Á­kærðar fyrir að aug­lýsa vændi en kaup­endurnir ekki

Skarphéðinn Aðalsteinsson, yfirmaður rannsóknardeildar Lögreglunnar á Norðurlandi eystra, segir það lögbrot að auglýsa vændi og því hafi konurnar verið ákærðar.

„Málið er komið fyrir dóm. Einfalda svarið er að þarna voru höfð afskipti af tveimur konum sem auglýstu mögulegt vændi og það er brot á 7. málsgrein 206. greinar almennra hegningarlaga,“ segir hann.

Samkvæmt málsgreininni er það brot að auglýsa, miðla eða óska eftir kynmökum við annan mann gegn greiðslu. Refsing getur verið sekt eða fangelsi allt að sex mánuðum. Ákæran á hendur konunum var birt í Lögbirtingablaðinu og kemur fram í henni að lögregla hafi lagt hald á 29 þúsund krónur sem hún telur hluta af ávinningi fyrir brotastarfsemi.

Skarphéðinn segir konurnar hafa verið neyddar til að taka auglýsinguna niður og hafi verið sektaðar fyrir birtingu.

„Það voru ekki í þessu máli höfð nein afskipti af vændiskaupendum en það var rökstuddur grunur um að þessi peningur sem haldlagður var hefði verið ávinningur af slíkri brotastarfsemi.“ Hann gat ekki svarað því hvort að lögregla hefði sérstaklega rannsakað kaupendur í þessu máli en segir niðurstöðu rannsóknar hafa verið þá að enginn kaupandi var ákærður þrátt fyrir rökstuddan grun um vændiskaup. 

Harma að konurnar hafi verið ákærðar

Félagasamtök kynlífsverkafólks á Íslandi, Rauða regnhlífin, harma í yfirlýsingu að konurnar hafi verið sektaðar og ákærðar. Sænska leiðin svokallaða, sem heimilar sölu vændis, en ekki kaup og auglýsingu þess, geri það að verkum að þeim sé refsað sem lögin samt sem áður kalli þolendur ofbeldis.

„Það á ekki að teljast eðlilegt að konur séu að hljóta refsingu fyrir það að auglýsa þjónustu sem á að vera „lögleg“ fyrir þær að selja. Hvort sem um er að ræða þolendur vændis eða kynlífsverkafólk þá verndar það engan jaðarsettan einstakling að fá launin sín gerð upptæk eða fá á sig kæru, sekt eða fangelsisvist,“ segir í yfirlýsingu samtakanna sem fordæma jafnframt hvernig löggjöf um vændi er háttað á Íslandi.

Sænska leiðin svokallaða var lögfest á Íslandi árið 2009. Samkvæmt henni er gert ráð fyrir því að kaup á vændi séu refsiverð og sömuleiðis að hafa atvinnu af vændi annarra. Þá er einnig ólöglegt að auglýsa vændi. Í lögunum er einnig fjallað sérstaklega um vændi og ginningu barna í vændi og refsingar þess.

Kynlífsverkafólk og þolendur í erfiðri stöðu

Logn hjá Rauðu Regnhlífinni segir að eins og lögin virka í dag virðist þau frekar virka þannig að seljendum sé refsað frekar en kaupendum.

„Hvort sem það er með sekt eða kæru fyrir að auglýsa eða fyrir að vinna úr sama rými, og svo auðvitað að gera launin þeirra upptæk. Það setur seljendur í erfiða og hættulega stöðu því þá er þeim ýtt í aðstæður þar sem þau þurfa að hitta fleiri kúnna til þess að vinna upp tekjumissi, og eru þá líklegri til þess að taka á móti kúnnum sem standast ekki áhættumat,“ segir hán.

Þá segir hán kynlífsverkafólk upplifa það að kærur sem það leggi fram hjá lögreglu séu ekki teknar alvarlega.

„Við höldum að það sé vegna þess hvernig sænska leiðin túlkar alla sölu og kaup sem ofbeldi, og hvernig áherslan er á því að taka kúnna eingöngu fyrir kaup frekar en fyrir kynferðisofbeldisbrot. Það virðist líka ríkja grundvallarmisskilningur um það að kynlífsverkafólk annaðhvort geti ekki veitt samþykki eða að það að vera að selja þýði sjálfkrafa að samþykki sé veitt fyrir öllu alltaf.“

Kynlífsverkafólk hrætt að eiga samskipti við lögreglu

Hán telur þörf á að breyta þessu, og lögunum.

„Sænska leiðin tekur sjálfsákvörðunarréttinn algjörlega af seljendum og flokkar öll kynferðisleg samskipti milli seljanda og kaupanda sem ofbeldisatvik, burtséð frá því hvort seljandi veitir samþykki í aðstæðunum eða ekki, sem er alvarlegt mannréttindabrot að okkar mati,“ segir hán.

Samtökin halda næstu mánaðamót ráðstefnu þar sem fjallað verður um þetta og lögð áhersla á hvaða áhrif lögin hafa á seljendur og þolendur vændis.

„Kynlífsverkafólk og þolendur vændis sem við erum í samskiptum við eru upp til hópa mjög hrædd við að eiga samskipti við lögregluna. Það er eitthvað sem þarf að breytast því kynlífsverkafólk og þolendur vændis þurfa að geta tilkynnt brot gegn sér og finna að þeim, og því, sé tekið alvarlega. Fyrsta skrefið okkar í því ferli var að bjóða landssambandi lögreglumanna á ráðstefnuna okkar 1. nóvember.“