Ofbeldislýður í sauðagæru Huginn Þór Grétarsson skrifar 21. apríl 2026 11:17 Á Íslandi viðgengst ákveðin tegund af ofbeldi fyrir opnum tjöldum og fjölmiðlar, stjórnvöld og stór hluti almennings líta undan. Þessi hópur gerenda er samsettur af fólki sem blindast af reiði og telur sig mega beita ofbeldi því það HELDUR að viðkomandi sem þolir árásirnar hafi gert eitthvað ósæmilegt. Það veit þó oftast lítið eða jafnvel ekkert um málin. Þessi tegund af ofbeldi hefur grafið sig inn í samfélagið undir yfirskyni ýmissa hugsjónabylgna eða baráttuhreyfinga gegn ofbeldi. En það er aldrei í lagi að beita ofbeldi, ekki heldur þá sem eru sakaðir um slíkt. Algeng birtingamynd er opinbert níð þar sem reynt er að rægja manneskju, sem þróast síðan út í hópeinelti af hálfu fullorðinna. Einn ólánsamur „svartur sauður“ er tekinn fyrir í einu, þar til hann liggur eftir óvígur og sá næsti verður fyrir barðinu. Þetta stingur í stúf, þar sem við reynum flest öll að kenna börnum að stunda ekki slíka meinsemd, gróft einelti, en þegjum svo þunnu hljóði þegar illa innrættir fullorðnir einstaklingar beita skipulögðu einelti. Hatrið vex og fólk í þessum ofbeldisham espir fleiri upp, sem slást í hópinn. Ekki dugar að niðurlægja því einnig er reynt að eyðileggja fyrir þolandanum og vega að lífsgæðum hans. Þetta fólk sem svona hagar sér vill öðrum ekki vel. Það vill meiða. Það vill jafnvel að þolandinn missi vinnuna sína. Og já, það þarf slæmt innræti til að haga sér með þessum hætti. Árásirnar eru endurteknar og standa jafnvel yfir árum saman. Sumir missa allt, lifibrauð sitt og mannorð. Þolandi þessa eineltisofbeldis verður eins og heit kartafla… enginn vill snerta á neinu sem tengist viðkomandi. Tilganginum er náð hjá glefsandi úlfunum. Þolandi situr eftir með sárt enni, og brotna sál. Gerendahópurinn afmarkast ekki bara við einstaklinga, sem beita svívirðingum og þrýstingi til að skemma fyrir. Starfsfólk hjá hinu opinbera tekur líka þátt og fer að refsa viðkomandi eftir fremsta megni, t.d. með því að loka á viðskipti, eða lágmarka þau. Það misnotar stöðu sína til að slást í hóp ofbeldislýðsins og beitir stjórnsýslunni til þess. Dæmin eru fjölmörg. Svo mikið hatur er til staðar að gerendurnir leggja á sig umtalsverða vinnu til að valda sem mestum skaða. Það er ljóst út frá þessu hegðunarmynstri í samfélaginu að múgurinn þarf enn á sínum gapastokk að halda, blóðþyrstur í að taka fyrir einstaklinga og lítillækka þá. Eyðileggja fyrir öðrum. Gerendurnir nærast á óförum annarra. Við erum sömu villimennirnir og grýtir fólk eða pyntar úti á torgum, án dóms og laga. Þetta er æstur múgurinn úr hringleikahúsum fortíðar. Lýðurinn sem hrópaði óorð að saklausum einstaklingum sem voru hýddir og aflífaðir á torgum úti. Og eins og forðum daga þykist þetta fólk sem beitir þessu ofbeldi vera voðlega gott. Þetta fólk er glefsandi úlfar í sauðagæru, með háværa dyggðaflöggun og réttlætingar á því hvers vegna megi skemma líf ákveðinna einstaklinga, og oft eru þetta sömu gerendurnir sem ráðast á einn af öðrum, aftur og aftur. Þetta fólk hefur stundað slíkt ofbeldi árum saman, sama fólkið hef ég séð ötult að verki og bíður færis og slæst í árásarhópinn um leið og nýtt fórnarlamb er fundið. Það einfaldlega virðist ekki mettast af hatrinu og þörfinni til að meiða. Þetta er þykjustuleikur þeirra sem þykjast vera svo góðir en ráða sér ekki fyrir reiði og hatri og óvild í garð annars fólks. Þetta fólk er ofbeldisfólk. Sem þolandi slíks ofbeldis hef ég horft upp á lágkúrulega hegðun, illa innrætta einstaklinga; fávísi og þekkingarleysi eru aðaleinkenni þeirra sem taka þátt í blindni, og ekki vantar klappstýrurnar og meðvirknina í samfélaginu, og hjá stjórnvöldum og dómstólum. Þessu ofbeldi linnir ekki. Tíu ár líða og ef eitthvað er, horfi ég upp á ljótari birtingamyndir með hverju árinu. Þetta fær mann til að missa trú á samfélagi manna, fólki upp til hópa (því þeir sem taka ekki þátt, þeir þegja). Sumir hafa kiknað undan þessum viðbjóði, opinberu níði sem margir fjölmiðlar taka þátt í, og þeir þolendur hafa tekið eigið líf. Þeir höfðu misst allt, æruna, vinnuna, vinina og jafnvel fjölskyldu. Aðrir eru andlega niðurbrotnir, því þeir mega sín einskis gegn svona fjölmennum ofbeldislýð. Náungakærleikur og góðmennska virðist víkja tiltölulega auðveldlega fyrir meðvirkni og þátttöku í svona skrípaleik, einelti og ofbeldi. Gerendurnir fá klapp á bakið af samfélaginu þegar þeir beita ofbeldi af þessari gerð. Gerendur mínir urðu ráðherra, borgarstjóri og svo má áfram telja, á meðan ég sit eftir með stórskaða og áframhaldandi níð. Er það virkilega svona samfélag sem við viljum búa í? Að níðingsverk og ofbeldi séu verðlaunuð? Höfundur þessa hugrenningspistils getur æ minna samsamað sig samfélagi manna hér á landi þar sem ofbeldi af þessari tegund grasserar. Hvar eru hugrökku krakkarnir á skólalóðinni sem risu upp og börðust gegn svona hegðun? Mega þeir sín einskis í samfélagi fullorðinna? Ég man eftir vel innrættum krökkum sem stóðu upp og létu í sér heyra og börðust gegn svona ranglæti, en ég man líka eftir einelti og grimmd barna. En sú hegðun var alls ekki litin jákvæðum augum, eins og samfélagið gerir í dag gagnvart hópeinelti fullorðinna. Og skrímslið hefur vaxið og nærst undanfarin ár á meðan ekki er spyrnt gegn ódæðum þeim sem ég lýsi, svo múgurinn er orðinn að fullvaxta fenrisúlfi og löngu búinn að kasta gærunni, því nú eru það ekki bara þeir sem SAGÐIR eru hafa gert eitthvað misjafnt sem verða fyrir árásum heldur líka þeir sem hafa ekki réttar skoðanir. Ofbeldið er framið frammi fyrir alþjóð og telst orðið „eðlilegt“. Enn herðist taumurinn um háls frjálsra manna og fólk er hreinlega orðið hrætt við að tjá skoðanir sínar, því „góða fólkið“ ræðst að þeim sem eru ekki sammála með mikilli heift og grimmd og rakkar það niður. Útilokar. Ákveðnar skoðanir eru bannaðar eins og í góðum einræðisríkjum og refsivöndurinn fer á loft. En fæst trúum við á villimannsleg kerfi á borð við hugmyndina um auga fyrir auga. Við erum flest ekki sammála því að fólk megi beita þann ofbeldi sem sagður er hafa beitt ofbeldi. Samt fær þetta að líðast í samfélaginu án afleiðinga fyrir ofbeldisfólkið. Samt taka fjölmiðlar þátt og styðja við slíka orðræðu. Við eigum ekki að góðkenna að fólk sem þykist hefna, megi beita níði, einelti og ofbeldi. Við eigum að taka á þessari ofbeldishegðun og fordæma hana, eins og allt annað ofbeldi, jafnvel þó gerendur þykist vera voðalega góðar manneskjur. Höfundur er baráttumaður fyrir betra samfélagi, og er á móti eineltisofbeldi, hvort sem gerendur séu börn eða fullorðnir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Hverjir unnu þorskastríðin? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Excel-heilafúinn í Ráðhúsinu: Þegar tónlistarnám varð munaðarvara Jónas Sen Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Sá maður sem ég sá á skjánum var ekki ég Gísli Hrafn Gunnarsson Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke Skoðun Eftirlit Alþingismanna með ráðuneytunum Pétur Halldórsson Skoðun Ég vel hattana sjálf Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Þjóðargrafreitur sem ekki varð Sigurður Helgi Pálmason Skoðun Andleg heilsa ungs fólks Héðinn Unnsteinsson Skoðun Við erum að selja loftslagsmálin vitlaust Haukur Logi Jóhannsson Skoðun Skoðun Skoðun Félagsleg heilsa ræsisrottnanna Unnur Hrefna Jóhannsdóttir skrifar Skoðun PISA: Eru forsendurnar þær sömu í öllum löndum? Björn Þórisson skrifar Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar Skoðun Eftirlit Alþingismanna með ráðuneytunum Pétur Halldórsson skrifar Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Kári beislaður við Vaðöldu Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Það vantar ekki enn eitt átakið – það vantar aðgerðir Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Að leita langt yfir skammt Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Framkvæmd skólastefnu fær falleinkunn Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Slönguspilið og svikamyllan Teitur Atlason skrifar Skoðun Þetta er algjört möst í fríið Hildur Vattnes Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Ég vel hattana sjálf Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Við erum að selja loftslagsmálin vitlaust Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Hin meinta lýðræðisveisla Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Excel-heilafúinn í Ráðhúsinu: Þegar tónlistarnám varð munaðarvara Jónas Sen skrifar Skoðun Andleg heilsa ungs fólks Héðinn Unnsteinsson skrifar Skoðun Sá maður sem ég sá á skjánum var ekki ég Gísli Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Orðið í strætinu: Hræðsla og yfirlæti orðin helstu vopn já-liða – hroki bætist við þegar rökin vantar Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Um fáránleika þess að raska grafarró þjóðskáldsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Leggjum niður framtíðina Kristinn Jón Ólafsson skrifar Skoðun Þegar umræðan og staðreyndirnar fara ekki saman Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gervigreindin lýgur að þér – og það er nákvæmlega það sem þú baðst um Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Hverjir unnu þorskastríðin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Dánaraðstoð snýst ekki aðeins um lækna heldur líka um sjúklinga Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Fyrirtæki sem læra hægt munu deyja hægt Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Þjóðargrafreitur sem ekki varð Sigurður Helgi Pálmason skrifar Skoðun Skutlið að sliga margar fjölskyldur Kolbrún Baldursdóttir skrifar Skoðun Bætt aðgengi að nýjum lyfjum skilar víðtækum ávinningi fyrir samfélagið Ragnhildur Reynisdóttir, Pétur Magnússon skrifar Skoðun Háskólar falla á prófi í samkeppnisrétti Ólafur Stephensen skrifar Sjá meira
Á Íslandi viðgengst ákveðin tegund af ofbeldi fyrir opnum tjöldum og fjölmiðlar, stjórnvöld og stór hluti almennings líta undan. Þessi hópur gerenda er samsettur af fólki sem blindast af reiði og telur sig mega beita ofbeldi því það HELDUR að viðkomandi sem þolir árásirnar hafi gert eitthvað ósæmilegt. Það veit þó oftast lítið eða jafnvel ekkert um málin. Þessi tegund af ofbeldi hefur grafið sig inn í samfélagið undir yfirskyni ýmissa hugsjónabylgna eða baráttuhreyfinga gegn ofbeldi. En það er aldrei í lagi að beita ofbeldi, ekki heldur þá sem eru sakaðir um slíkt. Algeng birtingamynd er opinbert níð þar sem reynt er að rægja manneskju, sem þróast síðan út í hópeinelti af hálfu fullorðinna. Einn ólánsamur „svartur sauður“ er tekinn fyrir í einu, þar til hann liggur eftir óvígur og sá næsti verður fyrir barðinu. Þetta stingur í stúf, þar sem við reynum flest öll að kenna börnum að stunda ekki slíka meinsemd, gróft einelti, en þegjum svo þunnu hljóði þegar illa innrættir fullorðnir einstaklingar beita skipulögðu einelti. Hatrið vex og fólk í þessum ofbeldisham espir fleiri upp, sem slást í hópinn. Ekki dugar að niðurlægja því einnig er reynt að eyðileggja fyrir þolandanum og vega að lífsgæðum hans. Þetta fólk sem svona hagar sér vill öðrum ekki vel. Það vill meiða. Það vill jafnvel að þolandinn missi vinnuna sína. Og já, það þarf slæmt innræti til að haga sér með þessum hætti. Árásirnar eru endurteknar og standa jafnvel yfir árum saman. Sumir missa allt, lifibrauð sitt og mannorð. Þolandi þessa eineltisofbeldis verður eins og heit kartafla… enginn vill snerta á neinu sem tengist viðkomandi. Tilganginum er náð hjá glefsandi úlfunum. Þolandi situr eftir með sárt enni, og brotna sál. Gerendahópurinn afmarkast ekki bara við einstaklinga, sem beita svívirðingum og þrýstingi til að skemma fyrir. Starfsfólk hjá hinu opinbera tekur líka þátt og fer að refsa viðkomandi eftir fremsta megni, t.d. með því að loka á viðskipti, eða lágmarka þau. Það misnotar stöðu sína til að slást í hóp ofbeldislýðsins og beitir stjórnsýslunni til þess. Dæmin eru fjölmörg. Svo mikið hatur er til staðar að gerendurnir leggja á sig umtalsverða vinnu til að valda sem mestum skaða. Það er ljóst út frá þessu hegðunarmynstri í samfélaginu að múgurinn þarf enn á sínum gapastokk að halda, blóðþyrstur í að taka fyrir einstaklinga og lítillækka þá. Eyðileggja fyrir öðrum. Gerendurnir nærast á óförum annarra. Við erum sömu villimennirnir og grýtir fólk eða pyntar úti á torgum, án dóms og laga. Þetta er æstur múgurinn úr hringleikahúsum fortíðar. Lýðurinn sem hrópaði óorð að saklausum einstaklingum sem voru hýddir og aflífaðir á torgum úti. Og eins og forðum daga þykist þetta fólk sem beitir þessu ofbeldi vera voðlega gott. Þetta fólk er glefsandi úlfar í sauðagæru, með háværa dyggðaflöggun og réttlætingar á því hvers vegna megi skemma líf ákveðinna einstaklinga, og oft eru þetta sömu gerendurnir sem ráðast á einn af öðrum, aftur og aftur. Þetta fólk hefur stundað slíkt ofbeldi árum saman, sama fólkið hef ég séð ötult að verki og bíður færis og slæst í árásarhópinn um leið og nýtt fórnarlamb er fundið. Það einfaldlega virðist ekki mettast af hatrinu og þörfinni til að meiða. Þetta er þykjustuleikur þeirra sem þykjast vera svo góðir en ráða sér ekki fyrir reiði og hatri og óvild í garð annars fólks. Þetta fólk er ofbeldisfólk. Sem þolandi slíks ofbeldis hef ég horft upp á lágkúrulega hegðun, illa innrætta einstaklinga; fávísi og þekkingarleysi eru aðaleinkenni þeirra sem taka þátt í blindni, og ekki vantar klappstýrurnar og meðvirknina í samfélaginu, og hjá stjórnvöldum og dómstólum. Þessu ofbeldi linnir ekki. Tíu ár líða og ef eitthvað er, horfi ég upp á ljótari birtingamyndir með hverju árinu. Þetta fær mann til að missa trú á samfélagi manna, fólki upp til hópa (því þeir sem taka ekki þátt, þeir þegja). Sumir hafa kiknað undan þessum viðbjóði, opinberu níði sem margir fjölmiðlar taka þátt í, og þeir þolendur hafa tekið eigið líf. Þeir höfðu misst allt, æruna, vinnuna, vinina og jafnvel fjölskyldu. Aðrir eru andlega niðurbrotnir, því þeir mega sín einskis gegn svona fjölmennum ofbeldislýð. Náungakærleikur og góðmennska virðist víkja tiltölulega auðveldlega fyrir meðvirkni og þátttöku í svona skrípaleik, einelti og ofbeldi. Gerendurnir fá klapp á bakið af samfélaginu þegar þeir beita ofbeldi af þessari gerð. Gerendur mínir urðu ráðherra, borgarstjóri og svo má áfram telja, á meðan ég sit eftir með stórskaða og áframhaldandi níð. Er það virkilega svona samfélag sem við viljum búa í? Að níðingsverk og ofbeldi séu verðlaunuð? Höfundur þessa hugrenningspistils getur æ minna samsamað sig samfélagi manna hér á landi þar sem ofbeldi af þessari tegund grasserar. Hvar eru hugrökku krakkarnir á skólalóðinni sem risu upp og börðust gegn svona hegðun? Mega þeir sín einskis í samfélagi fullorðinna? Ég man eftir vel innrættum krökkum sem stóðu upp og létu í sér heyra og börðust gegn svona ranglæti, en ég man líka eftir einelti og grimmd barna. En sú hegðun var alls ekki litin jákvæðum augum, eins og samfélagið gerir í dag gagnvart hópeinelti fullorðinna. Og skrímslið hefur vaxið og nærst undanfarin ár á meðan ekki er spyrnt gegn ódæðum þeim sem ég lýsi, svo múgurinn er orðinn að fullvaxta fenrisúlfi og löngu búinn að kasta gærunni, því nú eru það ekki bara þeir sem SAGÐIR eru hafa gert eitthvað misjafnt sem verða fyrir árásum heldur líka þeir sem hafa ekki réttar skoðanir. Ofbeldið er framið frammi fyrir alþjóð og telst orðið „eðlilegt“. Enn herðist taumurinn um háls frjálsra manna og fólk er hreinlega orðið hrætt við að tjá skoðanir sínar, því „góða fólkið“ ræðst að þeim sem eru ekki sammála með mikilli heift og grimmd og rakkar það niður. Útilokar. Ákveðnar skoðanir eru bannaðar eins og í góðum einræðisríkjum og refsivöndurinn fer á loft. En fæst trúum við á villimannsleg kerfi á borð við hugmyndina um auga fyrir auga. Við erum flest ekki sammála því að fólk megi beita þann ofbeldi sem sagður er hafa beitt ofbeldi. Samt fær þetta að líðast í samfélaginu án afleiðinga fyrir ofbeldisfólkið. Samt taka fjölmiðlar þátt og styðja við slíka orðræðu. Við eigum ekki að góðkenna að fólk sem þykist hefna, megi beita níði, einelti og ofbeldi. Við eigum að taka á þessari ofbeldishegðun og fordæma hana, eins og allt annað ofbeldi, jafnvel þó gerendur þykist vera voðalega góðar manneskjur. Höfundur er baráttumaður fyrir betra samfélagi, og er á móti eineltisofbeldi, hvort sem gerendur séu börn eða fullorðnir.
Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke Skoðun
Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar
Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar
Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Orðið í strætinu: Hræðsla og yfirlæti orðin helstu vopn já-liða – hroki bætist við þegar rökin vantar Gunnar Ármannsson skrifar
Skoðun Gervigreindin lýgur að þér – og það er nákvæmlega það sem þú baðst um Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Bætt aðgengi að nýjum lyfjum skilar víðtækum ávinningi fyrir samfélagið Ragnhildur Reynisdóttir, Pétur Magnússon skrifar
Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke Skoðun