Jane Goodall hvetur íslensk stjórnvöld til að hætta hvalveiðum Jane Goodall skrifar 25. nóvember 2024 11:42 Kæri forseti Halla Tómasdóttir, kæri forsætisráðherra Bjarni Benediktsson, Ég heiti Jane Goodall, og ég hef helgað lífi mínu vernd og velferð villtra dýra. Og reyndar líka þeirra sem lifa í haldi manna, en sérstaklega villtra simpansa, og nú nýlega einnig fíla, mauraæta, höfrunga og hvala. Á ævi minni hef ég orðið vitni að mikilli breytingu á viðhorfum okkar til dýra. Árið 1960, þegar ég hóf rannsóknir mínar á simpönsum, trúðu margir vísindamenn, eða sögðust trúa því, að dýr gætu hvorki fundið til né upplifað tilfinningar og að hegðun þeirra væri eingöngu stjórnað af eðlishvöt. Mér var sagt að ég gæti ekki talað um persónuleika, greind eða tilfinningar simpansa, þar sem það væru séreiginleikar manna. Hins vegar, vegna þess að simpansar eru nánustu lifandi ættingjar okkar sem við deilum líffræðilega 98,6% af erfðamengi okkar með, og vegna þess að hegðun þeirra líkist okkar í svo mörgu, hefur vísindasamfélagið smám saman viðurkennt að við mennirnir erum ekki aðskilin frá dýraríkinu. Þetta leiddi til margra vísindarannsókna á hegðun dýra sem allar leiddu í ljós að við erum hluti af, en ekki aðskilin frá, undraverðu dýraríkinu. Vísindamenn, stefnumótandi aðilar og almenningur viðurkenna nú að margar tegundir eru hugsandi og tilfinningaríkar verur – þær eru vitsmunaverur og skyni gæddar verur. Þetta hefur að sjálfsögðu vakið upp margar siðferðilegar spurningar um meðferð okkar á dýrum, þar á meðal við veiðar á hvölum. Rannsóknir í áraraðir hafa staðfest að hvalir eru með stóra heila, mjög greind og félagsleg spendýr með flókin samskiptakerfi, þar á meðal ná þeir að eiga samskipti yfir langar vegalengdir. Þeir mynda einstaka menningu og sterk tengsl milli fjölskyldumeðlima og annarra einstaklinga í hópum sínum. Hefur ennfremur hver hvalahópur sína eigin menningu. Hvalir gegna að auki lykilhlutverki í að viðhalda heilbrigðu vistkerfi sjávar. Þegar hvalir eru veiddir eru þeir drepnir með því að skjóta í þá skutli með oddi sem springur við innkomu í hvalinn. Þetta tryggir alls ekki skjótan dauða, og margir sem drepast ekki samstundis þjást og eiga langan og kvalafullan dauðdaga. Í dag leyfa aðeins fá ríki hvalveiðar og almenningsálitið hefur breyst verulega eftir því sem vitundin um grimmd þessarar veiðiaðferðar eykst. Þetta á einnig við um, eins og þið vitið, mörg í ykkar landi. Ég hef komið til Íslands og var heilluð af fegurð landsins. Þess vegna hryggir mig að heyra frá fjölda fólks sem segist aldrei ætla að heimsækja Ísland vegna hvalveiða. Þau svipta sig þannig að sjá fegurð landsins og ríkið verður af tekjum. Ég vil bæta því við að hvalaskoðun er vaxandi aðdráttarafl fyrir ferðamenn og getur einnig fært ríkinu umtalsverðar tekjur. Af þessum ástæðum bið ég ykkur að nýta ykkar stöðu til að stöðva hvalveiðar á Íslandi. Takk fyrir. Dr. Jane Goodall, stofnandi Jane Goodall Institute og sérstakur sendiherra Sameinuðu þjóðanna fyrir friði. Dear President Tómasdóttir, Dear Prime Minister Benediktsson. My name is Jane Goodall, and I've dedicated my life to the conservation and welfare of wild animals. Well, and captive ones too, but particularly in the wild, chimpanzees, and more recently, elephants, pangolins, dolphins and whales. Throughout my lifetime, I've witnessed a major shift in our attitudes towards animals. In 1960, when I began my chimpanzee studies, many scientists believed, or said they believed, that animals couldn't suffer or experience emotions, and that their behavior was governed purely by instinct. I was told I couldn't talk about chimpanzee personalities, minds or emotions because those were unique to us. However, because chimpanzees are our closest living relatives, biologically, we share 98.6% of our DNA with them, and because so much of their behavior is so similar to