Fórnar­lömb geti varið sig án þess að þurfa að óttast fangelsis­vist og refsingar

„Konur í minni stöðu eiga ekki að þurfa að óttast fangelsisvist og refsingu meiði þær ofbeldismann sinn í nauðvörn,“ segir Nara Walker. Fyrir rúmu ári beit hún hluta úr tungu þáverandi eiginmanns síns sem hún segir hafa beitt sig ítrekuðu ofbeldi.

Nara Walker var í desember síðastliðnum dæmd fyrir að hafa bitið hluta úr tungu þáverandi eiginmanns síns. Hún var dæmd í átján mánaða fangelsi í Landsrétti, fimmtán þeirra eru bundnir skilorði.

Ekki var fallist á að viðbrögð hennar hefðu helgast af nauðvörn en Nara heldur því staðfastlega fram að hún hafi verið að verja sig grófu ofbeldi. Hún sé að auki fórnarlamb áralangs heimilisofbeldis af hálfu eiginmanns síns. Og að hún hafi haft ríka ástæðu til að ætla að hún væri í hættu stödd.

Hún hefur ákveðið að óska eftir leyfi til áfrýjunar til Hæstaréttar og segist gera sér grein fyrir því að skilyrðin fyrir áfrýjun séu ströng. Hins vegar hafi Landsréttur ekki tekið afstöðu til mikilvægra atriða. Þá sé málið fordæmisgefandi hvað varðar nauðvörn kvenna sem verði fyrir grófu ofbeldi eða sæti heimilis­ofbeldi.

„Ég tel dóm Landsréttar rangan og byggðan á röngum vitnisburði,“ segir Nara og segir þáverandi eiginmann sinn og vitni að atvikinu vera í ástarsambandi. Hún hefur sætt farbanni frá atvikinu 2017 og bíður þess að afplána þrjá mánuði í fangelsi.

„Það hefði verið miklu auðveldara að sætta sig við niðurstöðuna. Afplána dóminn og fara. Mér finnst ég hins vegar hafa verið beitt ranglæti og konur í minni stöðu eiga ekki að þurfa að óttast fangelsisvist og refsingu meiði þær ofbeldismann sinn í nauðvörn,“ segir Nara.

„Hann er tvöfalt stærri og þyngri en ég. Við stöndum ekki jafnt að vígi. Hann hélt mér niðri og áverkar mínir voru miklir. Ég taldi mig vera í lífshættu. Ég sá bara enga undankomuleið. Lögmaður minn vill að fram fari nánara mat á því hvort nauðvörn eigi við. Ég var svo hrædd,“ segir Nara.

„Ég viðurkenni að ég beit hluta tungunnar af á meðan hann hélt mér nauðugri. Það gerðist hins vegar ekki í tómarúmi. Hann hafði ráðist á mig og beitt mig ofbeldi. Borið mig inn í íbúðina þar sem hann hélt mér fastri og tróð upp í mig tungunni gegn vilja mínum. Hann gekkst við því fyrir dómi að hafa beitt mig áður ofbeldi,“ segir Nara.

„Ég var með mikla áverka eftir hann en lögregla fór með mig í fangelsi en ekki á spítala. Ég gekk sjálf á spítalann um miðja nótt eftir að hafa verið látin laus úr haldi,“ segir hún enn fremur og segir bæði lögreglu og dómara líta fram hjá ofbeldinu sem hún varð fyrir.

Ætlar áfram með málið

„Konur af erlendum uppruna eru í sérstakri áhættu þegar kemur að heimilisofbeldi,“ segir Nara sem hefur tekið þátt í Metoo-byltingunni.

„Ég ætla með málið eins langt og hægt er. Ég vil að réttarkerfið fjalli um konur sem lenda í því að þurfa að verja sig grófu og alvarlegu ofbeldi. Hvaða afleiðingar það getur haft. Eiga þær að láta berja sig og leggja líf sitt í hættu? Það er réttmæt spurning. Ég vil lagabreytingu sem tekur sérstaklega til nauðvarnar vegna heimilisofbeldis. Mér finnst ég hafa verið heppin, ég er þó á lífi. Ég gæti verið hluti af tölfræðinni, ein af þessum konum sem láta lífið af völdum heimilisofbeldis,“ segir Nara.

Í beiðni um áfrýjunarleyfi kemur fram að ekki hafi reynt á það í dómaframkvæmd hérlendis hversu langt þolandi heimilisofbeldis megi ganga þegar viðkomandi er hræddur um líf sitt eða það sem koma skal. Ekki hafi reynt á það með afgerandi hætti hvaða viðbrögð eru forsvaranleg þegar þolandi heimilisofbeldis bregst við yfirstandandi og alvarlegri árás af hendi ofbeldismanns.

Í beiðninni er vitnað í fræðigrein sem birtist í ritrýndu lögfræðitímariti í Bandaríkjunum, þar sem fjallað er um svokallað Battered woman syndrome. Í greininni er meðal annars fjallað um það að viðbrögð fórnarlambs heimilisofbeldis geti verið öfgakenndari en þegar um er að ræða viðbrögð þess sem verður fyrir líkamsárás af hendi ókunnugs einstaklings. Ástæðan sé sú að fórnarlamb heimilisofbeldis veit hvers ofbeldismaðurinn er megnugur.

*Ekki náðist í þáverandi eiginmann Nöru vegna umfjöllunarinnar þrátt fyrir að eftir því hafi verið leitað.*