fyrirtækjum Akraness verður sendur reikningurinn. Tækifærin í atvinnulífinu sem flokkunum þremur er tíðrætt um eru vissulega til staðar. En ætli Akranes að sækja hingað fyrirtæki þá verða líka aðgerðir að fylgja orðum. Lykillinn í því er raunverulega að lækka álögur á fyrirtæki en ekki bara tala um það. Væri ekki gaman ef flokkar sem tala um skattalækkanir myndu raunverulega gera það? Gögnin sýna svo ekki verður um villst að það er þörf á ferskri rödd með nýja nálgun. Þess vegna væri gaman að setja X við C laugardaginn 16. mars. Höfundur skipar 5. sæti á lista Viðreisnar á Akranesi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti Skoðun Skoðun Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Sjá meira
Í langan tíma hefur undirritaður haft bæði gagn og ánægju af því að rýna í tölulegar upplýsingar og byggja ákvarðanatöku á traustum gögnum. Við skoðun á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga hafa ýmis athyglisverð sannindi komið í ljós. Mýtan um skattalækkanir Það er algengur misskilningur að flokkar sem kenna sig við skattalækkanir séu sjálfkrafa verndarar veskisins. Ef við rýnum í tölurnar hjá Akraneskaupstað á þessu kjörtímabili þá er raunveruleikinn því miður allt annar en skilaboðin sem dynja á okkur frá flokkunum sem hafa stjórnað bænum síðustu tvö kjörtímabil. Á sama tíma og álögur á íbúa og fyrirtæki hafa rokið upp hafa skuldir bæjarins hækkað um heil 131% á liðnu kjörtímabili. Fyrir þá sem treysta því að atkvæði greitt flokkum sem lofa lægri sköttum skili sér í léttari greiðslubyrði, þá eru tölurnar á Akranesi köld tuska í andlitið. Á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga má sjá að álögur gegnum fasteignaskatta hafa aukist um 8% fyrir íbúðarhúsnæði á Akranesi og tæp 16% fyrir atvinnuhúsnæði á núverandi kjörtímabili. Það er gríðarleg aukning sem tekin er beint úr vasa bæjarbúa og á meðan sveitarfélögin í kringum okkur hafa lækkað þessa sömu skatta til að koma til móts við hækkandi fasteignamat hafa bæjaryfirvöld á Akranesi gert hið gagnstæða. Fyrir vikið hefur bein skattheimta Akraneskaupstaðar í gegnum fasteignaskatta, þ.e. tekjur bæjarins af þeim sköttum, aukist um 67% á kjörtímabilinu. Skuldahlutfallið lækkað með auknum álögum á íbúa í stað þess að greiða niður skuldir Meirihlutinn stærir sig gjarnan af því að skuldahlutfallið fari lækkandi en það er því miður hrein tálsýn. Lækkunin er nefnilega ekki tilkomin vegna þess að skuldir hafi verið greiddar niður heldur vegna þess að tekjurnar hafa verið keyrðar upp með aukinni skattheimtu á meðan vaxtaberandi skuldir standa í stað. Það er nefnilega auðvelt að láta hlutföll líta vel út á pappír þegar íbúarnir eru látnir borga brúsann. Það er einfaldlega ósjálfbært að herða stöðugt að íbúum og hlaða upp skuldum án þess að það skili sér í sambærilegum gæðum í þjónustu. Gull og grænir skógar Nú þegar kosningar nálgast er lofað gulli og grænum skógum úr öllum áttum og miðað við vinnubrögð síðustu tveggja kjörtímabila er ljóst hvernig á að fjármagna þau fögru loforð: íbúum og fyrirtækjum Akraness verður sendur reikningurinn. Tækifærin í atvinnulífinu sem flokkunum þremur er tíðrætt um eru vissulega til staðar. En ætli Akranes að sækja hingað fyrirtæki þá verða líka aðgerðir að fylgja orðum. Lykillinn í því er raunverulega að lækka álögur á fyrirtæki en ekki bara tala um það. Væri ekki gaman ef flokkar sem tala um skattalækkanir myndu raunverulega gera það? Gögnin sýna svo ekki verður um villst að það er þörf á ferskri rödd með nýja nálgun. Þess vegna væri gaman að setja X við C laugardaginn 16. mars. Höfundur skipar 5. sæti á lista Viðreisnar á Akranesi.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar