Engar samninga­við­ræður lengur - einungis sótt um inn­göngu.

Í umræðunni um hugsanlega inngöngu Íslands í ESB heyrist oft það orðalag að við eigum að halda áfram eða klára samningaviðræður við sambandið og sjá samninginn. Svona rétt eins og þegar Norðmenn áttu í viðræðum við ESB fyrir rúmum þrem áratugum síðan. Nú er það svo að ESB býður ekki upp á slíkar samningaviðræður lengur. Það breyttist eftir að Norðmenn höfnuðu aðild og ESB fór að horfa austur á bóginn til hinna nýfrjálsu Austur-Evrópuríkja. Núna sækja ríki um inngöngu og við það fer í gang aðlögunarferli þar sem umsóknarríki aðlagar sig jafnt og þétt að öllu regluverki ESB.

Bæklingur ESB um umsóknarferlið

ESB hefur gefið út bækling um umsóknarferlið sem ber heitið "Enlargement of the European Union." Þar kemur skýrt fram á blaðsíðu tólf um hvað aðildarumsókn snýst. En þar segir meðal annars að umsóknarríki verði að aðlaga eða breyta laga og regluverki sínu til samræmis við laga- og regluverk sambandsins. Aðildarviðræður geta hafist þegar umsóknarríki hefur lagt fram áætlun um með hvaða hætti og hve fljótt það hyggst framkvæma þær breytingar samhliða viðræðunum. Hægt er að semja um frestun aðlögunar einstakra mála um skamman tíma, en engar varanlegar undanþágur eru í boði. Athugið að þetta er ekki einhver áróðursbæklingur frá andstæðingum ESB aðildar, heldur leiðbeiningar frá Evrópusambandinu sjálfu um það hvernig ferlið virkar.

Stækkunarstjórar ESB tala skýrt

Þetta fékk einmitt Össur Skarphéðinsson, þáverandi utanríkisráðherra, að heyra frá Stefáni Fule, fyrrum stækkunarstjóra ESB, að það væru engar varanlegar undanþágur í boði. Eins og þær sem Danir fengu til dæmis fyrir sumarhúsaeigendur. Og í sama streng tók Heather Grabbe, sérfræðingur hjá Bruegel hugveitunni í Brussel, í kvöldfréttum Ríkisútvarpsins fyrir skemmstu. Þar kom fram að það væri svigrúm fyrir aðlögunartíma en varanlegar undanþágur væru ekki lengur í boði af hálfu Evrópusambandsins.

Þannig er alveg ljóst að Ísland fengi aldrei neinar varanlegar undanþágur vegna sjávarútvegs eða orkuauðlinda okkar. Einungis geta verið í boði svokallaðar sérlausnir í undantekningartilfellum sem fela í sér afmarkaðar stjórnsýslubreytingar en breyta engu um það að valdið fer til ESB. Malta fékk til dæmis einungis sérlausn vegna 25 mílna smábátaveiða sinna. Þess utan er engan veginn hægt að líkja þeim saman við togaraveiðar Íslendinga í 200 mílna lögsögu okkar.

Blekkingar orðaleikur

Hvers vegna tala bæði utanríkisráðherra og forsætisráðherra stöðugt um það að klára viðræðurnar og sjá samning? Er þeim virkilega ekki kunnugt um þessar breyttu verklagsreglur ESB? Eða er viljandi verið að slá ryki í augu almennings með blekkingum og hálfsannindum? Það skyldi þó ekki vera að það séu þær sjálfar sem treysta ekki þjóðinni til að taka upplýsta ákvörðun um málið fyrst það þarf sífellt að stunda svona blekkingar orðaleiki?

Höfundur er tónlistarkona.