Sagði frá ofbeldinu í fyrsta skipti Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 4. mars 2026 16:57 Þráinn Bj. Farestveit sagði sögu sína í fyrsta skipti opinberlega í morgun. Vísir/Vilhelm Þráinn Farestveit, framkvæmdastjóri Verndar fangahjálpar og varaformaður SÁÁ, tjáði sig í fyrsta skipti um ofbeldi sem hann varð fyrir á unga aldri á Landssamráðsfundi gegn ofbeldi í morgun. Hann lýsti mikilvægi þess að koma til móts við börn sem eiga í erfiðleikum. „Ég elst upp við mjög gott fjölskyldulíf, það var engin óregla eða slíkt en ég verð fyrir því að í nærumhverfinu eru konur sem að beita mig kynferðislegu ofbeldi,“ sagði Þráinn við gesti fundarins, sem var í beinu streymi á Vísi. „Í ljósi þess fór ég sem barn að sækja mér stuðning hjá eldri félögum og þá upphefst annars konar ofbeldi sem endar með skelfingu og ég enda á sjúkrahúsi mjög illa farinn líkamlega. Eftir þetta breyttist ég og fólk fer að spyrja hvað hafi orðið um dregninn sem var áður.“ Hann segist hafa átt í miklum erfiðleikum í skólanum, eitthvað sem margir skjólstæðingar hans í dag lýsa einnig. Áföll á unga aldri leiða oft til þess að fólk, sér í lagi drengir, eigi afskaplega erfitt með að fóta sig í skóla. Aðspurður segist Þráinn hafa þurft á eins konar áheyrn að halda á þessum tímapunkti og segir að á hans yngri árum hafi samfélagið verið þannig uppbyggt að lítið sem ekkert samtal átti sér stað um erfið málefni. Að lokum var hann sendur á upptökuheimili fyrir utan höfuðborgina í von um að það myndi hafa jákvæð áhrif á hann. „Þarna kem ég og er í úrræði þar sem er þegar annar einstaklingur vistaður sem er mér miklu eldri. Eins og ég man hann var þetta eins og í Mús og menn þar sem maðurinn var þykkur og feitur. Hann bjó á loftinu með mér, það var lítill gangur á milli og þessi maður var að koma seint inn í herbergið og bera sig og fitla við sig. Hann gerði mér ekki neitt en í ljósi þess svaf ég ekkert þarna í heilt ár,“ segir Þráinn. Sneri við blaðinu eftir rúman áratug Þráinn segist einnig hafa átt erfitt í skólanum sem hann var í á þessum tíma vegna ofbeldisins. Aðrir krakkar forðuðust hann og settist hann alltaf aftast í skólastofuna. Eftir ársdvöl sneri hann aftur en gerðist að hans sögn „algjör stjórnleysingi“. Við tók um áratugur af erfiðleikum og segist Þráinn hafa verið sífellt í nýjum meðferðum eða á stofnunum. „Ég náði ekki fótunum undir mig.“ „1987 fer ég inn í vímuefnameðferð hjá SÁÁ og við tekur annað tímabil. Frá því ég hef ég gengið þennan veg í trú um það að aðrir sem fóru þennan veg eigi von um að fá nýja fortíð, ekki það sem áður var,“ segir Þráinn. „Ég skil vel, ef við skoðum ofbeldisbrot, að maður nær ekki endurheimt í hvað maður gerir og viðheldur tilfinningum eins og reiði, sorg og situr eftir með sig skemmdan.“ Í dag er Þráinn menntaður afbrotafræðingur og nýtir reynsluna sína til að hjálpa öðrum í störfum sínum hjá Vernd fangahálp og SÁÁ. Hann ítrekar hvað það sé mikilvægt að hlusta á börnin þegar þau biðja um hjálp. Hann hefur barist í þágu þeirra sem vistaðir voru á hinum ýmsu heimilum á árum áður, þar á meðal á Bakkakoti sem hefur verið töluvert til umfjöllunar nýverið. „Ég bendi fólki á að hlusta á börnin, það sem gerist á einhverjum tímapunkti er að börnin rétta fram höndina og biðja um svörun. Það er oft þannig að það er bara einn gluggi og þá er eins gott að grípa hann.“ Lögreglan Ofbeldi gegn börnum Mest lesið Silja sagði spurningu Einars fáránlega: „Það þýðir ekki að bendla okkur við þetta“ Innlent Kona bankaði upp á en inn ruddust tveir menn Innlent Kosningaspá Vísis: Stöðugleiki að komast á fylgi í borginni Innlent „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Innlent Svona voru kappræður oddvitanna á Sýn Innlent Íris Helga neitar sök Innlent „Miðflokkurinn er ekki að sparka í neina krakka“ Innlent Sjálfstæðisflokkurinn stærstur og fylgi Miðflokks eykst á ný Innlent „Kristinn, þú ert bara fastur í rörsýn“ Innlent Heldur að Kristrún muni banna Björgu að líta til hægri Innlent Fleiri fréttir Höfðu afskipti af ölvuðum ungmennum við Valhöll Loka eftir 65 ár: „Koma hingað til að fá að knúsa okkur og kyssa“ Heldur að Kristrún muni banna Björgu að líta til hægri Teknar úr umferð fyrr en til stóð Kona bankaði upp á en inn ruddust tveir menn Kosningaspá Vísis: Stöðugleiki að komast á fylgi í borginni Flugvöllur er ekki bara upp á punt Silja sagði spurningu Einars fáránlega: „Það þýðir ekki að bendla okkur við þetta“ Grunaður um líkamsárás og rán Listamannalaunakerfi í Reykjavík og róló með karakterum Guðrúnar Helgudóttur „Kristinn, þú ert bara fastur í rörsýn“ „Miðflokkurinn er ekki að sparka í neina krakka“ Tekist á um framkvæmdir við nýjan miðbæ í Hamraborg Sjálfstæðisflokkurinn stærstur og fylgi Miðflokks eykst á ný Kjósendur vilja helst þessa flokka í samstarf Rýnt í nýja könnun Svona voru kappræður oddvitanna á Sýn Kerfisvilla leiðrétt og spýtukofinn fær að standa Árasin einkenndist af talsverðri heift Segir Kristrúnu dreifa ósannindum um Sjálfstæðisflokkinn Tálbeitan sakfelld en aðrir dómar í Gufunesmáli mildaðir Hjólalest í skólann: Hundrað manns og hundur mættu í „hjólastrætó“ á Kársnesinu Lækka ráðgjöf um hrefnuveiðar vegna villu í útreikningi Grunaður um ítrekuð brot gegn fósturbarni „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Íris Helga neitar sök Tveir bankar spá stýrivaxtahækkun þrátt fyrir kólnun hagkerfis Intuens lagði landlækni „Mikilvægt að sjá til þess að það líði ekki yfir neinn“ Gæsluvarðhald framlengt í Dettifoss-málinu Sjá meira
„Ég elst upp við mjög gott fjölskyldulíf, það var engin óregla eða slíkt en ég verð fyrir því að í nærumhverfinu eru konur sem að beita mig kynferðislegu ofbeldi,“ sagði Þráinn við gesti fundarins, sem var í beinu streymi á Vísi. „Í ljósi þess fór ég sem barn að sækja mér stuðning hjá eldri félögum og þá upphefst annars konar ofbeldi sem endar með skelfingu og ég enda á sjúkrahúsi mjög illa farinn líkamlega. Eftir þetta breyttist ég og fólk fer að spyrja hvað hafi orðið um dregninn sem var áður.“ Hann segist hafa átt í miklum erfiðleikum í skólanum, eitthvað sem margir skjólstæðingar hans í dag lýsa einnig. Áföll á unga aldri leiða oft til þess að fólk, sér í lagi drengir, eigi afskaplega erfitt með að fóta sig í skóla. Aðspurður segist Þráinn hafa þurft á eins konar áheyrn að halda á þessum tímapunkti og segir að á hans yngri árum hafi samfélagið verið þannig uppbyggt að lítið sem ekkert samtal átti sér stað um erfið málefni. Að lokum var hann sendur á upptökuheimili fyrir utan höfuðborgina í von um að það myndi hafa jákvæð áhrif á hann. „Þarna kem ég og er í úrræði þar sem er þegar annar einstaklingur vistaður sem er mér miklu eldri. Eins og ég man hann var þetta eins og í Mús og menn þar sem maðurinn var þykkur og feitur. Hann bjó á loftinu með mér, það var lítill gangur á milli og þessi maður var að koma seint inn í herbergið og bera sig og fitla við sig. Hann gerði mér ekki neitt en í ljósi þess svaf ég ekkert þarna í heilt ár,“ segir Þráinn. Sneri við blaðinu eftir rúman áratug Þráinn segist einnig hafa átt erfitt í skólanum sem hann var í á þessum tíma vegna ofbeldisins. Aðrir krakkar forðuðust hann og settist hann alltaf aftast í skólastofuna. Eftir ársdvöl sneri hann aftur en gerðist að hans sögn „algjör stjórnleysingi“. Við tók um áratugur af erfiðleikum og segist Þráinn hafa verið sífellt í nýjum meðferðum eða á stofnunum. „Ég náði ekki fótunum undir mig.“ „1987 fer ég inn í vímuefnameðferð hjá SÁÁ og við tekur annað tímabil. Frá því ég hef ég gengið þennan veg í trú um það að aðrir sem fóru þennan veg eigi von um að fá nýja fortíð, ekki það sem áður var,“ segir Þráinn. „Ég skil vel, ef við skoðum ofbeldisbrot, að maður nær ekki endurheimt í hvað maður gerir og viðheldur tilfinningum eins og reiði, sorg og situr eftir með sig skemmdan.“ Í dag er Þráinn menntaður afbrotafræðingur og nýtir reynsluna sína til að hjálpa öðrum í störfum sínum hjá Vernd fangahálp og SÁÁ. Hann ítrekar hvað það sé mikilvægt að hlusta á börnin þegar þau biðja um hjálp. Hann hefur barist í þágu þeirra sem vistaðir voru á hinum ýmsu heimilum á árum áður, þar á meðal á Bakkakoti sem hefur verið töluvert til umfjöllunar nýverið. „Ég bendi fólki á að hlusta á börnin, það sem gerist á einhverjum tímapunkti er að börnin rétta fram höndina og biðja um svörun. Það er oft þannig að það er bara einn gluggi og þá er eins gott að grípa hann.“
Lögreglan Ofbeldi gegn börnum Mest lesið Silja sagði spurningu Einars fáránlega: „Það þýðir ekki að bendla okkur við þetta“ Innlent Kona bankaði upp á en inn ruddust tveir menn Innlent Kosningaspá Vísis: Stöðugleiki að komast á fylgi í borginni Innlent „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Innlent Svona voru kappræður oddvitanna á Sýn Innlent Íris Helga neitar sök Innlent „Miðflokkurinn er ekki að sparka í neina krakka“ Innlent Sjálfstæðisflokkurinn stærstur og fylgi Miðflokks eykst á ný Innlent „Kristinn, þú ert bara fastur í rörsýn“ Innlent Heldur að Kristrún muni banna Björgu að líta til hægri Innlent Fleiri fréttir Höfðu afskipti af ölvuðum ungmennum við Valhöll Loka eftir 65 ár: „Koma hingað til að fá að knúsa okkur og kyssa“ Heldur að Kristrún muni banna Björgu að líta til hægri Teknar úr umferð fyrr en til stóð Kona bankaði upp á en inn ruddust tveir menn Kosningaspá Vísis: Stöðugleiki að komast á fylgi í borginni Flugvöllur er ekki bara upp á punt Silja sagði spurningu Einars fáránlega: „Það þýðir ekki að bendla okkur við þetta“ Grunaður um líkamsárás og rán Listamannalaunakerfi í Reykjavík og róló með karakterum Guðrúnar Helgudóttur „Kristinn, þú ert bara fastur í rörsýn“ „Miðflokkurinn er ekki að sparka í neina krakka“ Tekist á um framkvæmdir við nýjan miðbæ í Hamraborg Sjálfstæðisflokkurinn stærstur og fylgi Miðflokks eykst á ný Kjósendur vilja helst þessa flokka í samstarf Rýnt í nýja könnun Svona voru kappræður oddvitanna á Sýn Kerfisvilla leiðrétt og spýtukofinn fær að standa Árasin einkenndist af talsverðri heift Segir Kristrúnu dreifa ósannindum um Sjálfstæðisflokkinn Tálbeitan sakfelld en aðrir dómar í Gufunesmáli mildaðir Hjólalest í skólann: Hundrað manns og hundur mættu í „hjólastrætó“ á Kársnesinu Lækka ráðgjöf um hrefnuveiðar vegna villu í útreikningi Grunaður um ítrekuð brot gegn fósturbarni „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Íris Helga neitar sök Tveir bankar spá stýrivaxtahækkun þrátt fyrir kólnun hagkerfis Intuens lagði landlækni „Mikilvægt að sjá til þess að það líði ekki yfir neinn“ Gæsluvarðhald framlengt í Dettifoss-málinu Sjá meira