Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Mun aldrei jafna sig á tapinu gegn Íslandi á EM: „Var mér mjög erfitt“ Fótbolti Albert svarar fyrir sig: Með skýr skilaboð til mannsins sem reif treyju hans Fótbolti McGregor mætti óvænt og barðist í Dublin Sport Goðsögn hleður Guðjón Val og Gummersbach lofi Handbolti Algjör ringulreið: Leik frestað hjá Alfons og Stefáni eftir ótrúlega uppákomu Fótbolti Nike semur við Baldvin: „Get nú kallað áhugamálið mitt vinnuna mína“ Sport Leik hætt hjá Arnóri um stundarsakir vegna slagsmála Fótbolti Fá City eftir að hafa slegið Arsenal út Enski boltinn Neyðist til að hætta eftir margra mánaða greiningarferli Fótbolti Sérfræðingarnir svara: Hverjir valda mestum vonbrigðum í sumar? Íslenski boltinn Fleiri fréttir Van Dijk segir að Liverpool hafi gefist upp gegn City Fyrirliðinn sneri aftur og skoraði tvö gegn Rómverjum Hetja Leeds: „Þetta eru töfrar bikarsins“ Fá City eftir að hafa slegið Arsenal út Leeds í undanúrslit í fyrsta sinn í 39 ár eftir ótrúlega dramatík Gísli með sjö stoðsendingar þegar Magdeburg endurheimti sjö stiga forskot Samvinna Emils og Birnis gerði gæfumuninn Stórleikur Hauks dugði ekki til sigurs Reykjavíkurslagur KR og Vals færður inn í Egilshöll Leik hætt hjá Arnóri um stundarsakir vegna slagsmála Fóru illa að ráði sínu án Tómasar McGregor mætti óvænt og barðist í Dublin Stefán Ingi og Alfons allt í öllu í sigri í nágrannaslag Stefán Teitur spilaði fyrri hálfleikinn í svekkjandi jafntefli Goðsögn hleður Guðjón Val og Gummersbach lofi Ungstirnið slær hvert metið á fætur öðru „Vonandi keppa þeir af alvöru um það að komast í topp þrjá“ Algjör ringulreið: Leik frestað hjá Alfons og Stefáni eftir ótrúlega uppákomu Nike semur við Baldvin: „Get nú kallað áhugamálið mitt vinnuna mína“ Besta-spáin 2026: Skref fyrir skref Mun aldrei jafna sig á tapinu gegn Íslandi á EM: „Var mér mjög erfitt“ Sérfræðingarnir svara: Hverjir valda mestum vonbrigðum í sumar? Ferðalagið hans Jeb Ivey: Spurði Inga hvort hann væri brjálaður Albert svarar fyrir sig: Með skýr skilaboð til mannsins sem reif treyju hans Dagskráin í dag: Enski bikarinn og þýska deildin Ótrúlegt ævintýri að raungerast á Íslendingaslóðum Neyðist til að hætta eftir margra mánaða greiningarferli „Fólk má velta sér upp úr hlutunum og við leyfum þeim að gera það“ Markaveislan í bikarnum: Nýir menn stimpla sig rækilega inn „Við styðjum við bakið á okkar þjálfara“ Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Mun aldrei jafna sig á tapinu gegn Íslandi á EM: „Var mér mjög erfitt“ Fótbolti Albert svarar fyrir sig: Með skýr skilaboð til mannsins sem reif treyju hans Fótbolti McGregor mætti óvænt og barðist í Dublin Sport Goðsögn hleður Guðjón Val og Gummersbach lofi Handbolti Algjör ringulreið: Leik frestað hjá Alfons og Stefáni eftir ótrúlega uppákomu Fótbolti Nike semur við Baldvin: „Get nú kallað áhugamálið mitt vinnuna mína“ Sport Leik hætt hjá Arnóri um stundarsakir vegna slagsmála Fótbolti Fá City eftir að hafa slegið Arsenal út Enski boltinn Neyðist til að hætta eftir margra mánaða greiningarferli Fótbolti Sérfræðingarnir svara: Hverjir valda mestum vonbrigðum í sumar? Íslenski boltinn Fleiri fréttir Van Dijk segir að Liverpool hafi gefist upp gegn City Fyrirliðinn sneri aftur og skoraði tvö gegn Rómverjum Hetja Leeds: „Þetta eru töfrar bikarsins“ Fá City eftir að hafa slegið Arsenal út Leeds í undanúrslit í fyrsta sinn í 39 ár eftir ótrúlega dramatík Gísli með sjö stoðsendingar þegar Magdeburg endurheimti sjö stiga forskot Samvinna Emils og Birnis gerði gæfumuninn Stórleikur Hauks dugði ekki til sigurs Reykjavíkurslagur KR og Vals færður inn í Egilshöll Leik hætt hjá Arnóri um stundarsakir vegna slagsmála Fóru illa að ráði sínu án Tómasar McGregor mætti óvænt og barðist í Dublin Stefán Ingi og Alfons allt í öllu í sigri í nágrannaslag Stefán Teitur spilaði fyrri hálfleikinn í svekkjandi jafntefli Goðsögn hleður Guðjón Val og Gummersbach lofi Ungstirnið slær hvert metið á fætur öðru „Vonandi keppa þeir af alvöru um það að komast í topp þrjá“ Algjör ringulreið: Leik frestað hjá Alfons og Stefáni eftir ótrúlega uppákomu Nike semur við Baldvin: „Get nú kallað áhugamálið mitt vinnuna mína“ Besta-spáin 2026: Skref fyrir skref Mun aldrei jafna sig á tapinu gegn Íslandi á EM: „Var mér mjög erfitt“ Sérfræðingarnir svara: Hverjir valda mestum vonbrigðum í sumar? Ferðalagið hans Jeb Ivey: Spurði Inga hvort hann væri brjálaður Albert svarar fyrir sig: Með skýr skilaboð til mannsins sem reif treyju hans Dagskráin í dag: Enski bikarinn og þýska deildin Ótrúlegt ævintýri að raungerast á Íslendingaslóðum Neyðist til að hætta eftir margra mánaða greiningarferli „Fólk má velta sér upp úr hlutunum og við leyfum þeim að gera það“ Markaveislan í bikarnum: Nýir menn stimpla sig rækilega inn „Við styðjum við bakið á okkar þjálfara“ Sjá meira