Tölum hátt og stolt um frið, segjum nei við hervæðingunni Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar 28. apríl 2026 10:42 Ísland á alltaf að tala fyrir friði og forðast bandalag með þjóðum sem eru að vígbúast. Enda þótt Evrópusambandið hafi verið stofnað til að koma á varanlegum friði í Evrópu hefur sambandið verið í farvegi hervæðingar í nokkurn tíma. Umræða um ESB hér á landi þarf að taka mið af þessari þróun. Við erum þegar í hernaðarbandalaginu NATÓ - því miður - og þurfum ekki að ganga til liðs við þjóðir sem eru að hervæðast og eru tilbúnar í stríð. Ég vil útrýma kjarnavopnum, ekki vera undir „fælingarhlíf“ kjarnorkuvopna Emmanuels Macron. Tökum ekki undir stríðsópin Ég vil hvorki íslenskan her né nokkurn annan her á Íslandi og ég vil ekki að ungt fólk verði knúið til þess að drepa hvert annað út af málstað sem er því óviðkomandi og framandi. Fremur vil ég að fjármunum sé varið í heilbrigðis- og menntamál en stríðstól og alltaf bitnar stríð verst á börnum. Það eru alveg nógu margar flóttamannabúðir í heiminum. Við þurfum frið, fáum frekar aðrar þjóðir með okkur til þess að tala fyrir friði, ekki taka undir stríðsóp ESB, BNA eða NATÓ Friðarrödd Íslands má ekki þagna. Ef við göngum í ESB þá tökum við upp utanríkisstefnu ESB. Sú rödd er ekki friðsöm og talar ekki fyrir friði. Höldum okkar eigin rödd og tölum hátt og stolt fyrir friði öllum til handa. Hreyfanleiki hergagna að hætti Schengen Einhver spurði, „við hvað eruð þið hrædd?“ Ég er hrædd við það sem nú er talað um sem „hernaðarlegt Schengen“ (e. ‘Military Schengen.') Þið ættuð að vera það líka. Ég hvet ykkur til að skoða þetta vel á síðu eu.com opinberri síðu Evrópusambandsins: „Í nóvember 2025 kynntu framkvæmdastjórn Evrópusambandsins og æðsti fulltrúi utanríkis- og öryggismála hernaðarlegan flutningspakka (e. ‘Military Schengen.'), sem miðar að því að tryggja óaðfinnanlega flutninga hermanna, búnaðar og hergagna innan ESB. Þetta er reglugerðartillaga sem býður upp á alhliða ráðstafanir til að tryggja hraða, samhæfða og örugga flutninga hermanna og búnaðar innan Evrópusambandsins, styrkir varnarstöðu Evrópu, tekur á hindrunum í hernaðarlegum flutningum á öllum sviðum - reglugerða, innviða og getu - sem nú hægja á herflutningum yfir landamæri.“ https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/military-mobility_en Þó þetta hafi að sögn verið gert út af ógninni af Rússum þá kemur þetta til með að gilda gagnvart hverri þeirri stríðsógn sem ESB telur sig þurfa að verjast. Talsmaður NATÓ staðfestir að innan bandalagsins væru í gangi virkar umræður um leiðir til að auka „öryggi“ á Norðurslóðum. Þetta hafa Fulltrúar ESB sem hingað hafa komið staðfest og segja í þessu samhengi að Ísland sé mikilvægt í „vörnum“ á Norðurslóðum. Carsten Breuer, æðsti yfirmaður þýska heraflans kom til Íslands í fullum herklæðum. Það er táknrænt. Staða Þýskalands í Evrópu hefur breyst, sjáið Litháen, þar sem Þýskaland hefur nú fasta hernaðarviðveru í fyrsta skipti síðan nasistar hertóku landið. Þjóðverjar verja mörgum milljörðum í stríðstól og hernað og þeir eru ekki eina landið í Evrópu sem hefur aukið útgjöld og herstyrk sinn, viljum við taka þátt í þessu? Ég mæli með því að þið lesið viðtal við hann sem Allans Little hjá BBC news tók 27. mars 2026 https://www.bbc.com/news/articles/cvge7r31989o Hvort á að hlýða pabba eða mömmu? Það er bandarísk herstöð á Miðnesheiði. Enda þótt NATÓ fái að nota hana þá gætu komið upp aðstæður þar sem ESB vildi nýta sér hana en Bandaríkin vildu ekki af einhverjum ástæðum heimila það, hvar værum við þá stödd. Við værum með „samninga“ við báða aðila, skuldbundin báðum en hvort ætti að fara að vilja pabba eða mömmu? Yrði Ísland hernumið aftur, værum við ófrjáls í okkar eigin landi vegna rangra ákvarðana í afneitun og blindni, vegna loforða um betri tíma og lágmarksvexti! Hvað ef Frakkar vildu hafa kjarnavopn hér? Ef við gengjum í ESB gæti þessi staða komið upp og við gætum ekkert sagt því í grunninn réðum við ekki yfir okkur og landinu okkar að fullu lengur. Þetta er bláköld staðreynd. Röksemd gömul og ný Þetta snýst ekki um varnir Íslands það ætti öllum að vera ljóst, það hefur verið vitað í mörg ár, að halda annað er barnaskapur. Eftirfarandi er úr greinargerð þingsályktunartillögu frá sjöunda áratug síðustu aldar: „Að nafninu til er bandarískur her í landinu til að verja þjóðina. Flestum er þó ljóst, að þetta er löngu orðið fáránlegt öfugmæli, því að her og herstöðvar geta litla sem enga vörn veitt í nútímastyrjöld, en þvert á móti kalla mikinn háska yfir landsmenn. Herstöðvarnar eru byggðar upp sem liður i vígbúnaðarkerfi Bandaríkjamanna og koma Íslendingum að engu gagni“ Ragnar Arnalds, Jónas Árnason, Jón Sn. Þorleifsson, Lúðvík Jósefsson, Geir Gunnarsson. 1968 https://www.althingi.is/altext/88/s/pdf/0282.pdf Orð Eysteins Ég enda þetta á ræðu Eysteins Jónssonar (f.1906, d.1993) við stjórnarráðshúsið 18. júní 1944, eins og Ögmundur Jónasson gerir svo oft því "Aldrei er góð vísa of oft kveðin" „En nú kynni einhver að spyrja: Fáum vér starfsfrið og tækifæri til þess að sýna hverju lítil frjáls þjóð fær áorkað? Getur 125 þús. manna þjóð stofnað raunverulega frjálst lýðveldi á þessum tímum, þegar margfalt stærri þjóðir hafa verið lagðar undir okið og er haldið í áþján? Vér svörum þessu þannig: Stofnun þessa fámenna lýðveldis verður prófsteinn á það, sem koma skal eftir þá heljaröld, sem nú er. Það er stofnað í trausti á sigur frelsisins. Það er fætt í von um ósigur ofbeldis og yfirgangs. Það er stofnað í trausti þess, að sambúð þjóða verði sett það markmið, að engin verði annari undirgefin, en allar vinni saman. Vér Íslendingar munum kappkosta að koma þannig fram við aðrar þjóðir, að vér öðlumst vináttu þeirra og traust. Vér munum unna öðrum réttar og sannmælis, en halda á rétti vorum. Slíkar verða landvarnir þjóðarinnar og aðrar eigi“ https://timarit.is/page/1001729?iabr=on#page/n0/mode/2up/ Höfundur er í stjórn Suðurlandsdeildar Til vinstri við ESB, og í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Halldór 26.09.2026 Halldór Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Sjá meira
Ísland á alltaf að tala fyrir friði og forðast bandalag með þjóðum sem eru að vígbúast. Enda þótt Evrópusambandið hafi verið stofnað til að koma á varanlegum friði í Evrópu hefur sambandið verið í farvegi hervæðingar í nokkurn tíma. Umræða um ESB hér á landi þarf að taka mið af þessari þróun. Við erum þegar í hernaðarbandalaginu NATÓ - því miður - og þurfum ekki að ganga til liðs við þjóðir sem eru að hervæðast og eru tilbúnar í stríð. Ég vil útrýma kjarnavopnum, ekki vera undir „fælingarhlíf“ kjarnorkuvopna Emmanuels Macron. Tökum ekki undir stríðsópin Ég vil hvorki íslenskan her né nokkurn annan her á Íslandi og ég vil ekki að ungt fólk verði knúið til þess að drepa hvert annað út af málstað sem er því óviðkomandi og framandi. Fremur vil ég að fjármunum sé varið í heilbrigðis- og menntamál en stríðstól og alltaf bitnar stríð verst á börnum. Það eru alveg nógu margar flóttamannabúðir í heiminum. Við þurfum frið, fáum frekar aðrar þjóðir með okkur til þess að tala fyrir friði, ekki taka undir stríðsóp ESB, BNA eða NATÓ Friðarrödd Íslands má ekki þagna. Ef við göngum í ESB þá tökum við upp utanríkisstefnu ESB. Sú rödd er ekki friðsöm og talar ekki fyrir friði. Höldum okkar eigin rödd og tölum hátt og stolt fyrir friði öllum til handa. Hreyfanleiki hergagna að hætti Schengen Einhver spurði, „við hvað eruð þið hrædd?“ Ég er hrædd við það sem nú er talað um sem „hernaðarlegt Schengen“ (e. ‘Military Schengen.') Þið ættuð að vera það líka. Ég hvet ykkur til að skoða þetta vel á síðu eu.com opinberri síðu Evrópusambandsins: „Í nóvember 2025 kynntu framkvæmdastjórn Evrópusambandsins og æðsti fulltrúi utanríkis- og öryggismála hernaðarlegan flutningspakka (e. ‘Military Schengen.'), sem miðar að því að tryggja óaðfinnanlega flutninga hermanna, búnaðar og hergagna innan ESB. Þetta er reglugerðartillaga sem býður upp á alhliða ráðstafanir til að tryggja hraða, samhæfða og örugga flutninga hermanna og búnaðar innan Evrópusambandsins, styrkir varnarstöðu Evrópu, tekur á hindrunum í hernaðarlegum flutningum á öllum sviðum - reglugerða, innviða og getu - sem nú hægja á herflutningum yfir landamæri.“ https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/military-mobility_en Þó þetta hafi að sögn verið gert út af ógninni af Rússum þá kemur þetta til með að gilda gagnvart hverri þeirri stríðsógn sem ESB telur sig þurfa að verjast. Talsmaður NATÓ staðfestir að innan bandalagsins væru í gangi virkar umræður um leiðir til að auka „öryggi“ á Norðurslóðum. Þetta hafa Fulltrúar ESB sem hingað hafa komið staðfest og segja í þessu samhengi að Ísland sé mikilvægt í „vörnum“ á Norðurslóðum. Carsten Breuer, æðsti yfirmaður þýska heraflans kom til Íslands í fullum herklæðum. Það er táknrænt. Staða Þýskalands í Evrópu hefur breyst, sjáið Litháen, þar sem Þýskaland hefur nú fasta hernaðarviðveru í fyrsta skipti síðan nasistar hertóku landið. Þjóðverjar verja mörgum milljörðum í stríðstól og hernað og þeir eru ekki eina landið í Evrópu sem hefur aukið útgjöld og herstyrk sinn, viljum við taka þátt í þessu? Ég mæli með því að þið lesið viðtal við hann sem Allans Little hjá BBC news tók 27. mars 2026 https://www.bbc.com/news/articles/cvge7r31989o Hvort á að hlýða pabba eða mömmu? Það er bandarísk herstöð á Miðnesheiði. Enda þótt NATÓ fái að nota hana þá gætu komið upp aðstæður þar sem ESB vildi nýta sér hana en Bandaríkin vildu ekki af einhverjum ástæðum heimila það, hvar værum við þá stödd. Við værum með „samninga“ við báða aðila, skuldbundin báðum en hvort ætti að fara að vilja pabba eða mömmu? Yrði Ísland hernumið aftur, værum við ófrjáls í okkar eigin landi vegna rangra ákvarðana í afneitun og blindni, vegna loforða um betri tíma og lágmarksvexti! Hvað ef Frakkar vildu hafa kjarnavopn hér? Ef við gengjum í ESB gæti þessi staða komið upp og við gætum ekkert sagt því í grunninn réðum við ekki yfir okkur og landinu okkar að fullu lengur. Þetta er bláköld staðreynd. Röksemd gömul og ný Þetta snýst ekki um varnir Íslands það ætti öllum að vera ljóst, það hefur verið vitað í mörg ár, að halda annað er barnaskapur. Eftirfarandi er úr greinargerð þingsályktunartillögu frá sjöunda áratug síðustu aldar: „Að nafninu til er bandarískur her í landinu til að verja þjóðina. Flestum er þó ljóst, að þetta er löngu orðið fáránlegt öfugmæli, því að her og herstöðvar geta litla sem enga vörn veitt í nútímastyrjöld, en þvert á móti kalla mikinn háska yfir landsmenn. Herstöðvarnar eru byggðar upp sem liður i vígbúnaðarkerfi Bandaríkjamanna og koma Íslendingum að engu gagni“ Ragnar Arnalds, Jónas Árnason, Jón Sn. Þorleifsson, Lúðvík Jósefsson, Geir Gunnarsson. 1968 https://www.althingi.is/altext/88/s/pdf/0282.pdf Orð Eysteins Ég enda þetta á ræðu Eysteins Jónssonar (f.1906, d.1993) við stjórnarráðshúsið 18. júní 1944, eins og Ögmundur Jónasson gerir svo oft því "Aldrei er góð vísa of oft kveðin" „En nú kynni einhver að spyrja: Fáum vér starfsfrið og tækifæri til þess að sýna hverju lítil frjáls þjóð fær áorkað? Getur 125 þús. manna þjóð stofnað raunverulega frjálst lýðveldi á þessum tímum, þegar margfalt stærri þjóðir hafa verið lagðar undir okið og er haldið í áþján? Vér svörum þessu þannig: Stofnun þessa fámenna lýðveldis verður prófsteinn á það, sem koma skal eftir þá heljaröld, sem nú er. Það er stofnað í trausti á sigur frelsisins. Það er fætt í von um ósigur ofbeldis og yfirgangs. Það er stofnað í trausti þess, að sambúð þjóða verði sett það markmið, að engin verði annari undirgefin, en allar vinni saman. Vér Íslendingar munum kappkosta að koma þannig fram við aðrar þjóðir, að vér öðlumst vináttu þeirra og traust. Vér munum unna öðrum réttar og sannmælis, en halda á rétti vorum. Slíkar verða landvarnir þjóðarinnar og aðrar eigi“ https://timarit.is/page/1001729?iabr=on#page/n0/mode/2up/ Höfundur er í stjórn Suðurlandsdeildar Til vinstri við ESB, og í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar