Mýtuvaxtarverkin - inngangskúrs í loftslagsafneitun Sveinn Atli Gunnarsson skrifar 10. janúar 2026 08:47 Velkomin í Mýtuvaxtarverkin - inngangskúrs í loftslagsafneitun. Þessi kúrs er ekki fyrir hvaða smámenni sem er, heldur fyrir þá sem „vita allt” og eru tilbúnir að segja það upphátt, lengi, af mikilli sannfæringu og nánast engri umhugsun. Sjálfsöryggið á bak við orðin eru, að sjálfsögðu, helsta forsenda glæstra sigra í loftslagsumræðunni. Nemendur þurfa helst að vera miðaldra (oftar karlar), með ríkulega reynslu af því að hafa „rétt fyrir sér”. Það er frábær byrjun, því sterkar skoðanir eru kjarninn í þessari fræðigrein. Það eina sem þarf að bæta við er heilbrigð fyrirlitning á gagnrýnni hugsun, og þá er meistaragráðan nánast í höfn. Þú lærir fljótt að útrýma hugsunum sem gætu vakið óþægilegar spurningar. Ef eitthvað vekur hugboð um að heimurinn sé kannski ekki nákvæmlega eins og þú heldur, kæfðu það strax í fæðingu. Rétt eins og hitamet í fréttum sem þú skýrir með orðunum: „þetta kallaðist nú bara sumar hér áður fyrr“. Þegar hugurinn hefur verið hreinsaður af efa getur þú farið að móta þinn eigin sannleiksheim. Internetið býður þar upp á óteljandi fjársjóði: hálfsannleika, útúrsnúninga og dásamlegar blekkingar, allt saumað að þínum eigin heimsmyndarkenningum. Þar finnurðu líka fólk sem hefur náð þeim áfanga að sjá sér farborða í að mata þig á þessum „sannindum”, en samt án þess að vera að staldra við einhver leiðindi eins og staðreyndir eða hvað þá samhengi hlutanna. Mótsagnir? Einfaldlega hunsaðu þær, líkt og væru það efasemdir um eigið ágæti. Og ef þú ert í vafa um trúverðugleikann skaltu vitna í einhvern öldung sem fékk Nóbelsverðlaun fyrir eitthvað allt annað en loftslagsvísindi. Það virkar alltaf. Fólk elskar svoleiðis, sérstaklega þegar ef það þjónar þeirra eigin persónulegu sannfæringu. Hr. Gúggull mun svo sjá til þess að þú fáir fullkomlega sérsniðna heimsmynd, bara fyrir þig, sem algóritmarnir vinna ötullega í að mata þig með og finna eitthvað sem styður afneitunina þína 110%. Þetta er hin alsjálfvirka hughreinsun 21. aldar: engin leiðinleg rökvísi sem er að trufla friðinn. Aldrei eyða tíma í vísindagreinar eða gagnrýni. Þú ert ekki hér til að skilja, heldur til að hrópa. Og þegar einhver reynir að útskýra eitthvað, þá byggir þú bara strámann og sendir hann beint í hausinn á viðmælandanum. Setningar á borð við „þið viljið bara hækka skatta!“ eða „hvenær átti heimsendirinn ykkar eiginlega að vera?“ gera alltaf sitt gagn. Endurtaktu svo reglulega að loftslagsvísindi séu eitt stórt samsæri, sérhannað til að hækka skatta og hemja frelsi þitt. Augljóslega eru vísindamenn að reyna að græða persónulega á alþjóðlegu blekkingarplotti, og þú ert síðasta vígi skynseminnar. Því oftar sem þú segir sjáflum þér þetta, því sannara verður það, í þínum eigin huga að minnsta kosti, og það er jú þar sem sannleikurinn býr. Til hamingju! Þú ert hér með vottaður sérfræðingur í loftslagsafneitun, vopnaður fullvissu, hávaða og bergmáli eigin sannfæringar. Þú stendur á toppi pýramídans og ef einhver reynir að rökræða eitthvað við þig, þá öskrar þú bara enn hærra ofan af þinni háu skör. Fyrir áhugasama má nefna að nokkrir íslenskir broddborgarar hafa þegar lokið þessum námskeiði af mikilli prýði. Þeir skrifa bækur, blogg og pistla á samfélagsmiðlum sem eru sannkölluð meistaraverk í listinni að hafa rangt fyrir sér, og allt er það gert af miklu sjálfstrausti. Fyrrverandi alþingismaður, sem þykir þetta mikið hitamál, hefur m.a. skrifað heila bók þar sem hann sýnir svart á hvítu að hann hefur nú þegar gott vald á Mýtuvaxtarverkunum. Gangi þér sem allra best í útbreiðslu blekkinga og falsvísinda. Ég hef fulla trú á þér! --- Þessi grein er auðvitað meinhæðin og skrifuð í kjölfar margítrekaðra árekstra við afneitun loftslagsvísinda. Hún dregur upp mynd sem líkist kannski ekki neinum sérstökum einstaklingum, en er samt óþægilega oft eins og umræðuhefðin sjálf birtist sumum okkar í amstri dagsins. Sjá fyrri grein höfundar um svipað efni, Mýtuvaxtarækt Loftslagsafneitunar Höfundur er í loftslagshópnum París 1,5 sem berst fyrir því að Íslandi leggi sitt af mörkum til að leysa loftslagsvandann. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sveinn Atli Gunnarsson Loftslagsmál Mest lesið Bönnum Rússa en ekki Ísraela Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen Skoðun Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun Uppskrift að lakari samkeppnishæfni fiskeldis Heiðrún Lind Marteinsdóttir Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun Skoðun Skoðun Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Á að brenna ólesnar bækur? Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Uppskrift að lakari samkeppnishæfni fiskeldis Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Bönnum Rússa en ekki Ísraela Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir skrifar Skoðun Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Skoðun Skipti engu nema við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar sorg verður valdatæki Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Sjá meira
Velkomin í Mýtuvaxtarverkin - inngangskúrs í loftslagsafneitun. Þessi kúrs er ekki fyrir hvaða smámenni sem er, heldur fyrir þá sem „vita allt” og eru tilbúnir að segja það upphátt, lengi, af mikilli sannfæringu og nánast engri umhugsun. Sjálfsöryggið á bak við orðin eru, að sjálfsögðu, helsta forsenda glæstra sigra í loftslagsumræðunni. Nemendur þurfa helst að vera miðaldra (oftar karlar), með ríkulega reynslu af því að hafa „rétt fyrir sér”. Það er frábær byrjun, því sterkar skoðanir eru kjarninn í þessari fræðigrein. Það eina sem þarf að bæta við er heilbrigð fyrirlitning á gagnrýnni hugsun, og þá er meistaragráðan nánast í höfn. Þú lærir fljótt að útrýma hugsunum sem gætu vakið óþægilegar spurningar. Ef eitthvað vekur hugboð um að heimurinn sé kannski ekki nákvæmlega eins og þú heldur, kæfðu það strax í fæðingu. Rétt eins og hitamet í fréttum sem þú skýrir með orðunum: „þetta kallaðist nú bara sumar hér áður fyrr“. Þegar hugurinn hefur verið hreinsaður af efa getur þú farið að móta þinn eigin sannleiksheim. Internetið býður þar upp á óteljandi fjársjóði: hálfsannleika, útúrsnúninga og dásamlegar blekkingar, allt saumað að þínum eigin heimsmyndarkenningum. Þar finnurðu líka fólk sem hefur náð þeim áfanga að sjá sér farborða í að mata þig á þessum „sannindum”, en samt án þess að vera að staldra við einhver leiðindi eins og staðreyndir eða hvað þá samhengi hlutanna. Mótsagnir? Einfaldlega hunsaðu þær, líkt og væru það efasemdir um eigið ágæti. Og ef þú ert í vafa um trúverðugleikann skaltu vitna í einhvern öldung sem fékk Nóbelsverðlaun fyrir eitthvað allt annað en loftslagsvísindi. Það virkar alltaf. Fólk elskar svoleiðis, sérstaklega þegar ef það þjónar þeirra eigin persónulegu sannfæringu. Hr. Gúggull mun svo sjá til þess að þú fáir fullkomlega sérsniðna heimsmynd, bara fyrir þig, sem algóritmarnir vinna ötullega í að mata þig með og finna eitthvað sem styður afneitunina þína 110%. Þetta er hin alsjálfvirka hughreinsun 21. aldar: engin leiðinleg rökvísi sem er að trufla friðinn. Aldrei eyða tíma í vísindagreinar eða gagnrýni. Þú ert ekki hér til að skilja, heldur til að hrópa. Og þegar einhver reynir að útskýra eitthvað, þá byggir þú bara strámann og sendir hann beint í hausinn á viðmælandanum. Setningar á borð við „þið viljið bara hækka skatta!“ eða „hvenær átti heimsendirinn ykkar eiginlega að vera?“ gera alltaf sitt gagn. Endurtaktu svo reglulega að loftslagsvísindi séu eitt stórt samsæri, sérhannað til að hækka skatta og hemja frelsi þitt. Augljóslega eru vísindamenn að reyna að græða persónulega á alþjóðlegu blekkingarplotti, og þú ert síðasta vígi skynseminnar. Því oftar sem þú segir sjáflum þér þetta, því sannara verður það, í þínum eigin huga að minnsta kosti, og það er jú þar sem sannleikurinn býr. Til hamingju! Þú ert hér með vottaður sérfræðingur í loftslagsafneitun, vopnaður fullvissu, hávaða og bergmáli eigin sannfæringar. Þú stendur á toppi pýramídans og ef einhver reynir að rökræða eitthvað við þig, þá öskrar þú bara enn hærra ofan af þinni háu skör. Fyrir áhugasama má nefna að nokkrir íslenskir broddborgarar hafa þegar lokið þessum námskeiði af mikilli prýði. Þeir skrifa bækur, blogg og pistla á samfélagsmiðlum sem eru sannkölluð meistaraverk í listinni að hafa rangt fyrir sér, og allt er það gert af miklu sjálfstrausti. Fyrrverandi alþingismaður, sem þykir þetta mikið hitamál, hefur m.a. skrifað heila bók þar sem hann sýnir svart á hvítu að hann hefur nú þegar gott vald á Mýtuvaxtarverkunum. Gangi þér sem allra best í útbreiðslu blekkinga og falsvísinda. Ég hef fulla trú á þér! --- Þessi grein er auðvitað meinhæðin og skrifuð í kjölfar margítrekaðra árekstra við afneitun loftslagsvísinda. Hún dregur upp mynd sem líkist kannski ekki neinum sérstökum einstaklingum, en er samt óþægilega oft eins og umræðuhefðin sjálf birtist sumum okkar í amstri dagsins. Sjá fyrri grein höfundar um svipað efni, Mýtuvaxtarækt Loftslagsafneitunar Höfundur er í loftslagshópnum París 1,5 sem berst fyrir því að Íslandi leggi sitt af mörkum til að leysa loftslagsvandann.
Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun
Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson Skoðun
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
Skoðun Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar
Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun
Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson Skoðun
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun