Margrét fær ekki að leiða dómaratríóið fyrir dóm

Þetta kemur fram í úrskurði Héraðsdóms Reykjaness, sem kveðinn var upp þann 13. mars síðastliðinn og Vísir hefur undir höndum. Samkvæmt svari dómsins við fyrirspurn Vísis hefur Margrét kært úrskurðinn til Landsréttar.

Mál Lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu á hendur Margréti, ritstjóra vefsins Frettin.is, hefur verið fyrirferðamikið í fjölmiðlum síðustu misseri. Hún sætir ákæru fyrir meiðyrði í garð Barböru, meðal annars fyrir að hafa kallað hana lausláta mellu eftir að hún sakfelldi Margréti fyrir hótunarbrot. Málið og framburður Margrétar við aðalmeðferð í héraði eru reifuð í fréttinni hér að neðan:

Í málinu hefur Margrét borið fyrir sig meint ástarsamband Barböru og Símons, sem er í dag landsréttardómari en var dómstjóri Héraðsdóms Reykjavíkur á þeim tíma sem Margrét heldur því fram að þau hafi átt í sambandi.

Mikið úrskurðað

Þessi tengsl málsins við dómarastéttina hafa valdið nokkrum flækjum og úrskurðað hefur verið þvers og kruss í málinu. Í nýjasta úrskurðinum er úrskurðaröðin rakin.

Með úrskurði dómstjóra Héraðsdóms Reykjavíkur 4. júní 2024 hafi allir dómarar við dómstólinn sæti í málinu. Í framhaldi hafi Jónasi Jóhannssyni dómara [sem ritar nýjasta úrskurðinn] við Héraðsdóm Reykjaness verið falin meðferð máls. Með úrskurði 10. desember 2024 hafi sami dómari vikið sæti í málinu. Þeim úrskurði hafi verið snúið við með landsréttarúrskurði 9. janúar 2025. 

Með héraðsdómsúrskurði 14. febrúar 2025 hafi verið ákveðið að þinghald til aðalmeðferðar máls skyldi háð fyrir luktum dyrum. Með sama úrskurði hafi Margréti verið heimilað að leiða fyrir dóm sem vitni Símon landsréttardómara, en synjað um heimild til að leiða tvo aðra nafngreinda einstaklinga. Sá úrskurður hafi einnig verið kærður til Landsréttar. Með landsréttarúrskurði 30. apríl 2025 hafi verið ákveðið að þinghald til aðalmeðferðar skyldi háð fyrir opnum dyrum, en staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að synja ákærðu um heimild til að leiða einstaklingana tvo. 

Með héraðsdómsúrskurði 28. maí 2025 hafi Vilhjálmi Hans Vilhjálmssyni lögmanni Barböru verið synjað um aðild að málflutningi um þann ágreining ákæruvaldsins og Margrétar hvort henni væri heimilt að leggja fram óundirritað bréf 13. júlí 2018 til Dómstólasýslunnar og leiða sjö nafngreinda einstaklinga sem vitni. Með héraðsdómsúrskurði 5. júní 2025 hafi Margréti verið synjað um heimild til að leggja bréfið fram og synjað um heimild til að leiða átta nafngreinda einstaklinga fyrir dóm. 

Með úrskurði Landsréttar 4. september hafi niðurstaða héraðsdóms um vitnin átta verið staðfest, en Margréti heimilað að leggja fram hið óundirritaða bréf. Við svo búið hafi málið verið tækt til efnismeðferðar. 

Dómarinn veikur

Að lokinni aðalmeðferð og munnlegum málflutningi 16. janúar 2026 hafi málið verið dómtekið. Vegna veikinda dómara hafi dómur ekki verið kveðinn upp innan fjögurra vikna, svo sem ráð er fyrir gert lögum um meðferð sakamála, en þar segir að hafi dómur ekki verið kveðinn upp í munnlega fluttu máli innan fjögurra vikna frá dómtöku skuli það flutt að nýju nema dómari og aðilar telji það óþarft. 

Margrét hafi ekki verið reiðubúin að lýsa því yfir að hún teldi óþarft að flytja málið munnlega að nýju og krafist þess að við endurflutning málsins fengist Sigríður leidd sem vitni, og jafnframt að vitnin Barbara og Símon fengjust leidd að nýju. Sú krafa hafi verið tekin fyrir á dómþingi 6. mars síðastliðinn, henni mótmælt af hálfu ákæruvaldsins og þess krafist að synjað yrði um kröfuna.

Hafi heimildir fyrir því að Barbara hafi reynt að hafa áhrif

Hvað varðar kröfu um að leiða vitni aftur fyrir dóminn hafi Margrét byggt á því að ummælin sem hún var ákærð fyrir lytu að lang mestu leyti að meintu ástarsambandi Barböru og Símonar og að þau ummæli bæri að skýra í samhengi við Facebook-færslur hennar í heild, en þar hafi hún gert ástarsambandi dómaranna tveggja ítarlegri skil en fram kæmi í ákæru og ættu þau skrif hennar í heild brýnt erindi við almenning, enda um hjúskapar- og siðferðisbrot að ræða af hálfu sömu dómara. 

„Við aðalmeðferð máls hafi komið fram augljóst misræmi í framburði Barböru og Símonar um meint ástarsamband; Barbara staðhæft að hún og Símon hafi aldrei átt í ástarsambandi á meðan Símon hafi skorast undan því að tjá sig um sama atriði á grundvelli [laga um meðferð sakamála]. Verjandi ákærðu hafi nú heimildir fyrir því að Barbara hafi fyrir aðalmeðferð máls reynt að fá Símon til að synja fyrir meint ástarsamband, en hann þess í stað kosið að tjá sig ekki. Í ljósi hinna nýju upplýsinga sé nauðsynlegt að Barbara og Símon komi aftur fyrir dóm.“ 

Það þyrfti að gera til að spyrja þau um misræmi í dómsframburði þeirra, það er hvort Barbara hafi reynt að hafa áhrif á dómsframburð Símonar, spyrja þau betur um meint ástarsamband og það með hliðsjón af því að nú væri upplýst að Sigríður, samdómari Barböru, hefði skrifað framlagt bréf til Dómstólasýslunnar.

Í ljósi sömu staðreyndar teldi Margrét brýnt að Sigríður kæmi fyrir dóm svo upplýsa mætti betur um „lauslæti Barböru og ástarsamband hennar og Símonar“, en framburður Sigríðar væri lykilatriði við úrlausn sakarefnis þessa máls og því mætti ekki synja henni um þá sönnunarfærslu, enda meginregla opinbers réttarfars að leiða skuli hið sanna og rétta í ljós og upp séu komnar breyttar forsendur fyrir niðurstöðu Landsréttar í fyrra málið, þar sem kröfu um að leiða Sigríði fyrir dóm var hafnað.

Málið meintu ástarsambandi alls óviðkomandi

Af hálfu ákæruvaldsins hafi verið á því byggt að engin haldbær rök væru fram komin fyrir því að aðalmeðferð yrði endurtekin með skýrslugjöf vitna. Þess í stað bæri að endurtaka munnlegan málflutning samkvæmt reglum laga um meðferð sakamála. 

„Málið sé meintu ástarsamband Barböru Björnsdóttur og Símonar Sigvaldasonar alls óviðkomandi og geti munnleg sönnunarfærsla um slíkt samband bersýnilega enga þýðingu haft við úrlausn sakarefnis samkvæmt 1.-3. ákærulið. Þess utan hafi Barbara og Símon komið  fyrir dóm við aðalmeðferð 16. janúar sl., ákærðu gefist tækfæri til að spyrja þau um allt sem máli kann að skipta og sé ekkert nýtt og haldbært komið fram eftir dómtöku sem réttlætt geti að leiða þau aftur fyrir dóm til skýrslugjafar. Sú viðbára að halda fram misræmi í vitnisburði Barböru og Símonar sé fyrirsláttur og byggi á meintum heimildarmanni eða -mönnum verjanda ákærðu um að Barbara hafi reynt að fá Símon til að bera á annan veg en hann gerði. Þannig telur ákæruvaldið að boðuð sönnunarfærsla sé bersýnilega tilgangslaus fyrir úrslit þessa máls og því beri dómara að synja um hana.“

Sömu sjónarmið ættu við um kröfu um að leiða Sigríði fyrir dóm, enda gæti hún ekkert upplýst um sakarefni máls samkvæmt ákæru og ekki borið af eigin raun um málsatvik í skilningi sakamálalaga. Hvað sem liði efni óundirritaðs bréfs til Dómstólasýslunnar, því hvort Sigríður hefði komið að ritun bréfsins og því hvort hún gæti borið um eigin upplifun á meintu ástarsambandi Barböru og Símonar, stæði eftir að Sigríður gæti ekki svarað spurningum fyrir dómi um það sakarefni sem ákært er fyrir. Bæri þegar af þeirri ástæðu að synja um þá kröfu Margrétar að Sigríður komi fyrir dóm vegna málsins.

Fær ekki séð að nokkur rök standi til að leiða meint par fyrir dóm

Í niðurstöðukafla úrskurðarins segir að í málinu hátti þannig til að Margrét hafi reiðst dómi sem Barbara kvað upp og sama dag og næsta skrifað þau ummæli sem ákært var fyrir á Facebook-síðu sína. Engin vitni hafi verið að þeim skrifum en Margrét hafi frá upphafi gengist við skrifunum.

„Leikur þannig enginn vafi á því að ákærða skrifaði meðal annars á Facebook síðuna að Barbara sé lauslát mella sem seldi blíðu sína til að komast í stöðu dómara, að Barbara hafi falsað framburð vitna fyrir dómi í viðkomandi máli, hún þannig misnotað dómsvald til að hefna sín á borgurum, tekið þátt í „plotti“ gegn ákærðu og eftir beiðni hagrætt sakfellingardómi.“

Dómurinn fái ekki annað séð en að sönnunarfærsla málins lúti fyrst og fremst að því hvort ákærð ummæli teljist refsiverð. Að því sögðu fái dómurinn ekki séð að Barbara geti varpað meira ljósi á sakarefni máls en fram kom við skýrslugjöf hennar fyrir dómi 16. janúar síðastliðinn, en þann dag hafi Barbara vísað á bug öllu því sem fram kemur í Facebook-skrifum Margrétar. 

Sama dag hafi Símon komið fyrir dóm, færst undan að svara spurningum um meint ástarsamband hans og Barböru og vísað í því sambandi til ákvæðis sakamálalaga sem mælir fyrir um að vitni sé rétt að skorast undan því að svara spurningu ef ætla má að í svari þess geti falist játning eða bending um að það hafi framið refsiverðan verknað eða atriði sem valdi því siðferðislegum hnekki eða tilfinnanlegu fjárhagstjóni. Dómurinn hafi fallist á sjónarmið Símonar þar að baki og það hafi sækjandi og verjandi einnig gert.

Þá segir að af verði ráðið að fyrirhugað sé að leiða Barböru og Símon aftur fyrir dóm í ljósi nýrra upplýsinga verjandans um að Barbara hafi reynt að fá Símon til að synja fyrir meint ástarsamband þeirra á árunum 2017 til 2018, en hann þess í stað kosið að tjá sig ekki. 

Að mati verjanda felist í því augljóst misræmi sem greiða þurfi úr, auk þess sem spyrja þurfi þau betur um meint ástarsamband. 

„Fyrir liggur að Barbara var skipuð í dómaraembætti frá og með 1. apríl 2013 og er því ekki lengur haldið fram af hálfu ákærðu að Barbara hafi selt blíðu sína til að hljóta þá skipun. Að því gættu, dómsframburði Barböru og Símonar og hvað sem líður efni óundirritaðs bréfs til stjórnar Dómstólasýslunnar 13. júlí 2018 um meint ástarsamband Barböru og Símonar fær dómurinn ekki séð að nokkur þau rök hafi verið færð fram fyrir því að rétt sé að kveðja Barböru og/eða Símon fyrir dóm að nýju.“ 

Sigríður hvorki beint né óbeint vitni

Af hálfu Margrétar hafi einnig verið boðað að leiða Sigríði samdómara Barböru fyrir dóm í því skyni að hún tjái sig um tilgreint bréf til Dómstólasýslunnar og upplýsi eftir atvikum um meint lauslæti Barböru og ástarsamband hennar og Símonar.

Ekki verði ráðið af málatilbúnaði Margrétar að Sigríður sé eða geti verið beint eða óbeint vitni að Facebook skrifum hennar dagana 9. og 10. febrúar 2023. Þess utan fái dómurinn ekki séð að Sigríður geti, með vitnisburði fyrir dómi, varpað ljósi á þau málsatvik og það sakarefni sem ákært var fyrir og er til úrlausnar fyrir dóminum. Að því sögðu og að gættri þeirri meginreglu að leitast skuli við að leiða hið sanna í ljós um sakarefni máls þyki einnig verða að synja um þá kröfu Margrétar að Sigríður beri vitni í málinu.