Svikahrappurinn bjó í í­búð hinnar látnu í níu ár

Greint var frá því í síðustu viku að fyrri hluta árs 2023 hefði embætti Landlæknis fengið upplýsingar frá lögreglu um að lyf hefðu verið leyst út í nafni konu sem hafði verið búsett á Íslandi en lést í Úkraínu í maí 2014. 

Í kjölfarið tók embættið fyrir lyfjaávísanir sem gefnar höfðu verið út frá andláti hennar. Í ljós kom að læknirinn hefði gefið út fjölmargar ávísanir fyrir ávana- og fíknilyf á níu ára tímabili. Landlæknir svipti lækninn leyfi sínu og heilbrigðisráðuneytið staðfesti sviptinguna eftir andmæli læknisins.

Útkall vegna heimilisofbeldis

Greint var frá því í fréttaskýringaþættinum Þetta helst á Rás 1 að lögregla hefði komist á spor svikahrappsins í útkalli vegna heimilisofbeldi. Kona sem hringdi í lögreglu hefði í félagslegri íbúð karlmannsins upplýst að hann hefði verið að leysa út lyf í nafni látinnar konu og hvatt hana til að þykjast vera hin látna í þeim tilgangi að halda íbúðinni.

Samkvæmt heimildum fréttastofu er karlmaðurinn sem um ræðir rússneskumælandi á sjötugsaldri sem hefur meðal annars haldið því fram að vera af belgísku fólki kominn. Hann ber merki um áverka sem hann segist meðal annars hafa fengið í Persaflóastríðinu. Frásögn sem verður seint sannreynd enda ekki rannsóknarefni lögreglu.

Heimsótti Úkraínu reglulega

Konan sem lést var frá Úkraínu og fór reglulega til heimalandsins til að heimsækja móður sína og bróður. Eftir andlát hennar 2014, sem enginn hér á landi virðist hafa haft vitneskju um, hélt karlmaðurinn áfram að búa í íbúð hennar hjá Félagsbústöðum og leysa út lyf sem læknirinn skrifaði upp á. Tjáði hann lækninum að konan héldi til í Úkraínu þar sem hún byggi hjá bróður sínum. Hún kæmi til Íslands af og til en treysti sér ekki til læknisins vegna veikinda.

Karlmaðurinn framvísaði svo umboði þegar hann sótti lyfin sem læknirinn skrifaði upp á vegna veikinda konunnar.

Læknirinn sagðist ekki hafa haft vitneskju um andlát konunnar fyrr en lögregla sagði honum frá því árið 2023. Hún hefði verið skjólstæðingur hans frá árinu 1997 en síðast komið til hans í mars 2014. Eftir það hefði sambýlismaður hennar komið í hennar stað, og sagt lækninum að konan héldi til í Úkraínu og byggi þar hjá bróður sínum. Hún kæmi þó til Íslands af og til, en treysti sér ekki til læknisins þegar hún væri á landinu.

Umfangsmikil rannsókn

Ásmundur Rúnar Gylfason er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Hann segir rannsóknina á lokametrum og fari í framhaldinu til ákærusviðs lögreglu. Þar verði tekin ákvörðun um hvort gefin verði út ákæra og nákvæmlega hvaða lög meint brot mannsins heyri undir. Lögregla telur ekki ástæðu til að krefjast farbanns yfir manninum.

Lögregla varði miklu púðri í málið á upphafsstigum þess og var meðal annars farið fram á gæsluvarðhald um tíma til tryggja návist aðilans á fyrstu stigum. Ásmundur Rúnar segir að á þeim tíma hafi verið til skoðunar að maðurinn væri annar en hann segðist vera. Svo hafi ekki reynst vera.

Rannsóknin hefur teygt sig til Belgíu, Úkraínu og þá hefur lögregla unnið málið í gegnum tengslafulltrúa sinn hjá Interpol.

Ein af 3100 íbúðum

Sigrún Árnadóttir er framkvæmdastjóri Félagsbústaða sem hefur það hlutverk að leigja út íbúðir til fólks sem hefur verið úthlutað félagslegu leiguhúsnæði af velferðarsviði Reykjavíkurborgar. Félagsbústaðir hafa um 3100 íbúðir á sínum snærum út um alla borg og um hafi verið að ræða eina slíka íbúð í fjölbýlishúsi.

Sigrún segir í samtali við fréttastofu að konan hafi búið í íbúðinni í nokkuð mörg ár. Fyrst hafi verið gerður þriggja ára samningur og svo ótímabundinn leigusamningur. Allar greiðslur hafi borist á réttum tíma og aldrei verið tilefni til athugasemda. Fyrr en lögregla hafði samband vorið 2023.

„Við náttúrulega brugðumst við þessu en við fengum ekki íbúðina afhent 1,2 og 3,“ segir Sigrún um viðbrögðin þegar lögregla hafði samband. Rætt hafi verið við manninn og svo hafi ferli farið í gang. Íbúðin sé nú komin í hendur annars leigjanda.

Sorglegt mál

Hún segir málið sorglegt en svona svik geti alltaf átt sér stað. Gerður sé leigusamningur en svo sé íbúðin eins og hefðbundið heimili fólks. Ekki sé farið í uppfærslur og viðgerðir að frumkvæði Félagsbústaða heldur reynt að að sinna beiðnum sem berist.

„Við erum ekkert að abbast upp á fólk nema ástæða sé til,“ segir Sigrún. Íbúðir Félagsbústaða séu um fimm prósent af íbúðarhúsnæði í borginni.

„Þetta er fyrir þá borgarbúa sem hafa ekki góða eignarstöðu. Uppfylla félagsleg skilyrði,“ segir Sigrún. Auðvitað sé slæmt að fólk misnoti kerfið. Vel geti verið að karlmaðurinn hefði uppfyllt skilyrðin.

„Það gæti alveg verið að hann hefði uppfyllt öll skilyrði hefði hann sótt um, það er ekki ósennilegt.“

Varðandi það hvort þetta mál hafi kveikt viðvörunarbjöllur eða hvort hægt sé að læra af því segir Sigrún að þau muni reyna að vera enn betur á varðbergi.

„En hvernig er aðeins erfitt að ákveða. Ég vona að þetta sé einstakt mál.“