Varnir Evrópu Arnór Sigurjónsson skrifar 16. febrúar 2026 13:02 Öryggisráðstefnunni í Munich er lokið. Ræða Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna gerði lítið til að friða efasemdir Evrópubúa um stefnu Bandaríkjanna í heimsmálum hvort heldur það lítur að sameiginlegum vörnum, mannréttindum eða loftslagsmálum þó svo að hann sýndi meiri kurteisi en Vance, varaforseti gerði í fyrra á sama vettvangi. Og stjórnmálamenn Evrópu tóku eftir því að lokinni þátttöku í öryggisráðstefnunni heimsótti Rubio aðeins fulltrúa mestu afturhaldsafla innan ESB ríkjanna sem hafa sýnt Rússlandi mestu þjónkun, þá Orban, forsætisráðherra Ungverjalands og Figo forsætisráðherra Slóvakíu. Niðurstaðan er eftir sem áður sú að Evrópa verði að geta staðið á eigin fótum í að verja sameiginleg gildi og áherslur í öryggis- og varnarmálum, styðja Úkraínu gegn árásarstríði Rússlands þó svo að Bandaríkin skili auðu, tryggja sjálfstæði og fullveldi aðildarríkjanna og efnahagslegan framgang álfunnar þrátt fyrir tollastríð Trumps. Á sama tíma gera allir sér grein fyrir því að það verkefni að venja Evrópu af því að vera í skjóli Bandaríkjanna er risastórt. Á hernaðarsviðinu eru þetta helstu áskoranirnar á næstu 5-8 árum: Stærsta og erfiðasta áskorunin er að koma á fót gervitunglabelti í himingeimnum sem getur komið í stað bandaríska kerfisins hvað varðar upplýsingaöflun, eftirlit með landsvæðum og staðsetningu skotmarka. Þar á eftir kemur nauðsyn þess að þróa og framleiða meðaldræg og langdræg kjarnorkuvopn til viðbótar þeim strategísku eldflaugum sem Frakkar og Bretar ráða nú þegar yfir. Þetta er nauðsynlegt til að leysa kjarnorkuregnhlíf Bandaríkjanna af hólmi, en Rússar hafa staðsett vopn af þessari tegund bæði í Belarús og Kalingrad. Þjóðverjar og Svíar munu þurfa að taka þátt í þessu verkefni. Fjölga þarf í herjum Evrópu og koma á fót sameiginlegri herstjórn. Hugsanlegt er að ef Bandaríkin draga úr eða minnka þátttöku sína í NATO að þá yfirtaki ESB þessa kjarnastarfsemi undir stjórn evrópsks hershöfðingja. Efla þarf flutningagetu Evrópu með langdrægum flutningavélum. Samræma þarf vopnaframleiðslu þannig að einstök ríki keppi ekki lengur hvort við annað og stuðla þarf að fjöldaframleiðslu. Evrópa getur ekki lengur reitt sig alfarið á bandarísk vopn þar sem uppfærslur og varahlutir eru á hendi þeirra síðarnefndu. Sem dæmi má nefna hinar fullkomnu og háþróuðu F-35 orustuþotur sem margar Evrópuþjóðir hafa keypt. Gangi þetta eftir verður Evrópa í stakk búin til að standa sem sjálfstætt afl á meginlandinu með slagkraft sem hvorki Rússland eða Bandaríkin geta horft framhjá. Evrópa yrði þá verðugur bandamaður! Höfundur er varnarmálasérfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Arnór Sigurjónsson Öryggis- og varnarmál Mest lesið Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun Pólitískir vindhanar sem vilja nú hafa afstöðu af þjóð Þórður Snær Júlíusson Skoðun Ástæður þess að ég kýs NEI þann 29. ágúst Sigurður P. Sigmundsson Skoðun Þjóðinni er að blæða út – og þetta á bara að reddast Vilhelm Jónsson Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun Ég ætla að treysta komandi kynslóðum Margrét Sveinsdóttir Skoðun „Við hefðum aldrei átt að ganga í ESB,“ sagði engin þjóð aldrei Eiríkur Ragnarsson Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks í ESB Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Hvernig er að eiga sæti við borðið Ásta Guðrún Helgadóttir Skoðun Að semja gegn sjálfum sér Gísli Hjálmtýsson Skoðun Skoðun Skoðun Mannréttindi eru ekki gjöf stjórnvalda Jón Þorsteinn Sigurðsson skrifar Skoðun Heilsuspillandi aðbúnaður fanga er dýrt stjórnunarlegt fúsk Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun 29. ágúst ‒ Fullveldið endurheimt? Jean-Rémi Chareyre skrifar Skoðun Fyrsta jáið skiptir máli Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Atvinnulífið ætti að vilja sjá samninginn Margrét Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson skrifar Skoðun Endalok einkalífsins: Hið alsjáandi auga Finnur Ágúst Ingimundarson skrifar Skoðun Að semja gegn sjálfum sér Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Ástæður þess að ég kýs NEI þann 29. ágúst Sigurður P. Sigmundsson skrifar Skoðun Heimurinn brennur minna – en það er aðeins hálf sagan sögð hjá Lomborg Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Ég ætla að treysta komandi kynslóðum Margrét Sveinsdóttir skrifar Skoðun Hvernig er að eiga sæti við borðið Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar Skoðun Þjóðinni er að blæða út – og þetta á bara að reddast Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Pólitískir vindhanar sem vilja nú hafa afstöðu af þjóð Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun „Við hefðum aldrei átt að ganga í ESB,“ sagði engin þjóð aldrei Eiríkur Ragnarsson skrifar Skoðun Bandaríkin Gunnar Björgvinsson skrifar Skoðun Bollaleggingar Sigurður Kári Kristjánsson skrifar Skoðun Höggdeyfir fyrir hverja? Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Ísland, já takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Já-sjá leiðir til Já-já Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Hvernig tryggjum við börnum okkar framtíð á Íslandi? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Hvers vegna blaktir palestínski fáninn í Gleðigöngunni? Elí Hörpu- og Önundarbur,Bashar Murad skrifar Skoðun B verður 8 – umbætur eða umbúðaskipti? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Ég hélt að friðurinn væri kominn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Við megum ekki gefa eftir Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Blásum til sóknar í menntun með bættum námsgögnum Hulda Birna Kjærnested Baldursdóttir skrifar Skoðun Sameinumst undir regnboganum: Jafnrétti, inngilding og stolt Clara Ganslandt skrifar Sjá meira
Öryggisráðstefnunni í Munich er lokið. Ræða Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna gerði lítið til að friða efasemdir Evrópubúa um stefnu Bandaríkjanna í heimsmálum hvort heldur það lítur að sameiginlegum vörnum, mannréttindum eða loftslagsmálum þó svo að hann sýndi meiri kurteisi en Vance, varaforseti gerði í fyrra á sama vettvangi. Og stjórnmálamenn Evrópu tóku eftir því að lokinni þátttöku í öryggisráðstefnunni heimsótti Rubio aðeins fulltrúa mestu afturhaldsafla innan ESB ríkjanna sem hafa sýnt Rússlandi mestu þjónkun, þá Orban, forsætisráðherra Ungverjalands og Figo forsætisráðherra Slóvakíu. Niðurstaðan er eftir sem áður sú að Evrópa verði að geta staðið á eigin fótum í að verja sameiginleg gildi og áherslur í öryggis- og varnarmálum, styðja Úkraínu gegn árásarstríði Rússlands þó svo að Bandaríkin skili auðu, tryggja sjálfstæði og fullveldi aðildarríkjanna og efnahagslegan framgang álfunnar þrátt fyrir tollastríð Trumps. Á sama tíma gera allir sér grein fyrir því að það verkefni að venja Evrópu af því að vera í skjóli Bandaríkjanna er risastórt. Á hernaðarsviðinu eru þetta helstu áskoranirnar á næstu 5-8 árum: Stærsta og erfiðasta áskorunin er að koma á fót gervitunglabelti í himingeimnum sem getur komið í stað bandaríska kerfisins hvað varðar upplýsingaöflun, eftirlit með landsvæðum og staðsetningu skotmarka. Þar á eftir kemur nauðsyn þess að þróa og framleiða meðaldræg og langdræg kjarnorkuvopn til viðbótar þeim strategísku eldflaugum sem Frakkar og Bretar ráða nú þegar yfir. Þetta er nauðsynlegt til að leysa kjarnorkuregnhlíf Bandaríkjanna af hólmi, en Rússar hafa staðsett vopn af þessari tegund bæði í Belarús og Kalingrad. Þjóðverjar og Svíar munu þurfa að taka þátt í þessu verkefni. Fjölga þarf í herjum Evrópu og koma á fót sameiginlegri herstjórn. Hugsanlegt er að ef Bandaríkin draga úr eða minnka þátttöku sína í NATO að þá yfirtaki ESB þessa kjarnastarfsemi undir stjórn evrópsks hershöfðingja. Efla þarf flutningagetu Evrópu með langdrægum flutningavélum. Samræma þarf vopnaframleiðslu þannig að einstök ríki keppi ekki lengur hvort við annað og stuðla þarf að fjöldaframleiðslu. Evrópa getur ekki lengur reitt sig alfarið á bandarísk vopn þar sem uppfærslur og varahlutir eru á hendi þeirra síðarnefndu. Sem dæmi má nefna hinar fullkomnu og háþróuðu F-35 orustuþotur sem margar Evrópuþjóðir hafa keypt. Gangi þetta eftir verður Evrópa í stakk búin til að standa sem sjálfstætt afl á meginlandinu með slagkraft sem hvorki Rússland eða Bandaríkin geta horft framhjá. Evrópa yrði þá verðugur bandamaður! Höfundur er varnarmálasérfræðingur.
Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun
Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun
Skoðun Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar
Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson skrifar
Skoðun Heimurinn brennur minna – en það er aðeins hálf sagan sögð hjá Lomborg Haukur Logi Jóhannsson skrifar
Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar
Skoðun Hvers vegna blaktir palestínski fáninn í Gleðigöngunni? Elí Hörpu- og Önundarbur,Bashar Murad skrifar
Skoðun Blásum til sóknar í menntun með bættum námsgögnum Hulda Birna Kjærnested Baldursdóttir skrifar
Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun
Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun