Bjútíbox og gyllt dömubindi Berglind Guðmundsdóttir skrifar 11. mars 2026 17:31 Mér finnst gott að við séum ósammála. Reyndar finnst mér það nauðsynlegt. Eitt af því sem ég hræðist mest er að vera umkringd fólki sem er sammála mér í einu og öllu. Ef maður er í þannig hópi veit ég að einhver er ekki að segja sína skoðun. Samfélag þar sem allir eru sammála er nefnilega ekki heilbrigt samfélag. Ég hef oft talað um mikilvægi þess að allar raddir fái að heyrast. Við höfum öll hlutverk í þessum ágæta heimi og að mínu mati er fátt mikilvægara en að vera heil og sönn og fylgja innsæi sínu. Það hef ég reynt að gera. Hluti af því að vera ólík og hafa ólíkar skoðanir felst líka í því að bera virðingu fyrir skoðunum annarra. En í íslenskri umræðu, sérstaklega eftir tilkomu samfélagsmiðla, hefur færst í aukana að fólk tali ekki nægilega fallega hvert til annars. Í stað þess að ræða málefnið er farið að hnýta í manninn. Þegar það gerist finnst mér eins og við höfum öll tapað. Undanfarið hefur kyndingin í samfélaginu verið í hámarki. Fólk skiptist í fylkingar, já eða nei. Að vissu marki skil ég vel að fólk hafi sterkar skoðanir. Það er eðlilegt í lýðræðissamfélagi. En ég skil ekki þessa reiði. Þessa heift. Sterkar skoðanir eru ekki vandamálið. Skortur á virðingu er það. Kannski er það einmitt prófsteinninn á góða umræðu. En stundum velti ég fyrir mér hvort við séum farin að tala meira um fólk en málefni. Hvort við séum farin að setja fólk í box, jafnvel bjútíbox, í stað þess að hlusta á reynslu þess og rök. Það er auðvelt að gera lítið úr fólki sem við erum ósammála. Það krefst meiri styrks að hlusta. Kannski er stærsta áskorunin yfir komandi mánuði ekki hvort svarið sé já eða nei, heldur hvort okkur takist að ræða þessi mál af virðingu, án þess að gera lítið úr fólki eða reynslu þess. Því þegar umræðan verður þannig að við tölum niður til annarra, þá höfum við öll tapað. Ég veit að ég hef ekki alltaf rétt fyrir mér. Enginn okkar hefur það. En ég reyni að hlusta, reyni að skilja og reyni að leyfa fólki að hafa sína skoðun þó hún sé ekki sú sama og mín. Og þannig samfélagi vil ég búa í. Höfundur er hjúkrunarfræðingur, greiðsluþreyttur lántakandi og í Viðreisn. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Þess vegna já Arnór Sighvatsson Skoðun Svar við grein Per Ekström varðandi varanlegar undanþágur Hjörvar Sigurðsson Skoðun Aðlögun, hvaða aðlögun? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Flestir nota gervigreind eins og leitarvél Þórdís Inga Ingigerðardóttir Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson Skoðun Veganismi og dýraskaði Atli Sævar Guðmundsson Skoðun Hvað kostar léleg umsýsla ríkissjóðs okkur í raun? Sigurður Sigurðsson Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson Skoðun Sex staðreyndir um dánaraðstoð Ingrid Kuhlman Skoðun Eitt lítið og saklaust skref í einu í átt til Brussel Einar Geir Þorsteinsson Skoðun Skoðun Skoðun Hefur þú komið á Þjóðhátíð? Íris Róbertsdóttir skrifar Skoðun Kíkt í pakkann Júlíus Valsson skrifar Skoðun Samningurinn sem stækkar í kyrrþey Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Hvað kostar léleg umsýsla ríkissjóðs okkur í raun? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þegar gróðureldar verða að samfélagsógn Snorri Birgisson skrifar Skoðun Flestir nota gervigreind eins og leitarvél Þórdís Inga Ingigerðardóttir skrifar Skoðun Sex staðreyndir um dánaraðstoð Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Aðlögun, hvaða aðlögun? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Svar við grein Per Ekström varðandi varanlegar undanþágur Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Veganismi og dýraskaði Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar Skoðun Tími varanlegra undanþága er liðinn Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Málefnið liggur á götunni Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Eitt lítið og saklaust skref í einu í átt til Brussel Einar Geir Þorsteinsson skrifar Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson skrifar Skoðun Þess vegna já Arnór Sighvatsson skrifar Skoðun Smá standard, takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvernig getum við stöðvað innbrotaölduna í Reykjavík? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Upplýst lýðræði - Lærdómurinn af einni leiðréttingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fullyrðingar utanríkisráðherra um samningssvigrúm Íslands Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström skrifar Skoðun Hvernig lögum við vanstillt stjórnmál? Gunnar Már Gunnarsson skrifar Sjá meira
Mér finnst gott að við séum ósammála. Reyndar finnst mér það nauðsynlegt. Eitt af því sem ég hræðist mest er að vera umkringd fólki sem er sammála mér í einu og öllu. Ef maður er í þannig hópi veit ég að einhver er ekki að segja sína skoðun. Samfélag þar sem allir eru sammála er nefnilega ekki heilbrigt samfélag. Ég hef oft talað um mikilvægi þess að allar raddir fái að heyrast. Við höfum öll hlutverk í þessum ágæta heimi og að mínu mati er fátt mikilvægara en að vera heil og sönn og fylgja innsæi sínu. Það hef ég reynt að gera. Hluti af því að vera ólík og hafa ólíkar skoðanir felst líka í því að bera virðingu fyrir skoðunum annarra. En í íslenskri umræðu, sérstaklega eftir tilkomu samfélagsmiðla, hefur færst í aukana að fólk tali ekki nægilega fallega hvert til annars. Í stað þess að ræða málefnið er farið að hnýta í manninn. Þegar það gerist finnst mér eins og við höfum öll tapað. Undanfarið hefur kyndingin í samfélaginu verið í hámarki. Fólk skiptist í fylkingar, já eða nei. Að vissu marki skil ég vel að fólk hafi sterkar skoðanir. Það er eðlilegt í lýðræðissamfélagi. En ég skil ekki þessa reiði. Þessa heift. Sterkar skoðanir eru ekki vandamálið. Skortur á virðingu er það. Kannski er það einmitt prófsteinninn á góða umræðu. En stundum velti ég fyrir mér hvort við séum farin að tala meira um fólk en málefni. Hvort við séum farin að setja fólk í box, jafnvel bjútíbox, í stað þess að hlusta á reynslu þess og rök. Það er auðvelt að gera lítið úr fólki sem við erum ósammála. Það krefst meiri styrks að hlusta. Kannski er stærsta áskorunin yfir komandi mánuði ekki hvort svarið sé já eða nei, heldur hvort okkur takist að ræða þessi mál af virðingu, án þess að gera lítið úr fólki eða reynslu þess. Því þegar umræðan verður þannig að við tölum niður til annarra, þá höfum við öll tapað. Ég veit að ég hef ekki alltaf rétt fyrir mér. Enginn okkar hefur það. En ég reyni að hlusta, reyni að skilja og reyni að leyfa fólki að hafa sína skoðun þó hún sé ekki sú sama og mín. Og þannig samfélagi vil ég búa í. Höfundur er hjúkrunarfræðingur, greiðsluþreyttur lántakandi og í Viðreisn.
Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar
Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar