Atvinnulífið misnoti heilbrigðiskerfið Smári Jökull Jónsson skrifar 8. janúar 2026 22:40 Gunnar Þór Geirsson er formaður Félags íslenskra heimilislækna. Vísir/Bjarni Atvinnulífið misnotar opinbera kerfið með því að nota heilbrigðiskerfið til þess að halda utan um fjarvistir starfsmanna, að mati formanns Félags heimilislækna. Tíðar læknaheimsóknir fólks af erlendum uppruna í þeim tilgangi veki hann til umhugsunar hvort um mismunun sé að ræða. Síðustu daga hefur fréttastofa fjallað um veikindahlutfall starfsfólks á vinnumarkaði og að veikindahlutfall sé umtalsvert hærra hjá opinberum stofnunum og sveitarfélögum en á almennum markaði. Framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs fullyrti að dæmi væru um starfsmenn hjá hinu opinbera sem færu í veikindaleyfi, jafnvel í ár, án þess að veikindi séu til staðar. „Ég myndi nú telja að ef fólk er búið að vera veikt í þetta langan tíma þá er oftast um raunveruleg veikindi að ræða. Auðvitað er hægt að misnota öll kerfi en það er ekki hlutverk læknis að vera að véfengja skjólstæðinga sína,“ sagði Gunnar Þór Geirsson, formaður Félags íslenskra heimilislækna, um orð Björns Brynjólfs Björnssonar, framkvæmdastjóra Viðskiptaráðs, í kvöldfréttum í gær. „Læknar eru málsvarar sinna skjólstæðinga. Auðvitað getur verið erfitt að meta en þegar maður hittir viðkomandi oftar en einu sinni þá fær maður góða mynd af því hvað er að hrjá fólk. Sérstaklega getur þetta verið flókið ef viðkomandi er að hitta fleiri en einn lækni.“ Hann segir það sameiginlegt markmið að viðkomandi sjúklingur nái heilsu. „Heimilislæknir reynir með tímanum að ná góðum tengslum við viðkomandi. Flest fólk vill snúa aftur til vinnu eftir veikindi. Það að vinna eru réttindi sem flestir vilja hafa aðgang að.“ Vill styttri vottorðin út Fólk geti glímt við veikindi með ósýnileg einkenni. Vottorðakerfið sé ekki gott og nefnir Gunnar nágrannalönd þar sem ekki þarf vottorð fyrir fyrstu viku veikinda. „Ég tel að við ættum að fara í vinnu, þá stjórnvöld í samvinnu við Félag heimilislækna og mögulega atvinnulífið, að reyna að koma þessum styttri vottorðum út,“ segir Gunnar, sem vill þó ítreka að aðkoma læknis sé nauðsynleg í lengri veikindum. Fólk komi endurtekið til læknis vegna skemmri veikinda, jafnvel 1-2 daga, eingöngu til að fá vottorð að kröfu atvinnurekenda en ekki til að fá mat á veikindum eða ráðleggingar í tengslum við þau. Það sé sóun á tíma lækna og sjúklinga, tíminn sé auðlind sem mikilvægt er að sé sem best nýtt. „Það er í raun og veru misnotkun á opinberu heilbrigðiskerfi að atvinnulífið sé að nota opinbera heilbrigðiskerfið til að halda utan um fjarvistir hjá fyrirtæki sem er í einkaeigu.“ Meiri krafa á fólk af erlendum uppruna Þá sé það hans tilfinning að fólk af erlendum uppruna sem vinni láglaunastörf þurfi oftar vottorð vegna skemmri veikinda. „Það vekur mann til umhugsunar hvort það sé einhver mismunun hér í gangi.“ Mismunun að hvaða leyti? „Að fólk sem er að vinna þessi störf, að það sé einhvern veginn gerð meiri krafa á að þau sanni að hér sé um raunveruleg veikindi að ræða,“ sagði Gunnar að lokum. Vinnumarkaður Heilbrigðismál Rekstur hins opinbera Mest lesið Íris Helga neitar sök Innlent Segir Icelandair ætla að færa störf frá Íslandi Innlent „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Innlent Öðruvísi kappræður í beinni útsendingu með gestum í sal Innlent Tálbeitan sakfelld en aðrir dómar í Gufunesmáli mildaðir Innlent Árasin einkenndist af talsverðri heift Innlent Mæla með stigvaxandi aðgerðum fámenns teymis sigmanna Innlent Skaut á bíla af handahófi með riffli Erlent Segir Kristrúnu dreifa ósannindum um Sjálfstæðisflokkinn Innlent Ákæran á hendur Írisi Helgu: Sakaði menn um barnaníð, laug upp á börn og lét maka saur Innlent Fleiri fréttir Sjálfstæðisflokkurinn stærstur og fylgi Miðflokks eykst á ný Kjósendur Viðreisnar líta frekar til vinstri Rýnt í nýja könnun Öðruvísi kappræður í beinni útsendingu með gestum í sal Kerfisvilla leiðrétt og spýtukofinn fær að standa Árasin einkenndist af talsverðri heift Segir Kristrúnu dreifa ósannindum um Sjálfstæðisflokkinn Tálbeitan sakfelld en aðrir dómar í Gufunesmáli mildaðir Hjólalest í skólann: Hundrað manns og hundur mættu í „hjólastrætó“ á Kársnesinu Lækka ráðgjöf um hrefnuveiðar vegna villu í útreikningi Grunaður um ítrekuð brot gegn fósturbarni „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Íris Helga neitar sök Tveir bankar spá stýrivaxtahækkun þrátt fyrir kólnun hagkerfis Intuens lagði landlækni „Mikilvægt að sjá til þess að það líði ekki yfir neinn“ Gæsluvarðhald framlengt í Dettifoss-málinu Lausatök gagnrýnd í Grindavíkurskýrslu og bankarnir spá vaxtahækkun Ákvarðanir um aðgengi að Grindavík lausar í reipunum Aðstoðuðu tvö skip í vanda á Breiðafirði Gjöld fyrir frístund rokið upp Samþykktu risaframkvæmd og félagslegt húsnæði rétt fyrir kosningar Nýjar áskoranir í öryggismálum: Norðurslóðir og ytri mörk Evrópu Segir Icelandair ætla að færa störf frá Íslandi Mæla með stigvaxandi aðgerðum fámenns teymis sigmanna Þetta er stefna flokkanna í Reykjavík í skipulags- og húsnæðismálum Skjálfti að stærð 3,6 á Mosfellsheiði Ekki mannúðlegt að halda farþegunum um borð Ráðherra segir fáheyrðar tafir á umhverfismati Sundabrautar Gaf barnabarninu vinninginn Sjá meira
Síðustu daga hefur fréttastofa fjallað um veikindahlutfall starfsfólks á vinnumarkaði og að veikindahlutfall sé umtalsvert hærra hjá opinberum stofnunum og sveitarfélögum en á almennum markaði. Framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs fullyrti að dæmi væru um starfsmenn hjá hinu opinbera sem færu í veikindaleyfi, jafnvel í ár, án þess að veikindi séu til staðar. „Ég myndi nú telja að ef fólk er búið að vera veikt í þetta langan tíma þá er oftast um raunveruleg veikindi að ræða. Auðvitað er hægt að misnota öll kerfi en það er ekki hlutverk læknis að vera að véfengja skjólstæðinga sína,“ sagði Gunnar Þór Geirsson, formaður Félags íslenskra heimilislækna, um orð Björns Brynjólfs Björnssonar, framkvæmdastjóra Viðskiptaráðs, í kvöldfréttum í gær. „Læknar eru málsvarar sinna skjólstæðinga. Auðvitað getur verið erfitt að meta en þegar maður hittir viðkomandi oftar en einu sinni þá fær maður góða mynd af því hvað er að hrjá fólk. Sérstaklega getur þetta verið flókið ef viðkomandi er að hitta fleiri en einn lækni.“ Hann segir það sameiginlegt markmið að viðkomandi sjúklingur nái heilsu. „Heimilislæknir reynir með tímanum að ná góðum tengslum við viðkomandi. Flest fólk vill snúa aftur til vinnu eftir veikindi. Það að vinna eru réttindi sem flestir vilja hafa aðgang að.“ Vill styttri vottorðin út Fólk geti glímt við veikindi með ósýnileg einkenni. Vottorðakerfið sé ekki gott og nefnir Gunnar nágrannalönd þar sem ekki þarf vottorð fyrir fyrstu viku veikinda. „Ég tel að við ættum að fara í vinnu, þá stjórnvöld í samvinnu við Félag heimilislækna og mögulega atvinnulífið, að reyna að koma þessum styttri vottorðum út,“ segir Gunnar, sem vill þó ítreka að aðkoma læknis sé nauðsynleg í lengri veikindum. Fólk komi endurtekið til læknis vegna skemmri veikinda, jafnvel 1-2 daga, eingöngu til að fá vottorð að kröfu atvinnurekenda en ekki til að fá mat á veikindum eða ráðleggingar í tengslum við þau. Það sé sóun á tíma lækna og sjúklinga, tíminn sé auðlind sem mikilvægt er að sé sem best nýtt. „Það er í raun og veru misnotkun á opinberu heilbrigðiskerfi að atvinnulífið sé að nota opinbera heilbrigðiskerfið til að halda utan um fjarvistir hjá fyrirtæki sem er í einkaeigu.“ Meiri krafa á fólk af erlendum uppruna Þá sé það hans tilfinning að fólk af erlendum uppruna sem vinni láglaunastörf þurfi oftar vottorð vegna skemmri veikinda. „Það vekur mann til umhugsunar hvort það sé einhver mismunun hér í gangi.“ Mismunun að hvaða leyti? „Að fólk sem er að vinna þessi störf, að það sé einhvern veginn gerð meiri krafa á að þau sanni að hér sé um raunveruleg veikindi að ræða,“ sagði Gunnar að lokum.
Vinnumarkaður Heilbrigðismál Rekstur hins opinbera Mest lesið Íris Helga neitar sök Innlent Segir Icelandair ætla að færa störf frá Íslandi Innlent „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Innlent Öðruvísi kappræður í beinni útsendingu með gestum í sal Innlent Tálbeitan sakfelld en aðrir dómar í Gufunesmáli mildaðir Innlent Árasin einkenndist af talsverðri heift Innlent Mæla með stigvaxandi aðgerðum fámenns teymis sigmanna Innlent Skaut á bíla af handahófi með riffli Erlent Segir Kristrúnu dreifa ósannindum um Sjálfstæðisflokkinn Innlent Ákæran á hendur Írisi Helgu: Sakaði menn um barnaníð, laug upp á börn og lét maka saur Innlent Fleiri fréttir Sjálfstæðisflokkurinn stærstur og fylgi Miðflokks eykst á ný Kjósendur Viðreisnar líta frekar til vinstri Rýnt í nýja könnun Öðruvísi kappræður í beinni útsendingu með gestum í sal Kerfisvilla leiðrétt og spýtukofinn fær að standa Árasin einkenndist af talsverðri heift Segir Kristrúnu dreifa ósannindum um Sjálfstæðisflokkinn Tálbeitan sakfelld en aðrir dómar í Gufunesmáli mildaðir Hjólalest í skólann: Hundrað manns og hundur mættu í „hjólastrætó“ á Kársnesinu Lækka ráðgjöf um hrefnuveiðar vegna villu í útreikningi Grunaður um ítrekuð brot gegn fósturbarni „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Íris Helga neitar sök Tveir bankar spá stýrivaxtahækkun þrátt fyrir kólnun hagkerfis Intuens lagði landlækni „Mikilvægt að sjá til þess að það líði ekki yfir neinn“ Gæsluvarðhald framlengt í Dettifoss-málinu Lausatök gagnrýnd í Grindavíkurskýrslu og bankarnir spá vaxtahækkun Ákvarðanir um aðgengi að Grindavík lausar í reipunum Aðstoðuðu tvö skip í vanda á Breiðafirði Gjöld fyrir frístund rokið upp Samþykktu risaframkvæmd og félagslegt húsnæði rétt fyrir kosningar Nýjar áskoranir í öryggismálum: Norðurslóðir og ytri mörk Evrópu Segir Icelandair ætla að færa störf frá Íslandi Mæla með stigvaxandi aðgerðum fámenns teymis sigmanna Þetta er stefna flokkanna í Reykjavík í skipulags- og húsnæðismálum Skjálfti að stærð 3,6 á Mosfellsheiði Ekki mannúðlegt að halda farþegunum um borð Ráðherra segir fáheyrðar tafir á umhverfismati Sundabrautar Gaf barnabarninu vinninginn Sjá meira