Vann hjá Amazon, með á­hyggjur af Trump, reynslu af Rússum en kominn heim

„Þetta er fyndin spurning vegna þess að ekki aðeins spyrja mig allir þessarar spurningar hér, heldur var það líka þannig í Rússlandi að fólk þar spurði: En hvers vegna komstu hingað?“ segir Þórður enn fremur.

Þórður rekur í dag fyrirtækið Atlas sem nýverið kynnti lausn fyrir Ísland til að vinna og geyma stafræn gögn í íslensku skýi en ekki erlendis eins og við gerum flest, til dæmis hjá fyrrum vinnuveitanda Þórðar, Amazon.

„Ég bjó í Suður-Kóreu þegar ég var boðaður í viðtalið hjá Amazon í Þýskalandi. Að fá vinnu hjá þeim er reyndar svolítið ferli sem þú þarft að fara í gegnum en ekkert á við jafnaldra mína í Suður-Kóreu sem undirbúa sig einfaldlega mánuðum saman áður en þeir fara í atvinnuviðtal,“ segir Þórður og útskýrir hvernig atvinnuviðtal í Suður-Kóreu getur í raun virkað eins og hálfgert próf.

„Ég man að ég sagði við einn kunningja minn: Ættum við kannski að kíkja í einn bjór fljótlega? Og þá svaraði hann: Já endilega, en ekki fyrr en ég er búin í þessu atvinnuviðtali, ég verð bara að einbeita mér að því og engu öðru næstu mánuði.“

Þórður bjó í Þýskalandi í nokkur ár og líkaði líka vel í Bandaríkjunum þegar hann flutti þangað. Hann segir ógnina í heimsmálunum í dag þó eina af skýringunum fyrir því hvers vegna hann telur íslenska skýjalausn Atlas svona mikilvæga.

„Microsoft afhenti ísraelskum yfirvöldum mjög mikið af gögnum um palestínska íbúa fyrir nokkrum árum síðan. Það sem hefur komið í ljós er að þegar á reynir, þá hlýða risarnir því sem bandarísk stjórnvöld segja,“ útskýrir Þórður og bætir við:

Við erum háð ákvörðunum og hugdettum Trump þegar kemur að gögnum og upplýsingum um Ísland og Íslendinga því sívaxandi hluti okkar gagna er vistaður í bandarískum skýjum.“

Nörd eða ekki nörd?

Þórður er fæddur 1995, sonur hjónanna Guðrúnar Hrefnu Guðmundsdóttur, skólameistara Fjölbrautaskóla Breiðholts, og Atla Þórs Ólafssonar bæklunarlæknis sem nú er sestur í helgan stein.

Þórður á tvö systkini, nokkru eldri.

„Ég er því mikið örverpi,“ segir hann og hlær.

Æskan einkenndist af skíðum, hérlendis og erlendis, þar sem Þýskalandstenging fjölskyldunnar er mjög sterk og sömuleiðis tengingin við Austurríki.

„Mamma og pabbi fóru í nám til Þýskalands og bæði systkini mín hafa búið þar líka. Mér fannst ég því í raun vera að læra leynitungumál fjölskyldunnar þegar ég loksins flutti út og lærði þýskuna,“ segir Þórður og hlær.

Þórður valdi að fara í MR en svarar spurningunni um hvort hann sé nörd svona:

„Ég veit það ekki. Maður heldur oft að maður sé alvöru nörd þar til maður hittir raunverulega nörda og fattar þá að fræðin þeirra og þekkingin er svo djúp og mikil að sjálfur veit maður ekki neitt.“

Hér er skemmtileg frumkvöðlafrétt frá árinu 2015 þegar Þórður var enn í MR.

Rússneska aðferðin

Þórður fór í skiptinám til Rússlands 18 ára, sem var erfitt.

Hvers vegna Rússland?

„Ég vildi fara á stað sem væri öðruvísi og myndi kenna mér eitthvað nýtt,“ svarar Þórður að bragði sem nægir þó ekki sem útskýring hvers vegna hann valdi ekki staði eins og Serbíu eða Ungverjaland sem skiptinemaskrifstofan benti til dæmis á sem möguleika.

„Rússland var land sem ég vissi ekkert um en heillaði mig mjög því saga þeirra er mjög áhrifarík og veigamikil. Mig langaði til að skilja tungumálið þeirra og átta mig betur á þessu fólki.“

Að vera útlendingur í Rússlandi er þó ekkert grín.

„Rússar bjóða útlendinga ekkert sérstaklega velkomna. Þeir eru frekar kaldir og allir sem standa fyrir utan þeirra innsta hring flokkast einfaldlega í hóp fólks sem þeir eru ekki að gera sér neitt dælt við,“ segir Þórður sem segist þó hafa verið heppinn með fjölskylduna sem hann bjó hjá.

Skoðanakúgun Rússa er algjör.

„Rússar yfirtóku Krímskaga þegar ég er þarna, sem var ekki á áhyggjur mömmu bætandi sem leist yfir höfuð aldrei vel á þá hugmynd að ég færi þangað,“ segir Þórður um veturinn 2013-2014.

„En þegar þetta gerðist var mjög merkilegt að upplifa þennan tvíþátta fréttaflutning, annars vegar fréttirnar hjá vestrænum fjölmiðlum, eins og okkur á Íslandi, en hins vegar fréttir rússnesku fjölmiðlanna sem voru allt öðruvísi fréttir.“

Að fá fólk til að ræða málin var ekki auðvelt.

„Sá hópur fólks sem var ekki sammála því sem stjórnvöld voru að gera var ekki tilbúinn til að ræða málin og kom sér einfaldlega undan öllum umræðum. Það var hins vegar líka fullt af fólki sem fannst yfirtakan algjörlega réttmæt og sá hópur var alveg til í að taka umræðuna,“ segir Þórður en bætir við:

„En þá var rússnesku aðferðinni líka beitt, sem gengur út á það að ef þú spyrð gagnrýnna spurninga um eitthvað sem Rússar hafa gert, þá koma þeir alltaf með dæmi um eitthvað annað og sambærilegt úr sögunni og spyrja svo: En hvað með…?“

Sem dæmi nefnir Þórður:

„Ef ég spurði um sprengjuárásir á Krímskaga var mér svarað með spurningunni um hvað með sprengjurnar í Írak þarna um árið eða … og fleiri dæmi jafnvel nefnd.“

Þessa rússnesku aðferð segir Þórður vera mjög alkunna og þekkta.

Í raun er þetta aðferð sem Sovétríkin þróuðu markvisst og enn í dag er hægt að sjá hvernig þeir beita þessari aðferð til að beina sjónunum alltaf frá sjálfum sér og að öðrum, til þess að réttlæta sínar eigin gjörðir.“

Næstum því leikari

Til að fá starf hjá Amazon, sem er með stórt útibú í Berlín, þarf að komast að í viðtal í gegnum meðmælanda.

„Ég þekki mann sem vinnur þar og hann kom mér í gegn, því ef þú reynir þetta án þess að vera með meðmælanda innanbúðar, þá getur þú allt eins sent tölvupóst í eitthvert svarthol.“

Að fá jákvæðar viðtökur um boð í viðtalsferilinn var frábær tilfinning.

„Ég var þá í skiptinámi í Suður-Kóreu og sat mikið á kaffihúsum með tölvuna mína þar eins og fólk gerir í miklum mæli í Suður-Kóreu,“ segir Þórður og skýrir út:

„Suður-Kórea er ofboðslega mikið samkeppnissamfélag. Það eru allir í samkeppni um öll tækifæri og þar er fólk alltaf að. Þess vegna situr fólk með tölvurnar á öllum kaffihúsum.“

Sjálfur útskrifaðist hann úr verkfræði í Háskólanum í Reykjavík vorið 2020 og umsóknin um starfið hjá Amazon var því fyrir tímabilið eftir útskrift.

Það sem er þó frekar skondið við sögu Þórðar er að áður en hann fór í verkfræðina fór hann í eitt ár í Leiklistarskólann.

„Ég komst inn í leiklist í Listaháskólanum og vil meina það að í leiklist læri maður meira á skemmri tíma en í öllu öðru námi,“ segir Þórður og viðurkennir að á þeim tíma sá hann fyrir sér að fullorðinsárin sín yrðu jafnvel á fjölum Þjóðleikhússins eða sambærilegum vettvangi leikara.

Tæknin fór hins vegar að toga í hann og úr varð verkfræðin.

En hvers vegna Berlín og Amazon?

Ég var spenntur fyrir því að fara út og vinna hjá þessum risum sem maður var búinn að dást að úr fjarlægð öll árin í náminu. Það var draumi líkast að fá að vinna hjá einu öflugasta skýjafyrirtæki heims.“

Sendi tölvupóst á Jeff Bezos

Eftir um þrjú ár í Þýskalandi bauðst Þórði flutningur til Amazon í Seattle í Bandaríkjunum.

„Þar eru þeir með höfuðstöðvar og ég hafði því séð í hillingum að fá mögulegt tækifæri til að flytjast þangað,“ segir Þórður en lýsir því hvernig bandaríska vinnuumhverfið einkennist af mikilli vinnu og meiri samkeppni en Evrópuþjóðir eiga að venjast.

„Þar er unnið að minnsta kosti sex daga vikunnar og þar þykir það sjálfsagt og eðlilegt að þú sért kallaður út til vinnu hvenær sólahrings sem er,“ segir Þórður og bætir við:

„Hjá Amazon í Berlín var vinnan mikil en þeir eru þó slakari en Bandaríkjamenn þegar kemur að þessu.“

Útibú Amazon í Seattle eru höfuðstöðvar þessa alþjóðlega risa.

„Ég sendi Jeff Bezos tölvupóst daginn sem ég byrjaði. Hann sagði bara Hæ, er að byrja að vinna hér í dag og bara spenntur,“ segir Þórður og hlær.

Sem fékk svar:

Ég veit svo sem ekki hver svaraði mér, ritarinn hans eða hvað. En ég fékk samt svar sem var eitthvað á þá leið að það væri frábært að fá mig í hópinn og ég boðinn velkominn,“ 

segir Þórður og hlær.

Þórði leið mjög vel í Bandaríkjunum og segir að Kaninn eigi í raun mjög vel við opinskátt og félagslynt fólk eins og hann. Í raun standi hann þeim nærri sem karakter heldur en til dæmis Rússunum.

„Í lok Covid var ég búinn að starfa úti í um fimm ár og svolítið farið að líða eins og ég væri kominn með minn skammt. Eitt kvöldið var ég að horfa á sjónvarpsfréttirnar með pabba þegar það kom frétt um þær hættur sem myndu skapast fyrir Ísland ef til dæmis sæstrengur myndi slitna,“ segir Þórður og bætir við:

„Þarna var verið að tala um skýjaþjónusturnar erlendis og hvernig öll okkar gögn flytjast um sæstrenginn í skýin úti, nema Ísland eignist sitt eigið íslenska ský. Pabbi lítur þá á mig og spyr: Bíddu, er það ekki þetta sem þú ert að gera þarna úti?“

Sem var rétt, því í rúm fimm ár hafði Þórður starfað við að búa til og vinna með skýjalausnir fyrir alls kyns gögn hvaðanæva úr heiminum.

Atlas fæðist

Þórður segir að einhverra hluta vegna hafi þessi frétt ekki látið sig vera því hugmyndin um íslenskt ský fór að taka á sig mynd í huganum.

„Ég endaði á því að skrifa færslu á LinkedIn, segja frá hugmyndinni og auglýsa eftir fólki,“ segir Þórður og brosir.

Reyndar fannst mér ég mjög berskjaldaður að gera það. Ég vissi ekkert hvað fólki myndi finnast um það að ég væri að auglýsa eftir liðsmönnum fyrir þessa hugmynd með því að pósta því á LinkedIn.“

Viðbrögðin létu þó ekki á sér standa og í dag starfa fjórir við Atlas, fyrirtækið sem var stofnað utan um íslensku skýjalausnina. Þessir fjórir eru: Óli Þór Atlason, Pálmar Garðason, Kristófer og Þórður sjálfur.

„Við fengum styrk frá ESB í gegnum Rannís en það sem hefur hjálpað okkur langmest er stuðningurinn sem við fáum frá öryggissamfélagi Íslands, til dæmis Syndis, Nova og fleirum sem eru að nota lausnirnar frá okkur, styðja vel við hugmyndina okkar og hafa veitt okkur stuðning með sinni þjónustu,“ segir Þórður.

Sem segir verkefnið hafa vaxið í margvíslegu tilliti síðan það fór af stað.

„Ég byrjaði á því að hugsa Atlas sem góða hugmynd fyrir Ísland, því auðvitað þurfum við að vera með íslensk ský til að verjast þeirri ógn að allt samband slitnaði eða við töpuðum upplýsingum um okkur til þriðja aðila án þess að hafa nokkuð um það að segja,“ segir Þórður og vísar þar aftur í dæmið um Microsoft og gögnin um palestínsku borgarana.

„Því allt sem við eigum er geymt í skýjum. Ekki bara myndirnar sem þú ert með í símanum heldur líka gögnin úr snjallsímabjöllunni þinni; þegar einhver hringir dyrabjöllunni heima hjá þér, tekur tækið upp mynd af þeim sem er að koma og sú mynd flyst upp í ský í útlöndum og það sama á meira að segja við um upplýsingarnar úr ryksuguróbótanum heima hjá þér,“ segir Þórður til að útskýra fyrir okkur venjulega fólkinu um hvað skýjalausnir í raun snúast.

„Það sama á við um mörg gögn fyrirtækja, banka, ríkisins, greiðslukerfi, tölvupósta og svo framvegis. Allt eru þetta gögn sem vistast í erlendum skýjum. Þessi gögn getum við misst ef sæstrengur slitnar eða ef einhver eins og stjórnvöld í Bandaríkjunum taka ákvörðun um að skýjarisarnir eigi að afhenda þeim gögnin.“

Það sem Þórður segir að hafi gerst hjá sér er að það sem upphaflega byrjaði sem snilldarhugmynd um bissness hafi þróast út í að verða að hugsjón og miklu öryggisatriði fyrir íslenskt samfélag.

Á Atlas þá kannski að vera í ríkiseigu eins og island.is?

„Góð spurning,“ segir Þórður og viðurkennir að hann hafi svo sem aldrei velt því fyrir sér.

„Ég myndi samt segja að ef umræðan kemst á þann stað að kannski eigi Atlas að vera í eigu íslenska ríkisins þá er okkur að takast ætlunarverk okkar því ég sé fyrir mér að innan fárra ára verði Ísland orðið betur tryggt með því að vista gögn í íslensku skýi.“

Þórður segir líf frumkvöðulsins þó í takt við það sem almennt gildir í nýsköpun: mikla vinnu, minna um laun og umbun.

Hefur þér aldrei dottið í hug að hætta bara og fara aftur að vinna hjá aðila eins og Amazon eða Syndis eða einhverjum?

,,Jú oft,“ svarar hann og hlær.

„Þau tækifæri hafa alveg boðist en það er bara enn svo mikið ógert á þeim stað sem ég er núna. Ég vil fyrst leggja mig allan fram við að þróa Atlas í augljósan valkost fyrir tæknifólk og að minnsta kosti reyna allt sem ég gat til að tryggja að við eigum ekki allt okkar undir stöðugu sambandi við umheiminn eða duttlungum Bandaríkjastjórnar,“ segir Þórður og bætir við:

Skortur á íslensku skýi á ekki lengur að vera afsökun fyrir því að við séum að afsala okkar stafræna fullveldi.“