Krafa vegna 30 tjóna á Héraði eftir spennufall

Bæta þarf þeim, sem urðu fyrir skakkaföllum þegar rafmagni sló út á Suðurlandi og Austfjörðum í vor, tjónið að fullu án frekari tafar, segir bæjarráð Fljótsdalshéraðs sem fengið hefur umbeðna greinargerð Landsnets vegna atviksins.

„Upphaf truflunar er rakið til fyrirvaralausrar útleysingar álags Norðuráls klukkan 07.05 en kerskáli 2 leysti út vegna kerleka með um 340 MW álag. Áhrifin voru svo mikil að í beinu framhaldi drógu bæði ISAL og Járnblendið úr álagi ásamt Fjarðaáli. Alls fóru því 560 MW af neti á skömmum tíma. Orsök straumleysis og truflana í rafmagnsgæðum (spennu) er hins vegar kerfislæg og tengist veikri byggðalínu,“ segir í greinargerðinni um óhappið sem varð 17. maí síðastliðinn.

Fram kemur að Landsneti hafi borist tilkynningar um tjón frá þrjátíu aðilum á Fljótsdalshéraði einu, af þeim séu fimmtán einstaklingar og fimm fyrirtæki auk einnar opinberrar stofnunar á Egilsstöðum og átta einstaklingar og ein stofnun í dreifbýli. „Enn eru tilkynningar að berast en allar tilkynningar eru sendar í úrvinnslu til Sjóvá, tryggingafélags Landsnets,“ segir um stöðu tjónamálanna.

Útskýrt er í greinargerðinni að við hina skyndilegu álagsbreytingu hafi orðið miklar og ódempaðar sveiflur á milli vinnslueininga í Sigöldu og á Austurlandi sem tengist með langri byggðalínu með lítilli flutningsgetu.

„Kerfisvarnir unnu samkvæmt stillingum en viðbrögð þeirra voru ekki nægjanleg til að bjarga kerfinu frá hruni,“ segir áfram. Hefðbundinn varnarbúnaður geti ekki varið gegn öllum tegundum af ódempuðum spennusveiflum eins og þarna urðu og ollu því að allt kerfið frá Fljótsdal í austri að Sigöldu í suðri leysti út.“

Landsnet segir að meðal áætlaðra úrbóta sé endurskoðun flutningsmarka byggðalínunnar og takmarkana í vinnslu eftir landsvæðum til að minnka líkur á kerfishruni við sambærilega atburði.

Bæjarráð Fljótsdalshéraðs kveðst þakka skjót svör frá Landsneti en ítrekar fyrri bókanir um eflingu dreifikerfis raforku um landið. „Mikilvægt er að ráðist verði í þær úrbætur sem tilgreindar eru í svörum Landsnets sem fyrst.“