Í þágu heimilanna… utan ESB Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar 15. apríl 2026 12:32 Fyrir síðustu helgi kynnti ríkisstjórn Íslands tímabundnar efnahagsaðgerðir til þess að hemja síhækkandi verðbólgu. Eina raunverulega útspilið sem kom þar fram eru áform ríkisstjórnarinnar um það að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti á dælu úr 24% niður í 11% til þess að bregðast við hækkun á eldsneytisverði af sökum breyttrar heimsmyndar. Hvort að það sé þörf á víðtækari aðgerðum, t.a.m. tímabundin lækkun eða niðurfelling kolefnisgjaldsins, er hægt að ræða endalaust fram og til baka. Valkyrjurnar tala um að þessi aðgerð sé fyrir heimilin í landinu og að hún skili sér beint í vasa heimilanna, sem hún mun svo sannarlega gera, óháð því hversu mikið skilar sér þangað. Persónulega fagna ég því að ríkisstjórnin ætli loks í aðgerðir til þess að reyna að ná verðbólgunni niður, eftir að hafa farið í hverja aðgerðina á fætur annari sem ýtir undir verðbólguna, batnandi mönnum er best að lifa. En þó svo að ég, líkt og margir aðrir Íslendingar, fagni því að ríkisstjórnin fari í aðgerðir til þess að hjálpa heimilinum í landinu að þá er ein stofnun sem gerir það hinsvegar ekki. Sú stofnun nefnist Evrópusambandið. Ríkisstjórn Íslands var nefnilega ekki sú eina til þess að koma með þessa lausn sem svar við hækkun eldsneytisverðs í heiminum, vegna þess að áður en Valkyrjurnar kynntu sínar aðgerðir kynntu ríkisstjórnir Póllands og Spánar áform sín um að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti. Evrópusambandið var hinsvegar ekki á sama máli og var fljótt að senda viðvörun á bæði Pólland og Spán þar sem það minnti ríkisstjórnir beggja landa á það að þeim er í raun óheimilt, samkvæmt Evrópulöggjöfinni, að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti með því móti sem þær hyggjast gera. Ríkisstjórn Íslands getur því fagnað þeirri staðreynd að við séum ekki hluti af Evrópusambandinu. Af því ef við værum hluti af því þá hefði þessi aðgerð, sú eina sem ríkisstjórnin hefur komið með hingað til sem snýr að því að ná niður verðbólgu, verið stöðvuð af Evrópusambandinu. Evrópusambandið hefði stoppað aðgerð sem, að eigin sögn ríkisstjórnarinnar, er fyrir heimilin í landinu. Staðreyndin er nefnilega sú þegar það kemur að Evrópusambandinu að hagsmunir sambandsins munu alltaf ná fram yfir hagsmuni íbúa staks ríkis innan þess. Þegar það er raunin þá er ómögulegt að ganga inn í slíkt samband án þess að gefa upp að minnsta hluta af því fullveldi sem viðkomandi þjóð hefur. Þegar samband áskilur sér rétt til þess að taka fyrir hendur ríkisstjórna landa innan þess, þegar kemur að aðgerðum í þágu íbúa viðkomandi lands, er ómögulegt fyrir ríkisstjórnir landa innan sambandsins að standa í þeirri hagsmunagæslu sem íbúar þeirra eiga skilið. Það þarf ekki að kíkja í neinn pakka til þess að komast að staðreyndum málsins, þær liggja nú þegar á borðinu og það breytist ekki, alveg sama hversu mikið ákveðnir aðilar reyna að halda öðru fram. Hagsmunum Íslendinga er best varið utan Evrópusambandsins og nú, með þeim efnahagsaðgerðum sem kynntar voru fyrir síðustu helgi, virðast meira að segja Evrópusinnarnir í ríkisstjórninni vera orðnir sammála því, ótrúlegt en satt. Höfundur er fjármálaverkfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Opið bréf til heilbrigðisráðherra Sif Huld Albertsdóttir Skoðun Hermenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen Skoðun Af hverju má ekki segja nei? Erna Bjarnadóttir Skoðun Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir, Dóra Guðrún Guðmundsdóttir,Brynhildur Davíðsdóttir,Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir Skoðun Hverra hagsmuna er verið að gæta? Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Evrópuhugsjónin á sakamannabekknum Arnar Sigurðsson Skoðun Vörðum leiðina afdráttarlaust í mögulegum aðildarviðræðum Heiðrún Lind Marteinsdóttir Skoðun Ísland í sama flokki og Norður Kórea í námsefnisgerð? Mathieu Grettir Skúlason Skoðun Bandaríkin draga úr hernaðarframlögum til NATO á hættu-og ófriðartímum Arnór Sigurjónsson Skoðun Fullveldi, upplýst umræða og ábyrg ákvörðun Ingibjörg Isaksen Skoðun Skoðun Skoðun Gullhúðun, yfirheyrslur og sektir í boði Alþingis Benedikt S. Benediktsson,Bjarni Benediktsson,Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Tékkar vilja halda krónunni og sömu rök eiga við um Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ísland í sama flokki og Norður Kórea í námsefnisgerð? Mathieu Grettir Skúlason skrifar Skoðun Opið bréf til heilbrigðisráðherra Sif Huld Albertsdóttir skrifar Skoðun Ísland og nýja djobbið Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Evrópuhugsjónin á sakamannabekknum Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Bandaríkin draga úr hernaðarframlögum til NATO á hættu-og ófriðartímum Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Raunhæf áætlun um endurheimt íslenskra fiskimiða Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun STEM menntun þarf langtímasýn Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Af hverju má ekki segja nei? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hverra hagsmuna er verið að gæta? Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þrír af hverjum fjórum Íslendingum styðja dánaraðstoð Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Vörðum leiðina afdráttarlaust í mögulegum aðildarviðræðum Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Hermenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Fullveldi, upplýst umræða og ábyrg ákvörðun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Opið bréf til skóla- og velferðarþjónustu Reykjavíkurborgar vegna fordómafulls orðalags í matslista á vanda barna Mamiko Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Sorrý ég hélt að þetta væri skólablýantur Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hafró setur kíkinn fyrir blinda augað Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Er Borgarlína eina lausn umferðarvanda höfuðborgarsvæðisins? Óskar Halldór Valtýsson skrifar Skoðun Að þora ekki að ræða við nágranna sína Ragnar Sverrisson skrifar Skoðun Umhverfisvænn söngvari óskast Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hvenær ber læknir ábyrgð á mistökum annarra? Það þarf að áfrýja héraðsdómi í plastbarkamálinu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir,Benedikta Sörensen skrifar Skoðun Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir, Dóra Guðrún Guðmundsdóttir,Brynhildur Davíðsdóttir,Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Hvenær heyrði hann já? Helga Benediktsdóttir skrifar Skoðun Framúrakstur á ekki að ráðast af þolinmæði og heppni Hólmar Erlu Svansson skrifar Skoðun Skæri fyrir örvhenta Þórgunnur Oddsdóttir skrifar Skoðun Þegar þögn laganna verður að banni Bergur Hauksson skrifar Skoðun Ljósmyndin á öld lögvakans Kristján Logason skrifar Skoðun Af hverju heldur Gigtarfélagið fjölskylduhátíð? Stefán Magnússon skrifar Sjá meira
Fyrir síðustu helgi kynnti ríkisstjórn Íslands tímabundnar efnahagsaðgerðir til þess að hemja síhækkandi verðbólgu. Eina raunverulega útspilið sem kom þar fram eru áform ríkisstjórnarinnar um það að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti á dælu úr 24% niður í 11% til þess að bregðast við hækkun á eldsneytisverði af sökum breyttrar heimsmyndar. Hvort að það sé þörf á víðtækari aðgerðum, t.a.m. tímabundin lækkun eða niðurfelling kolefnisgjaldsins, er hægt að ræða endalaust fram og til baka. Valkyrjurnar tala um að þessi aðgerð sé fyrir heimilin í landinu og að hún skili sér beint í vasa heimilanna, sem hún mun svo sannarlega gera, óháð því hversu mikið