„Við erum næstum að kæfa framhaldsskólastigið“ Smári Jökull Jónsson skrifar 9. október 2026 20:01 Guðjón Hreinn Hauksson er formaður Félags framhaldskólakennara KÍ Rekstrarstaða framhaldsskólanna hefur sjaldan verið jafn slæm og hún er í dag segir formaður Félags Framhaldsskólakennara. Í vikunni hélt Kennarasamband Íslands blaðamannafund þar sem stefnumótun félagsins var kynnt sem og áherslur næstu ára. Í framsögu Magnúsar Þórs Jónssonar, formanns Kennarasambands Íslands, á fundinum kom fram að skólakerfið verði ekki byggt með skyndilausnum frá einu kjörtímabili til annars og því mikilvægt að sambandið sé með skýr markmið og stöðuga eftirfylgni. Á fundinum var slæm rekstrarstaða framhaldsskóla landsins einnig rædd. Rúm 80 prósent skóla eru með rekstrarhalla og 63 prósent þeirra með neikvæðan höfuðstól samanborið við 15 prósent árið 2019. Slökkt sé á áttatíu og fimm stöðugildum árlega Guðjón Hreinn Hauksson, formaður Félags framhaldsskólakennara, segir skólana verr stadda en þeir hafa nokkurn tíman verið. „Við erum næstum að kæfa framhaldsskólastigið og þetta er það stig þar sem fólk er að taka út hvað mestan þroska, er að dýpka þekkingu sína og persónulegan þroska til að koma út í samfélagið, inn í háskóla og á starfsvettvang sem fullbúnir einstaklingar. En við erum að kæfa þetta stig og mér líst ekkert á þessa stöðu,“ sagði Guðjón í viðtali við Vísi. Fyrir tólf árum var tekin ákvörðun um að stytta nám til stúdentsprófs niður í þrjú ár. Guðjón segir að frjármagn hafi hins vegar átt að halda sér en staðreyndin sé sú að það hafi minnkað nánast frá og með þeirri dasetningu þegar skólinn var styttur. Guðjón segir að boðaður sé frekari niðurskurður til framhaldsskóla á næstu árum.KÍ Þá segir hann að boðaður sé áframhaldandi niðurskurður til skólanna. „Um það bil 1,5 prósent á hverju ári næstu fimm árin. Þetta þýðir einfaldlega, ef við setjum þetta í samhengi, að við séum að slökkva á áttatíu og fimm stöðugildum kennara á hverju ári næstu fimm árin.“ Nýtt einkunnakerfi geti haft neikvæð áhrif Þá segir hann að breytingar á einkunnakerfi grunnskóla, sem Inga Sæland menntamálaráðherra tilkynnti um og verið er að vinna að í grunnskólum landsins, gætu haft neikvæð áhrif á framhaldsskólastigið. „Ef þessi aðgerð sem á sér stað núna fer á þann veg að fólk fer að raðast illa inn í framhaldsskólana, inn á hæfnistigin, þá getur það komið mjög illa út fyrir þennan árgang sem er að koma inn næsta haust. Þannig að þetta getur orðið mjög erfitt og ætla bara rétt að vona að þetta verði vel unnið. Svona viðamikla breytingu þarf að vinna vel.“ Hann segir afar mikilvægt að öll kerfi séu samanhangandi og tali rétt saman. „Mér sýnist fólk sem er að taka þátt í þessari breytingu vera undrandi á þessari stöðu og finnist erfitt að skilja nákvæmlega út á hvað þetta gengur.“ Framhaldsskólar Skóla- og menntamál Mest lesið Mikilvægt að styggja fólk ekki með orðalagi Innlent Útilokar ekki verkfall eftir útspil sem kom eins og þruma úr heiðskíru lofti Innlent „Þú ert ógeðslegur, komdu þér í form“ Erlent Tveggja til fjögurra ára börn ekki sprautuð heldur gefið í nefið Innlent Staðfesta tveggja ára dóm fyrir nauðgun eftir þorrablót Innlent „Burt með bölvað ofstækið“ Innlent Hófu aftur árásir á olíuvinnslur eftir blóðbað Erlent Flóttamannaleið opin á ný eftir bílveltu Innlent „Kisur eru að missa fæturna“ Innlent Sveppamorðingi fær enga reynslulausn Erlent Fleiri fréttir Bein útsending: Peptíð, töfralausn eða heilsufarsleg áhætta? „Burt með bölvað ofstækið“ „Þú ert ógeðslegur, komdu þér í form“ Hófu aftur árásir á olíuvinnslur eftir blóðbað