ours, science gradually admitted that we humans were not, after all, separated from the rest of the animal kingdom. And this led to many scientific studies of animal behavior, which all resulted in the fact that we are part of, and not separated from, the amazing animal kingdom. Scientists, policymakers, and the public now acknowledge that so many species are thinking, feeling beings. In other words, they're sapient and sentient. This, of course, has raised many ethical concerns regarding the way we treat animals, and this includes, of course, the hunting of whales. Years of research confirmed that whales are large brained, very intelligent and very social mammals with complex means of communicating, including over very long distances. They form unique cultures and lasting and very strong bonds between family members and the individuals making up a group or pod. Moreover, individual pods have their own cultures. In addition, of course, they play a vital role in maintaining a healthy marine ecosystem. When whales are hunted, they are killed by firing a harpoon with a tip, which explodes on entering the whale. This certainly doesn't guarantee a quick death, and indeed, many of those not killed immediately, suffer a slow and agonizing deaths. Today, only a few countries permit whaling and public opinion has changed considerably as awareness of the cruelty of this practice increases. And this, of course, as you know, includes many people in your own country. I've been to Iceland and I was captivated by its beauty. So I'm truly saddened by the number of people who've told me they will never go to Iceland because of the whaling. So they're depriving themselves of beauty and depriving the government of revenue. I should add that whale watching is a growing attraction for tourists, and this can also bring in significant revenue for the government. For these reasons, I beg that you will use your positions to help end whaling practices in Iceland. Thank you. Dr. Jane Goodall is the founder of the Jane Goodall Institute and a UN Messenger of Peace Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Hvalveiðar Hvalir Dýr Halla Tómasdóttir Ríkisstjórn Bjarna Benediktssonar Mest lesið Síðustu vígi vísdómsins Sigurður Ingvarsson Skoðun Krónunum kastað fyrir aurinn Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun Gagnrýnda kynslóðin og glötuðu kennararnir Álfhildur Leifsdóttir Skoðun Íslenskt rafmagn á alþjóðlegum markaði Tinna Traustadóttir Skoðun Framúrskarandi skóli án hugsunar? Perla Hafþórsdóttir Skoðun Flugfarþegar í hrakningum Hafsteinn Karlsson Skoðun Þunginn af áherslu heilbrigðisyfirvalda á líkamsþyngd Berglind Soffía Blöndal,Vilborg Kolbrún Vilmundardóttir Skoðun „Leigupennar“ eða einfaldlega fólk sem vill ræða málið? Daði Freyr Ólafsson Skoðun Beljan og Bertolli Árni Stefán Árnason Skoðun Halldór 28.02.2026 Halldór Skoðun Skoðun Flugfarþegar í hrakningum Freyja Þórisdóttir skrifar Skoðun Íslenskt rafmagn á alþjóðlegum markaði Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Er uppruni orðinn að saknæmi? Jasmina Vajzović Crnac skrifar Skoðun Framúrskarandi skóli án hugsunar? Perla Hafþórsdóttir skrifar Skoðun Samfélag ótta eða hugrekkis Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Síðustu vígi vísdómsins Sigurður Ingvarsson skrifar Skoðun „Leigupennar“ eða einfaldlega fólk sem vill ræða málið? Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Beljan og Bertolli Árni Stefán Árnason skrifar Skoðun Er gott að búa í Kópavogi? Sigurður Kári Harðarson skrifar Skoðun Þunginn af áherslu heilbrigðisyfirvalda á líkamsþyngd Berglind Soffía Blöndal,Vilborg Kolbrún Vilmundardóttir skrifar Skoðun Gagnrýnda kynslóðin og glötuðu kennararnir Álfhildur Leifsdóttir skrifar Skoðun Hrós er ekki bara fyrir byrjendur Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Krónunum kastað fyrir aurinn Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Alþjóðleg lög eða ráðleggingar? Marko Medic skrifar Skoðun Kveikt í trúverðugleika Samfylkingarinnar – slökkviliðið er sem betur fer á leiðinni Andri Steinn Hilmarsson skrifar Skoðun Skolfið á beinunum? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar stuðningur skiptir raunverulega máli Einar Sveinbjörn Guðmundsson skrifar Skoðun Ekki enn einn skandal, heldur upphaf breytinga Unnar Þór Sæmundsson skrifar Skoðun Hin eilífa kosningabarátta innan KSÍ Sævar Þór Sveinsson skrifar Skoðun Sannleikur um slökkvistöð í Kópavogi Jónas Már Torfason skrifar Skoðun Söguskýringar Samfylkingarinnar Stefanía K. Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Nú er tíminn! Ása Valgerður Sigurðardóttir skrifar Skoðun Að standa af sér storminn Gerður Björk Sveinsdóttir skrifar Skoðun Skaðabótalög – breytingar til hagsbóta fyrir neytendur? Tinna Björk Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Fullveldið og 27. greinin Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Prince Polo, var táknmynd spillingar kommúnismans í Evrópu Júlíus Valsson skrifar Skoðun Byggjum framtíð á ís – fyrir börnin okkar og samfélagið allt Anna Maria Hedman skrifar Skoðun Hvað er planið? Hildur Jónsdóttir skrifar Skoðun Ofbeldi er ekki starfslýsing Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Gerum okkar besta Ólafur Helgi Jóhannsson skrifar Sjá meira
Kæri forseti Halla Tómasdóttir, kæri forsætisráðherra Bjarni Benediktsson, Ég heiti Jane Goodall, og ég hef helgað lífi mínu vernd og velferð villtra dýra. Og reyndar líka þeirra sem lifa í haldi manna, en sérstaklega villtra simpansa, og nú nýlega einnig fíla, mauraæta, höfrunga og hvala. Á ævi minni hef ég orðið vitni að mikilli breytingu á viðhorfum okkar til dýra. Árið 1960, þegar ég hóf rannsóknir mínar á simpönsum, trúðu margir vísindamenn, eða sögðust trúa því, að dýr gætu hvorki fundið til né upplifað tilfinningar og að hegðun þeirra væri eingöngu stjórnað af eðlishvöt. Mér var sagt að ég gæti ekki talað um persónuleika, greind eða tilfinningar simpansa, þar sem það væru séreiginleikar manna. Hins vegar, vegna þess að simpansar eru nánustu lifandi ættingjar okkar sem við deilum líffræðilega 98,6% af erfðamengi okkar með, og vegna þess að hegðun þeirra líkist okkar í svo mörgu, hefur vísindasamfélagið smám saman viðurkennt að við mennirnir erum ekki aðskilin frá dýraríkinu. Þetta leiddi til margra vísindarannsókna á hegðun dýra sem allar leiddu í ljós að við erum hluti af, en ekki aðskilin frá, undraverðu dýraríkinu. Vísindamenn, stefnumótandi aðilar og almenningur viðurkenna nú að margar tegundir eru hugsandi og tilfinningaríkar verur – þær eru vitsmunaverur og skyni gæddar verur. Þetta hefur að sjálfsögðu vakið upp margar siðferðilegar spurningar um meðferð okkar á dýrum, þar á meðal við veiðar á hvölum. Rannsóknir í áraraðir hafa staðfest að hvalir eru með stóra heila, mjög greind og félagsleg spendýr með flókin samskiptakerfi, þar á meðal ná þeir að eiga samskipti yfir langar vegalengdir. Þeir mynda einstaka menningu og sterk tengsl milli fjölskyldumeðlima og annarra einstaklinga í hópum sínum. Hefur ennfremur hver hvalahópur sína eigin menningu. Hvalir gegna að auki lykilhlutverki í að viðhalda heilbrigðu vistkerfi sjávar. Þegar hvalir eru veiddir eru þeir drepnir með því að skjóta í þá skutli með oddi sem springur við innkomu í hvalinn. Þetta tryggir alls ekki skjótan dauða, og margir sem drepast ekki samstundis þjást og eiga langan og kvalafullan dauðdaga. Í dag leyfa aðeins fá ríki hvalveiðar og almenningsálitið hefur breyst verulega eftir því sem vitundin um grimmd þessarar veiðiaðferðar eykst. Þetta á einnig við um, eins og þið vitið, mörg í ykkar landi. Ég hef komið til Íslands og var heilluð af fegurð landsins. Þess vegna hryggir mig að heyra frá fjölda fólks sem segist aldrei ætla að heimsækja Ísland vegna hvalveiða. Þau svipta sig þannig að sjá fegurð landsins og ríkið verður af tekjum. Ég vil bæta því við að hvalaskoðun er vaxandi aðdráttarafl fyrir ferðamenn og getur einnig fært ríkinu umtalsverðar tekjur. Af þessum ástæðum bið ég ykkur að nýta ykkar stöðu til að stöðva hvalveiðar á Íslandi. Takk fyrir. Dr. Jane Goodall, stofnandi Jane Goodall Institute og sérstakur sendiherra Sameinuðu þjóðanna fyrir friði. Dear President Tómasdóttir, Dear Prime Minister Benediktsson. My name is Jane Goodall, and I've dedicated my life to the conservation and welfare of wild animals. Well, and captive ones too, but particularly in the wild, chimpanzees, and more recently, elephants, pangolins, dolphins and whales. Throughout my lifetime, I've witnessed a major shift in our attitudes towards animals. In 1960, when I began my chimpanzee studies, many scientists believed, or said they believed, that animals couldn't suffer or experience emotions, and that their behavior was governed purely by instinct. I was told I couldn't talk about chimpanzee personalities, minds or emotions because those were unique to us. However, because chimpanzees are our closest living relatives, biologically, we share 98.6% of our DNA with them, and because so much of their behavior is so similar to ours, science gradually admitted that we humans were not, after all, separated from the rest of the animal kingdom. And this led to many scientific studies of animal behavior, which all resulted in the fact that we are part of, and not separated from, the amazing animal kingdom. Scientists, policymakers, and the public now acknowledge that so many species are thinking, feeling beings. In other words, they're sapient and sentient. This, of course, has raised many ethical concerns regarding the way we treat animals, and this includes, of course, the hunting of whales. Years of research confirmed that whales are large brained, very intelligent and very social mammals with complex means of communicating, including over very long distances. They form unique cultures and lasting and very strong bonds between family members and the individuals making up a group or pod. Moreover, individual pods have their own cultures. In addition, of course, they play a vital role in maintaining a healthy marine ecosystem. When whales are hunted, they are killed by firing a harpoon with a tip, which explodes on entering the whale. This certainly doesn't guarantee a quick death, and indeed, many of those not killed immediately, suffer a slow and agonizing deaths. Today, only a few countries permit whaling and public opinion has changed considerably as awareness of the cruelty of this practice increases. And this, of course, as you know, includes many people in your own country. I've been to Iceland and I was captivated by its beauty. So I'm truly saddened by the number of people who've told me they will never go to Iceland because of the whaling. So they're depriving themselves of beauty and depriving the government of revenue. I should add that whale watching is a growing attraction for tourists, and this can also bring in significant revenue for the government. For these reasons, I beg that you will use your positions to help end whaling practices in Iceland. Thank you. Dr. Jane Goodall is the founder of the Jane Goodall Institute and a UN Messenger of Peace
Þunginn af áherslu heilbrigðisyfirvalda á líkamsþyngd Berglind Soffía Blöndal,Vilborg Kolbrún Vilmundardóttir Skoðun
Skoðun Þunginn af áherslu heilbrigðisyfirvalda á líkamsþyngd Berglind Soffía Blöndal,Vilborg Kolbrún Vilmundardóttir skrifar
Skoðun Kveikt í trúverðugleika Samfylkingarinnar – slökkviliðið er sem betur fer á leiðinni Andri Steinn Hilmarsson skrifar
Þunginn af áherslu heilbrigðisyfirvalda á líkamsþyngd Berglind Soffía Blöndal,Vilborg Kolbrún Vilmundardóttir Skoðun