414 á­stæður til að gera betur

Meirihluti Kópavogsbæjar hafnaði stuðningi við 24 íbúðir Bjargs í Hallarhvarfi.

Meirihlutinn valdi markaðinn frekar en fólkið

Í febrúar hafnaði meirihluti bæjarráðs Kópavogs umsókn Bjargs íbúðafélags um stofnframlag vegna 24 íbúða í Hallarhvarfi og gleymdi að húsnæðisöryggi eru mannréttindi, ekki forréttindi hinna efnameiri.

Bókun meirihlutans á fundi bæjarráðs:

„Við úthlutun í Vatnsendahvarfi hefur bærinn haft til viðmiðunar um að auka framboð húsnæðis af öllum gerðum fyrir kaupendur á almennum húsnæðismarkaði. Það samræmist ekki þeim áherslum að verða við beiðni frá Bjargi íbúðafélagi um fjárhagsstuðning til uppbyggingarinnar að fjárhæð um 220 milljónir kr.“

Hér birtist skýr pólitísk forgangsröðun. Þegar valið stóð á milli þess að tryggja fleirum húsnæðisöryggi* með stuðningi sveitarfélagsins við óhagnaðardrifna uppbyggingu viðráðanlegs leiguhúsnæðis valdi meirihlutinn markaðinn. Ákvarðanir sem þessi skipta máli, húsnæðismál snúast ekki bara um lóðir, fermetra og byggingarrétt heldur hver fær tækifæri til að eiga heimili í Kópavogi.

Bjarg er raunhæf leið til fjölbreytni í húsnæðismálum

Íbúðir á vegum Bjargs eru hluti af almenna íbúðakerfinu*. Kerfi sem er ætlað fólki sem stendur fjárhagslega ofar þeim sem eiga rétt á félagslegu húsnæði bæjarins en hefur ekki kost á að gerast “kaupendur á almennum húsnæðismarkaði” í núverandi ástandi.

414 eru á biðlista, í Kópavogi, eftir húsnæði á vegum Bjargs. Það eru að minnsta kosti 414 betri ástæður en þær sem meirihlutinn setti fram.

Öll eiga að geta búið í Kópavogi í öruggu húsnæði, hvort sem þau vilja eiga eða leigja. Húsnæðisstefna bæjarins þarf að taka stakkaskiptum og byrja að snúast um fólk, ekki bara um að hámarka verð byggingarréttar.

Markaðurinn leysir ekki húsnæðisvandann

Ný greining ASÍ og BSRB sýnir slaka stöðu almenna íbúðakerfisins. Kerfið, sem átti að tryggja fólki öruggt og viðráðanlegt húsnæði, var gott sem lagt niður á nýrri öld, öld markaðsvæðingar húsnæðis. Árið 2000 voru 4,4 íbúðir í almenna íbúðakerfinu og á hverja 100 á vinnumarkaði, 2007 var talan 0,0 og þrátt fyrir mikinn þrýsting á stjórnvöld og gríðarlegan húsnæðisvanda undanfarin 10 ár var hlutfallið í fyrra aðeins komið í 0,7 íbúðir á hverja 100 á vinnumarkaði.

Afleiðingarnar blasa við, húsnæðisverð hefur rokið upp, leigumarkaðurinn er dýr og ófyrirsjáanlegur og stór hópur fólks hefur hvorki raunhæfan möguleika á að kaupa húsnæði né búa við öryggi á almennum leigumarkaði.

Þarna verður almenna íbúðakerfið að fá tækifæri til að sinna grunnþörfum fólks. Þetta er skynsamlegt húsnæðiskerfi fyrir fólk á vinnumarkaði sem borgar skatta, vill byggja upp líf sitt, en á lítinn eða engan séns á markaðsdrifnum húsnæðismarkaðnum, sem hefur farið langt fram úr greiðslugetu venjulegs fólks.

Húsnæði fyrir öll á viðráðanlegum kjörum

Viðráðanlegt húsnæði er gott fyrir allt samfélagið. Þegar fólk býr við húsnæðisöryggi verður samfélagið sterkara, börn búa við meiri stöðugleika og fá tækifæri til að þroskast sem einstaklingar, fjölskyldur fá betra fjárhagslegt svigrúm, fólk getur tekið virkari þátt í samfélaginu, hverfin verða fjölbreyttari og bærinn verður betri fyrir fólk á öllum æviskeiðum.

Öruggt húsnæði er nefnilega grunnþörf okkar allra. Það er miklu meira en þak yfir höfuðið, þar verður til heimili okkar, staðurinn þar sem við hlöðum batteríin, ölum upp börn, byggjum ný sambönd og viðhöldum þeim eldri. Í öryggi getum við tekið stórar og litlar ákvarðanir um framtíðina en ef heimili þínu fylgir stöðugt óvissuástand verður allt þetta margfalt erfiðara.

Við í Vinstri grænum og óháðum ætlum að efla almenna íbúðakerfið með því að styðja við óhagnaðardrifin leigufélög eins og Bjarg, taka frá lóðir fyrir viðráðanlegt húsnæði og fjölga félagslegum íbúðum. Tryggjum fjölbreyttari búsetukosti fyrir ungt fólk, barnafjölskyldur, eldri íbúa, fatlað fólk og fólk með lágar eða meðaltekjur.

Ný uppbygging og skipulag bæjarins á alltaf að taka mið af þörfum íbúa, ekki aðeins af markaðsverði byggingarréttar. Kópavogur ber ábyrgð á því að það sé til nægt húsnæði fyrir öll á kjörum sem þau ráða við.

Við þurfum heildstæða stefnu fyrir öll sem búa í Kópavogi, hvort sem þau vilja eiga eða leigja. Kópavogur má ekki verða bær þar sem aðeins þau tekjuhæstu, og börnin þeirra, geta búið við öryggi.

Kópavogur á að vera fyrir okkur öll.

Höfundur er oddviti Vinstri grænna og óháðra í Kópavogi.

Til fróðleiks:

• Húsnæðisöryggi felur í sér að fólk ráði við húsnæðiskostnaðinn, búi í heilnæmu húsnæði og þurfi ekki að flytja nema það velji það sjálft.

• Almennar íbúðir eru leiguíbúðir sem Húsnæðis- og mannvirkjastofnun og sveitarfélög hafa veitt stofnframlög til byggingar eða kaupa.

• Alþýðusamband Íslands og BSRB. (2026). Ný greining ASÍ og BSRB um félagslegt húsnæði og þróun almenna íbúðakerfisins. https://vinnan.is/greining-asi-og-bsrb-a-stodu-almenna-ibudakerfisins/

• Fundargerð bæjarráðs Kópavogs 12. febrúar 2026. Bæjarráð – 3246. fundur: mæli með að lestri bókana máls 2511279, umsókn um stofnframlag vegna byggingar á 24 íbúðum Bjargs í Hallarhvarfi.