Aumingja sölumaðurinn og vonda vísindafólkið Jónas Sen skrifar 11. febrúar 2026 14:15 Mikið var ég feginn að lesa fréttirnar í vikunni. Loksins steig einhver fram og sagði hlutina eins og þeir eru. Ég á auðvitað við Elías Blöndal Guðjónsson hjá Santé, sem tók af skarið og skammaði „hina sprenglærðu“ Láru G. Sigurðardóttur fyrir að vera með leiðindi. Hún hafði nefnilega dirfst að benda á lýðheilsuvanda. Elías benti réttilega á að þetta væri bara „sjúkdómsvæðing á eðlilegu lífi“. Sem Íslendingur sem þekkir skuggahliðar áfengisneyslu – eins og flestir landsmenn gera jú, því miður – andaði ég léttar. Við héldum nefnilega í einfeldni okkar að alkóhólismi væri sjúkdómur sem rústaði fjölskyldum. En samkvæmt nýjustu greiningu frá Vínskóla lífsins erum við líklega bara fórnarlömb leiðinlegra lækna sem skilja ekki stemninguna. Helvíti á jörðu (nú með 20% afslætti!) Í grein sem ég skrifaði rétt fyrir jól, „Helvíti á jörðu“, lýsti ég því hvernig íslenskt skemmtanahald minnir helst á líkamsræktarþjálfara í maníu. Þar velti ég líka fyrir mér hvernig stæði á því að landið væri fljótandi í áfengisauglýsingum, þrátt fyrir að þær séu – tæknilega séð – bannaðar með lögum. En nú skil ég þetta. Þetta eru ekki lögbrot. Þetta er frelsisbarátta. Þegar áhrifavaldar dæla yfir okkur myndum af freyðivíni og þegar netmiðlar blikka auglýsingum um „léttöl“ (sem er óvart alveg eins og sterka ölið), þá er það bara hluti af hinu „eðlilega lífi“. Að fylgja lögum er svo 2019. Núna snýst þetta um „nýsköpun“ – sem virðist vera nýja orðið yfir að hunsa lög sem manni líkar ekki við. Vondi læknirinn og píslarvottarnir Hugsið ykkur raunir áfengissölumanna. Þeir eru píslarvottar nútímans. Þeir neyðast til að flytja inn gáma af víni, stofna vefverslanir sem þykjast vera í útlöndum en eru í Skeifunni, og brjóta auglýsingalög daglega. Og hvað fá þeir í þakkir? Jú, vísindafólk sem mætir með „gögn“ og „rannsóknir“ sem sýna fram á krabbamein og samfélagslegan skaða. Hvílík ókurteisi. Elías spyr hvers vegna Jón megi ekki fá sér rauðvín í friði. Ég spyr á móti: Hvers vegna má Elías ekki græða á veikleikum fólks í friði? Er það ekki mannréttindabrot að minna sölumann á að varan hans sé, tja, eitur? Sannleikurinn er leiðinlegur í partíi Málið er að Lára og lýðheilsufólkið eru eins og gaurinn sem kveikir ljósin í partíinu klukkan fimm um morguninn. Þau sýna okkur skítugu glösin, æluna á teppinu og timburmennina sem bíða. Sölumennirnir vilja hins vegar halda diskóljósinu gangandi. Þeir vilja selja okkur þá hugmynd að „eðlilegt líf“ sé eilíft föstudagskvöld þar sem lögreglan (og lifrin) skipta ekki máli. Hver sá sem hefur séð afleiðingarnar veit hvor sýnin er sannari. En mikið rosalega er þessi „eðlilega“ sýn sölumannsins fallegri. Hún er svo glansandi. Svo frelsandi. Svo laus við ábyrgð. Það er bara einn galli: Hún er lygi. Og til að halda henni við þarf að brjóta lög daginn út og daginn inn. En hey, ekki láta „hina sprenglærðu“ skemma fyrir ykkur gleðina. Skál fyrir frelsinu. Ég ætla samt að afþakka boðið. Því miður virðist þetta „eðlilega líf“ sölumannanna krefjast þess að lögum sé kastað fyrir róða. Og það er ekkert eðlilegt við það. Höfundur er tónlistarkennari og gagnrýnandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Áfengi Netverslun með áfengi Jónas Sen Mest lesið Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht skrifar Skoðun Í sporum kindarinnar Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson skrifar Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir skrifar Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Þversögn íslenskra varna Arnór SIgurjónsson skrifar Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun PISA: Þegar allir þurfa létti, hver heldur þá utan um barnið? Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hver ver æru hins látna? Theódór Skúli Halldórsson skrifar Skoðun DARVO: Sálfélagslegur glundroði Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun Menntakerfið pólitískur leikvöllur? Anna Kristín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvað er til ráða? Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar andstæðingum eru eignuð orð Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Síðan hvenær er ég enginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Af bíómiðum og baðlónum María Rut Ágústsdóttir skrifar Sjá meira
Mikið var ég feginn að lesa fréttirnar í vikunni. Loksins steig einhver fram og sagði hlutina eins og þeir eru. Ég á auðvitað við Elías Blöndal Guðjónsson hjá Santé, sem tók af skarið og skammaði „hina sprenglærðu“ Láru G. Sigurðardóttur fyrir að vera með leiðindi. Hún hafði nefnilega dirfst að benda á lýðheilsuvanda. Elías benti réttilega á að þetta væri bara „sjúkdómsvæðing á eðlilegu lífi“. Sem Íslendingur sem þekkir skuggahliðar áfengisneyslu – eins og flestir landsmenn gera jú, því miður – andaði ég léttar. Við héldum nefnilega í einfeldni okkar að alkóhólismi væri sjúkdómur sem rústaði fjölskyldum. En samkvæmt nýjustu greiningu frá Vínskóla lífsins erum við líklega bara fórnarlömb leiðinlegra lækna sem skilja ekki stemninguna. Helvíti á jörðu (nú með 20% afslætti!) Í grein sem ég skrifaði rétt fyrir jól, „Helvíti á jörðu“, lýsti ég því hvernig íslenskt skemmtanahald minnir helst á líkamsræktarþjálfara í maníu. Þar velti ég líka fyrir mér hvernig stæði á því að landið væri fljótandi í áfengisauglýsingum, þrátt fyrir að þær séu – tæknilega séð – bannaðar með lögum. En nú skil ég þetta. Þetta eru ekki lögbrot. Þetta er frelsisbarátta. Þegar áhrifavaldar dæla yfir okkur myndum af freyðivíni og þegar netmiðlar blikka auglýsingum um „léttöl“ (sem er óvart alveg eins og sterka ölið), þá er það bara hluti af hinu „eðlilega lífi“. Að fylgja lögum er svo 2019. Núna snýst þetta um „nýsköpun“ – sem virðist vera nýja orðið yfir að hunsa lög sem manni líkar ekki við. Vondi læknirinn og píslarvottarnir Hugsið ykkur raunir áfengissölumanna. Þeir eru píslarvottar nútímans. Þeir neyðast til að flytja inn gáma af víni, stofna vefverslanir sem þykjast vera í útlöndum en eru í Skeifunni, og brjóta auglýsingalög daglega. Og hvað fá þeir í þakkir? Jú, vísindafólk sem mætir með „gögn“ og „rannsóknir“ sem sýna fram á krabbamein og samfélagslegan skaða. Hvílík ókurteisi. Elías spyr hvers vegna Jón megi ekki fá sér rauðvín í friði. Ég spyr á móti: Hvers vegna má Elías ekki græða á veikleikum fólks í friði? Er það ekki mannréttindabrot að minna sölumann á að varan hans sé, tja, eitur? Sannleikurinn er leiðinlegur í partíi Málið er að Lára og lýðheilsufólkið eru eins og gaurinn sem kveikir ljósin í partíinu klukkan fimm um morguninn. Þau sýna okkur skítugu glösin, æluna á teppinu og timburmennina sem bíða. Sölumennirnir vilja hins vegar halda diskóljósinu gangandi. Þeir vilja selja okkur þá hugmynd að „eðlilegt líf“ sé eilíft föstudagskvöld þar sem lögreglan (og lifrin) skipta ekki máli. Hver sá sem hefur séð afleiðingarnar veit hvor sýnin er sannari. En mikið rosalega er þessi „eðlilega“ sýn sölumannsins fallegri. Hún er svo glansandi. Svo frelsandi. Svo laus við ábyrgð. Það er bara einn galli: Hún er lygi. Og til að halda henni við þarf að brjóta lög daginn út og daginn inn. En hey, ekki láta „hina sprenglærðu“ skemma fyrir ykkur gleðina. Skál fyrir frelsinu. Ég ætla samt að afþakka boðið. Því miður virðist þetta „eðlilega líf“ sölumannanna krefjast þess að lögum sé kastað fyrir róða. Og það er ekkert eðlilegt við það. Höfundur er tónlistarkennari og gagnrýnandi.
Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar
Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar