Umhverfisráðherra á réttri leið Jóhannes Þór Skúlason skrifar 16. júní 2025 10:30 Veitingastaðir og Samtök ferðaþjónustunnar hafa lengi vel bent á seinagang og flækjustig við leyfisveitingaferli þegar kemur að opnum veitingastaða. Þá hefur verið bent á að einfalt væri að gera rekstur veitingastaða skráningarskyldan í stað starfsleyfisskyldu. Sérstaklega hefur verið á þetta bent eftir að lögð var á auglýsingaskylda við útgáfu, endurskoðun og breytingu starfleyfa í að lágmarki fjórar vikur. Slíkur biðtími á útgáfu starfsleyfis hjá veitingastöðum og öðrum einföldum atvinnurekstri er bæði kostnaðarsamur og óþarfur. Áðurnefnd auglýsingaskylda getur verið skiljanleg þegar umfangsmikill iðnaður er fyrirhugaður í t.d. íbúðarhverfi sem breytir ásýnd hverfisins. Það á hins vegar ekki við þegar kaffihús eða veitingastaður opnar í húsnæði sem þegar er skilgreint sem atvinnuhúsnæði og þá sérstaklega þegar skipt er um nafn á leyfishafa veitingastaðar eða þegar nýr veitingastaður opnar í sama húsnæði eldri veitingastaðar. Það á ekki að vera keppikefli stjórnvalda að leggja sem mestar hindranir í götu atvinnulífsins. Nóg hefur verið um yfirlýsingar um mikilvægi hins gagnstæða frá stjórnmálamönnum síðustu ár, en því miður með takmörkuðum efndum. Nýr tónn hjá umhverfisráðherra SAF vilja því að gefnu tilefni hampa því sem vel er gert og fagna nýlegum breytingum umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra á starfsumhverfi veitingastaða. Í byrjun mánaðarins var gerð breyting á rekstrarumhverfi veitingastaða þegar ráðherra afnam auglýsingaregluna þegar eingöngu er um að ræða nafnabreytingu á starfsleyfinu. Nýr rekstraraðili sem tekur við veitingastað í fullum rekstri þarf því ekki lengur að fara í auglýsingu í 4 vikur. Það er mikil bót. Í samráðsgátt stjórnvalda boðar ráðherra nú enn frekari breytingar til einföldunar fyrir veitingastaði þegar hann leggur til að veitingastaðir verði eingöngu skráningarskyldir en ekki starfsleyfisskyldir. Skráningin er ekki háð auglýsingatíma og því er ráðherra alfarið að afnema óþarfa biðtíma. Það þarf eftir sem áður að gefa út starfsleyfi samkvæmt matvælalöggjöfinni en þar er hins vegar engin kvöð um auglýsingarskyldu. Með þessu er verið að einfalda regluverkið og gera hlutina skilvirkari og því ber að hrósa. En það er hægt að gera meira. Ráðherra þarf að halda áfram Núverandi eftirlit með veitingastöðum er framkvæmt af níu mismunandi heilbrigðiseftirlitum víðs vegar um landið. Eftirlitið á sveitarstjórnarstiginu lýtur engu boðvaldi og er ekki samræmt á milli eftirlitssvæða. Það eru því ekki sömu aðilar sem framkvæma eftirlit hjá veitingastöðum í Reykjavík og Kópavogi. Reynslan er að heilbrigðiseftirlitin viðhafa jafnvel mismunandi verklagsreglur og eftirlitsskýrslur hjá sama rekstraraðila sem starfar á tveimur mismunandi eftirlitssvæðum. Það á ekki að skipta máli hvort viðskiptavinur borðar í Reykjavík eða Kópavogi. Veitingastaður sem er staðsettur í tveimur mismunandi sveitarfélögum á að vera undir sömu stöðlum og eftirliti. Samtök ferðaþjónustunnar hafa lagt til, í samræmi við fjölmargar skýrslur stjórnvalda, að eftirlitið verði samræmt og fært frá sveitarfélögum yfir til ríkisins. Samtökin vona að þessi tónn ráðherra sé kominn til að vera og hann haldi áfram að einfalda rekstrarumhverfi fyrirtækja. SAF telja framtak ráðherra virðingarvert og hvetja hann áfram á vegferð einföldunar. Nú er lag að samræma eftirlit með veitingastöðum og færa það allt til stofnana ríkisins. Höfundur er framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jóhannes Þór Skúlason Ferðaþjónusta Veitingastaðir Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Fórnarkostnaður evrunnar: 540 milljarða króna verðmiði á altari stöðugleikans (stöðnunar) Eggert Sigurbergsson Skoðun Brothætta karlmennskan sem óttast regnbogafána Unnar Þór Sæmundsson Skoðun Takk leikskólakennarar og starfsfólk Súsan Ósk Scheving Thorsteinsson Skoðun Góð byrjun er pólitískt val Guðrún Rakel Svandísardóttir Skoðun Eigið eldvarnaeftirlit fyrirtækja – mikilvægur þáttur í rekstrinum Sigrún A. Þorsteinsdóttir Skoðun 1-10, litir eða bókstafir – um hvað snýst málið? Ragnheiður Stephensen Skoðun Eðli umburðarlyndis hægrimanna Sigurður Örn Stefánsson Skoðun Flug með fortíð og framtíð Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir,Helgi Karl Guðmundsson,Finney Rakel Árnadóttir,Sigurður Jón Hreinsson,Hrafnhildur Hrönn Óðinsdóttir,Úlfar Logason,Sigurrós Elddís Huldudóttir Skoðun Hlutverk háskóla í gervigreindarbyltingunni Ólafur Eysteinn Sigurjónsson Skoðun Nýju fötin keisarans – Einfaldað í þykjustunni Árni Davíðsson Skoðun Skoðun Skoðun Brothætta karlmennskan sem óttast regnbogafána Unnar Þór Sæmundsson skrifar Skoðun Fórnarkostnaður evrunnar: 540 milljarða króna verðmiði á altari stöðugleikans (stöðnunar) Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Takk leikskólakennarar og starfsfólk Súsan Ósk Scheving Thorsteinsson skrifar Skoðun Eigið eldvarnaeftirlit fyrirtækja – mikilvægur þáttur í rekstrinum Sigrún A. Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Sterkari velferð – betri Hafnarfjörður Jóhanna Erla Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Hlutverk háskóla í gervigreindarbyltingunni Ólafur Eysteinn Sigurjónsson skrifar Skoðun Flug með fortíð og framtíð Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir,Helgi Karl Guðmundsson,Finney Rakel Árnadóttir,Sigurður Jón Hreinsson,Hrafnhildur Hrönn Óðinsdóttir,Úlfar Logason,Sigurrós Elddís Huldudóttir skrifar Skoðun Eineltissamfélagið Ísland – umfjöllun Berlingske Tidende um Ísland Sigríður Svanborgardóttir skrifar Skoðun Þétting byggðar og grænu svæðin í Kópavogi Beitir Ólafsson skrifar Skoðun Nýju fötin keisarans – Einfaldað í þykjustunni Árni Davíðsson skrifar Skoðun Þjónustuskerðing Sorpu Baldur Guðmundsson skrifar Skoðun Hvert er erindið? Orri Björnsson skrifar Skoðun Góð byrjun er pólitískt val Guðrún Rakel Svandísardóttir skrifar Skoðun Er það vinna að vera heima með börnum sínum? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjölskylduvænt samfélag í verki Guðný Björk Pálmadóttir skrifar Skoðun Eðli umburðarlyndis hægrimanna Sigurður Örn Stefánsson skrifar Skoðun Hið fullkomna (Evrópu)samband Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Fjölmenningin í Hafnarfirði! Böðvar Ingi Guðbjartsson skrifar Skoðun Þjónustumiðstöð 60+ í Hveragerði Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Anna Jórunn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Að bæla niður öfgar með öfgum Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun 1-10, litir eða bókstafir – um hvað snýst málið? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Samfélag sem stendur með fólki Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Sterkur og skapandi Garðabær Vilborg Anna Strange Garðarsdóttir skrifar Skoðun Frá sigri mannsandans yfir í neyðarástand María Pálsdóttir skrifar Skoðun Svartir blettir á upplýsingarétti almennings Kristín I. Pálsdóttir skrifar Skoðun Borgarlínan og umferðin í Grafarvogi Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fossvogslaug – góð hugmynd, engin framkvæmd Sigfús Aðalsteinsson,Hlynur Áskelsson skrifar Skoðun Þetta segir fundargerð ESB frá 18. desember 2012 um aðlögun Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Skilvirkni og gagnsæi í málefnum flóttafólks Eva Rún Helgadóttir skrifar Skoðun Nei eða já, af eða á Ásgeir Þorgeirsson skrifar Sjá meira
Veitingastaðir og Samtök ferðaþjónustunnar hafa lengi vel bent á seinagang og flækjustig við leyfisveitingaferli þegar kemur að opnum veitingastaða. Þá hefur verið bent á að einfalt væri að gera rekstur veitingastaða skráningarskyldan í stað starfsleyfisskyldu. Sérstaklega hefur verið á þetta bent eftir að lögð var á auglýsingaskylda við útgáfu, endurskoðun og breytingu starfleyfa í að lágmarki fjórar vikur. Slíkur biðtími á útgáfu starfsleyfis hjá veitingastöðum og öðrum einföldum atvinnurekstri er bæði kostnaðarsamur og óþarfur. Áðurnefnd auglýsingaskylda getur verið skiljanleg þegar umfangsmikill iðnaður er fyrirhugaður í t.d. íbúðarhverfi sem breytir ásýnd hverfisins. Það á hins vegar ekki við þegar kaffihús eða veitingastaður opnar í húsnæði sem þegar er skilgreint sem atvinnuhúsnæði og þá sérstaklega þegar skipt er um nafn á leyfishafa veitingastaðar eða þegar nýr veitingastaður opnar í sama húsnæði eldri veitingastaðar. Það á ekki að vera keppikefli stjórnvalda að leggja sem mestar hindranir í götu atvinnulífsins. Nóg hefur verið um yfirlýsingar um mikilvægi hins gagnstæða frá stjórnmálamönnum síðustu ár, en því miður með takmörkuðum efndum. Nýr tónn hjá umhverfisráðherra SAF vilja því að gefnu tilefni hampa því sem vel er gert og fagna nýlegum breytingum umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra á starfsumhverfi veitingastaða. Í byrjun mánaðarins var gerð breyting á rekstrarumhverfi veitingastaða þegar ráðherra afnam auglýsingaregluna þegar eingöngu er um að ræða nafnabreytingu á starfsleyfinu. Nýr rekstraraðili sem tekur við veitingastað í fullum rekstri þarf því ekki lengur að fara í auglýsingu í 4 vikur. Það er mikil bót. Í samráðsgátt stjórnvalda boðar ráðherra nú enn frekari breytingar til einföldunar fyrir veitingastaði þegar hann leggur til að veitingastaðir verði eingöngu skráningarskyldir en ekki starfsleyfisskyldir. Skráningin er ekki háð auglýsingatíma og því er ráðherra alfarið að afnema óþarfa biðtíma. Það þarf eftir sem áður að gefa út starfsleyfi samkvæmt matvælalöggjöfinni en þar er hins vegar engin kvöð um auglýsingarskyldu. Með þessu er verið að einfalda regluverkið og gera hlutina skilvirkari og því ber að hrósa. En það er hægt að gera meira. Ráðherra þarf að halda áfram Núverandi eftirlit með veitingastöðum er framkvæmt af níu mismunandi heilbrigðiseftirlitum víðs vegar um landið. Eftirlitið á sveitarstjórnarstiginu lýtur engu boðvaldi og er ekki samræmt á milli eftirlitssvæða. Það eru því ekki sömu aðilar sem framkvæma eftirlit hjá veitingastöðum í Reykjavík og Kópavogi. Reynslan er að heilbrigðiseftirlitin viðhafa jafnvel mismunandi verklagsreglur og eftirlitsskýrslur hjá sama rekstraraðila sem starfar á tveimur mismunandi eftirlitssvæðum. Það á ekki að skipta máli hvort viðskiptavinur borðar í Reykjavík eða Kópavogi. Veitingastaður sem er staðsettur í tveimur mismunandi sveitarfélögum á að vera undir sömu stöðlum og eftirliti. Samtök ferðaþjónustunnar hafa lagt til, í samræmi við fjölmargar skýrslur stjórnvalda, að eftirlitið verði samræmt og fært frá sveitarfélögum yfir til ríkisins. Samtökin vona að þessi tónn ráðherra sé kominn til að vera og hann haldi áfram að einfalda rekstrarumhverfi fyrirtækja. SAF telja framtak ráðherra virðingarvert og hvetja hann áfram á vegferð einföldunar. Nú er lag að samræma eftirlit með veitingastöðum og færa það allt til stofnana ríkisins. Höfundur er framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar.
Fórnarkostnaður evrunnar: 540 milljarða króna verðmiði á altari stöðugleikans (stöðnunar) Eggert Sigurbergsson Skoðun
Eigið eldvarnaeftirlit fyrirtækja – mikilvægur þáttur í rekstrinum Sigrún A. Þorsteinsdóttir Skoðun
Flug með fortíð og framtíð Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir,Helgi Karl Guðmundsson,Finney Rakel Árnadóttir,Sigurður Jón Hreinsson,Hrafnhildur Hrönn Óðinsdóttir,Úlfar Logason,Sigurrós Elddís Huldudóttir Skoðun
Skoðun Fórnarkostnaður evrunnar: 540 milljarða króna verðmiði á altari stöðugleikans (stöðnunar) Eggert Sigurbergsson skrifar
Skoðun Eigið eldvarnaeftirlit fyrirtækja – mikilvægur þáttur í rekstrinum Sigrún A. Þorsteinsdóttir skrifar
Skoðun Flug með fortíð og framtíð Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir,Helgi Karl Guðmundsson,Finney Rakel Árnadóttir,Sigurður Jón Hreinsson,Hrafnhildur Hrönn Óðinsdóttir,Úlfar Logason,Sigurrós Elddís Huldudóttir skrifar
Skoðun Eineltissamfélagið Ísland – umfjöllun Berlingske Tidende um Ísland Sigríður Svanborgardóttir skrifar
Skoðun Þjónustumiðstöð 60+ í Hveragerði Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Anna Jórunn Stefánsdóttir skrifar
Fórnarkostnaður evrunnar: 540 milljarða króna verðmiði á altari stöðugleikans (stöðnunar) Eggert Sigurbergsson Skoðun
Eigið eldvarnaeftirlit fyrirtækja – mikilvægur þáttur í rekstrinum Sigrún A. Þorsteinsdóttir Skoðun
Flug með fortíð og framtíð Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir,Helgi Karl Guðmundsson,Finney Rakel Árnadóttir,Sigurður Jón Hreinsson,Hrafnhildur Hrönn Óðinsdóttir,Úlfar Logason,Sigurrós Elddís Huldudóttir Skoðun