Stjórnar­slit lík­legri í dag en í gær

„Það er komin upp misklíð á milli forystumanna Sjálfstæðismann og Vinstri grænna, þetta er svona gremja sem hefur grafið um sig undir niðri í langan tíma en hafði ekki komið upp á yfirborðið nema í mjög mildu formi, þar til í gær,“ segir Eiríkur Bergmann Einarsson, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst, í samtali við Vísi.

Hann segir erfitt að líta fram hjá samhengi framgöngu Sjálfstæðismanna á Bessastöðum í gær og stórtíðindum dagsins um ákvörðun Svandísar Svavarsdóttur um að stöðva veiðar á langreyðum í sumar. 

Hriktir í stoðum stjórnarsamstarfsins

Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, og Guðrún Hafsteinsdóttir, nýr dómsmálaráðherra, gerðu útlendingamálin að helsta umræðuefni sínu í gær þegar sú síðarnefnda tók við starfi. Þannig sagði Bjarni að kostnaður af hælisleitendum sem bíða úrlausnar sinna mála vera orðinn meiri en tíu milljarðar árlega og Guðrún sagði málaflokkinn þann mikilvægasta um þessar mundir og að það stefni í óefni í útlendingamálum.

Samkvæmt heimildum Vísis hriktir nú í stjórnarsamstarfinu sem aldrei fyrr. Jódís Skúladóttir þingmaður Vg fer háðulegum orðum um samstarfsmenn sína í ríkisstjórn og segir hljómsveitarstjórann Bjarna Benediktsson ekki ráða við svo flókið tónverk sem tangó Jóns og Gunnu sé.

Þá hefur Vilhjálmur Birgisson, formaður Starfsgreinasambandsins og Verkalýðsfélags Akraness, sagst vera brjálaður vegna ákvörðunar og að hann búist við því að hún valdi stjórnarslitum.

Bjóst ekki við stjórnarslitum þegar hann vaknaði í gær

Eiríkur Bergmann segir í samtali við Vísi að þegar hann vaknaði í gær hafi hann ekki búist við stjórnarslitum. Líkurnar á því hafi hins vegar aukist eftir framgang Sjálfstæðismanna í gær og svo enn meira rétt fyrir hádegi þegar Svandís tilkynnti ákvörðun sína.

„Ég er ekki endilega að spá andláti ríkisstjórnarinnar, það er hægt að lappa upp á þetta, en báðir flokkarnir eru auðvitað að stilla sér upp í aðdraganda næstu kosninga og þessi misklíð sem komin er af stað er að magnast ansi hratt,“ segir hann.

Því hefur verið velt upp að ákvörðun Svandísar í dag sé hreinlega svar við framgöngu Bjarna og Guðrúnar í gær. Eiríkur segir að erfitt sé að horfa fram hjá samhenginu en tekur þó skýrt fram að hann viti ekkert í þeim efnum, ekki sé hægt að fullyrða neitt um það.

„Þegar að ekki er hægt að sjá framgöngu Sjálfstæðisflokksins sem annað en andstöðu við Vinstri græna. Og fráfarandi dómsmálaráðherra segir það síðan í viðtali við Morgunblaðið að Vinstri græn geti varla verið í þessari ríkisstjórn. Þannig að núna er kominn upp alvarlegur ágreiningur á stjórnarheimilinu og þessi ákvörðun Svandísar Svavarsdóttur í dag talar með ansi sterkum og skýrum hætti inn í það samhengi.“

Framsóknarflokkurinn eins og skilnaðarbarn

Framsóknarflokkurinn, þriðji flokkurinn í ríkisstjórn, virðist alfarið standa á hliðarlínunni í deilum hinna flokkanna tveggja. Eiríkur segir það mjög athyglisvert að Framsóknarmenn hafi ekkert stigið fram í málinu.

„Þeir eru næstum því eins og skilnaðarbarn sem horfir upp á foreldra sína rífast. Þó ég vilji alls ekki staðsetja Framsóknarflokkinn sem undirsettan hinum tveimur.“