skilar sér þangað. Persónulega fagna ég því að ríkisstjórnin ætli loks í aðgerðir til þess að reyna að ná verðbólgunni niður, eftir að hafa farið í hverja aðgerðina á fætur annari sem ýtir undir verðbólguna, batnandi mönnum er best að lifa. En þó svo að ég, líkt og margir aðrir Íslendingar, fagni því að ríkisstjórnin fari í aðgerðir til þess að hjálpa heimilinum í landinu að þá er ein stofnun sem gerir það hinsvegar ekki. Sú stofnun nefnist Evrópusambandið. Ríkisstjórn Íslands var nefnilega ekki sú eina til þess að koma með þessa lausn sem svar við hækkun eldsneytisverðs í heiminum, vegna þess að áður en Valkyrjurnar kynntu sínar aðgerðir kynntu ríkisstjórnir Póllands og Spánar áform sín um að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti. Evrópusambandið var hinsvegar ekki á sama máli og var fljótt að senda viðvörun á bæði Pólland og Spán þar sem það minnti ríkisstjórnir beggja landa á það að þeim er í raun óheimilt, samkvæmt Evrópulöggjöfinni, að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti með því móti sem þær hyggjast gera. Ríkisstjórn Íslands getur því fagnað þeirri staðreynd að við séum ekki hluti af Evrópusambandinu. Af því ef við værum hluti af því þá hefði þessi aðgerð, sú eina sem ríkisstjórnin hefur komið með hingað til sem snýr að því að ná niður verðbólgu, verið stöðvuð af Evrópusambandinu. Evrópusambandið hefði stoppað aðgerð sem, að eigin sögn ríkisstjórnarinnar, er fyrir heimilin í landinu. Staðreyndin er nefnilega sú þegar það kemur að Evrópusambandinu að hagsmunir sambandsins munu alltaf ná fram yfir hagsmuni íbúa staks ríkis innan þess. Þegar það er raunin þá er ómögulegt að ganga inn í slíkt samband án þess að gefa upp að minnsta hluta af því fullveldi sem viðkomandi þjóð hefur. Þegar samband áskilur sér rétt til þess að taka fyrir hendur ríkisstjórna landa innan þess, þegar kemur að aðgerðum í þágu íbúa viðkomandi lands, er ómögulegt fyrir ríkisstjórnir landa innan sambandsins að standa í þeirri hagsmunagæslu sem íbúar þeirra eiga skilið. Það þarf ekki að kíkja í neinn pakka til þess að komast að staðreyndum málsins, þær liggja nú þegar á borðinu og það breytist ekki, alveg sama hversu mikið ákveðnir aðilar reyna að halda öðru fram. Hagsmunum Íslendinga er best varið utan Evrópusambandsins og nú, með þeim efnahagsaðgerðum sem kynntar voru fyrir síðustu helgi, virðast meira að segja Evrópusinnarnir í ríkisstjórninni vera orðnir sammála því, ótrúlegt en satt. Höfundur er fjármálaverkfræðingur.
Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir, Dóra Guðrún Guðmundsdóttir,Brynhildur Davíðsdóttir,Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir Skoðun
Skoðun Gullhúðun, yfirheyrslur og sektir í boði Alþingis Benedikt S. Benediktsson,Bjarni Benediktsson,Ólafur Stephensen skrifar
Skoðun Bandaríkin draga úr hernaðarframlögum til NATO á hættu-og ófriðartímum Arnór Sigurjónsson skrifar
Skoðun Vörðum leiðina afdráttarlaust í mögulegum aðildarviðræðum Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar
Skoðun Opið bréf til skóla- og velferðarþjónustu Reykjavíkurborgar vegna fordómafulls orðalags í matslista á vanda barna Mamiko Ragnarsdóttir skrifar
Skoðun Er Borgarlína eina lausn umferðarvanda höfuðborgarsvæðisins? Óskar Halldór Valtýsson skrifar
Skoðun Hvenær ber læknir ábyrgð á mistökum annarra? Það þarf að áfrýja héraðsdómi í plastbarkamálinu Gunnar Ármannsson skrifar
Skoðun Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir,Benedikta Sörensen skrifar
Skoðun Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir, Dóra Guðrún Guðmundsdóttir,Brynhildur Davíðsdóttir,Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir skrifar
Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir, Dóra Guðrún Guðmundsdóttir,Brynhildur Davíðsdóttir,Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir Skoðun