Frávísunarkröfu Zuism-bræðra hafnað

Í ákæru héraðssaksóknara eru bræðurnir Ágúst Arnar og Einar Ágústssynir sakaðir um að hafa valdið íslenska ríkinu verulegri fjártjónshættu og fjártóni í reynd með því að styrkja og hagnýta sér ranga hugmynd embættismanna að trúfélagið Zuism uppfyllti skilyrði fyrir skráningu trúfélags. Á þeim forsendum hafi félagið fengið rúmlega 84,7 milljónir króna í sóknargjöld frá ríkinu. Þeir eru ákærðir fyrir fjársvik og peningaþvætti.

„Fjármunum sem runnu til trúfélagsins frá ríkissjóði var í raun ekki varið til eða í þágu eiginlegrar trúariðkunar eða tengdrar starfsemi í skilningi þessara lagaskilyrða heldur með öðrum og óskyldum hætti og þar á meðal ráðstafað til eða í eigin þágu ákærðu, sem fóru einir með prófkúru trúfélagsins, ráðstöfun fiármuna þess og stjórn þess í reynd,“ segir í ákærunni.

Auk bræðrannar er trúfélagið, einkahlutafélagið EAF sem Einar er í forsvari fyrir og bandaríska skúffufélagið Threescore LLC í Delaware í Bandaríkjunum ákærð í málinu. Héraðssaksóknari hefur krafist kyrrsetningar á flestum eignum Einars í tengslum við málið.

Bæði Ágúst Arnar og Einar neituðu sök þegar málið gegn þeim var þingfest í desember.

Greiðslur stöðvaðar vegna vafa um starfsemina

Bræðurnir stofnuðu Zuism árið 2013 og hlaut félagið skráningu sem trúfélag árið 2014 þrátt fyrir að umsagnarnefnd dómsmálaráðuneytisins hefði lagst gegn því í tvígang. Lítil sem engin starfsemi fór þó fram í félaginu og þegar til stóð að sýslumaður afskráði það gaf sig fram hópur, ótengdur bræðrunum, sem tók yfir stjórn þess um skeið. 

Lofaði hópurinn að endurgreiða félagsmönnum sóknargjöld sem félagið fengi frá ríkinu. Laðaði loforðið fleiri en þrjú þúsund manns að félaginu og varð Zuism þannig eitt fjölmennasta trúfélag landsins á tímabili. Þar með öðlaðist það rétt á tugum milljóna króna frá ríkinu í formi sóknargjalda.

Eftir átök um stjórn félagsins var Ágúst Arnar viðurkenndur forstöðumaður Zuism haustið 2017 og gerði hann loforð hópsins um endurgreiðslur sóknargjalda að sínu. Í ljós hefur þó komið að aðeins brot af þeim tugum milljóna króna sem Zuism fékk frá ríkinu fóru í endurgreiðslur til félagsmanna.

Engin raunveruleg trúariðkun eða félagsstarf virðist nokkru sinni hafa farið fram á vegum Zuism. Vegna vafa um að raunveruleg starfsemi færi fram hjá Zuism ákvað sýslumaðurinn á Norðurlandi eystra, sem hefur eftirlit með skráðum trú- og lífsskoðunarfélögum, að stöðva greiðslur sóknargjalda til félagsins í byrjun árs 2019. Engar greiðslur hafa verið inntar ef hendi til þess síðan.

Ríkislögmaður hélt því fram að Zuism væri „málamyndafélagsskapur“ sem hefði þann tilgang að komast yfir fjármuni skattgreiðenda fyrir dómi þegar Zuism reyndi að hnekkja ákvörðun sýslumanns um að stöðva greiðslur til þess árið 2019. Héraðsdómur sýknaði ríkið af kröfu Zuism í því máli.