Flóttamannaleið opin á ný eftir bílveltu Óttast að þjónusta við íbúa verði lakari og dýrari í kjölfar uppsagna Tveggja til fjögurra ára börn ekki sprautuð heldur gefið í nefið Víðáttumikil lægð sem grynnist smám saman Sveppamorðingi fær enga reynslulausn Mikilvægt að styggja fólk ekki með orðalagi Flókið stjórnarmyndunarferli fram undan í Ísrael Staðfesta tveggja ára dóm fyrir nauðgun eftir þorrablót Útilokar ekki verkfall eftir útspil sem kom eins og þruma úr heiðskíru lofti Þristurinn gefinn Flugsafni Íslands Sagður hafa átt í samskiptum við kínverskan njósnara Héldu námskeið um heiðursofbeldi Árekstur á Vesturlandsvegi tefur umferð „Kisur eru að missa fæturna“ Veruleikinn breyttur eftir ofsaakstur á ónýtum bíl Óvænt ákvörðun þingforsetans reitir vinstrimenn til reiði ChatGPT trónir á toppnum Tvö mannskæð slys vekja upp spurningar um öryggi Hafi reynt að myrða kærustu sína í sumar Fengu ráðgjafa til að greina fjárhagsstöðuna fyrir uppsagnirnar „Svolítið sárt í hjartanu að hafa enga söngvakeppni“ Hafnar ásökunum um kosningasvindl Hirti sagt upp störfum hjá Hagstofunni Sonur þingmannsins ákærður Á þriðja tug sagt upp hjá Hafnarfjarðarbæ „Akkilesarhæll á vinnu gagnvart þessum hópum“ Sjá meira
Í framsögu Magnúsar Þórs Jónssonar, formanns Kennarasambands Íslands, á fundinum kom fram að skólakerfið verði ekki byggt með skyndilausnum frá einu kjörtímabili til annars og því mikilvægt að sambandið sé með skýr markmið og stöðuga eftirfylgni. Á fundinum var slæm rekstrarstaða framhaldsskóla landsins einnig rædd. Rúm 80 prósent skóla eru með rekstrarhalla og 63 prósent þeirra með neikvæðan höfuðstól samanborið við 15 prósent árið 2019. Slökkt sé á áttatíu og fimm stöðugildum árlega Guðjón Hreinn Hauksson, formaður Félags framhaldsskólakennara, segir skólana verr stadda en þeir hafa nokkurn tíman verið. „Við erum næstum að kæfa framhaldsskólastigið og þetta er það stig þar sem fólk er að taka út hvað mestan þroska, er að dýpka þekkingu sína og persónulegan þroska til að koma út í samfélagið, inn í háskóla og á starfsvettvang sem fullbúnir einstaklingar. En við erum að kæfa þetta stig og mér líst ekkert á þessa stöðu,“ sagði Guðjón í viðtali við Vísi. Fyrir tólf árum var tekin ákvörðun um að stytta nám til stúdentsprófs niður í þrjú ár. Guðjón segir að frjármagn hafi hins vegar átt að halda sér en staðreyndin sé sú að það hafi minnkað nánast frá og með þeirri dasetningu þegar skólinn var styttur. Guðjón segir að boðaður sé frekari niðurskurður til framhaldsskóla á næstu árum.KÍ Þá segir hann að boðaður sé áframhaldandi niðurskurður til skólanna. „Um það bil 1,5 prósent á hverju ári næstu fimm árin. Þetta þýðir einfaldlega, ef við setjum þetta í samhengi, að við séum að slökkva á áttatíu og fimm stöðugildum kennara á hverju ári næstu fimm árin.“ Nýtt einkunnakerfi geti haft neikvæð áhrif Þá segir hann að breytingar á einkunnakerfi grunnskóla, sem Inga Sæland menntamálaráðherra tilkynnti um og verið er að vinna að í grunnskólum landsins, gætu haft neikvæð áhrif á framhaldsskólastigið. „Ef þessi aðgerð sem á sér stað núna fer á þann veg að fólk fer að raðast illa inn í framhaldsskólana, inn á hæfnistigin, þá getur það komið mjög illa út fyrir þennan árgang sem er að koma inn næsta haust. Þannig að þetta getur orðið mjög erfitt og ætla bara rétt að vona að þetta verði vel unnið. Svona viðamikla breytingu þarf að vinna vel.“ Hann segir afar mikilvægt að öll kerfi séu samanhangandi og tali rétt saman. „Mér sýnist fólk sem er að taka þátt í þessari breytingu vera undrandi á þessari stöðu og finnist erfitt að skilja nákvæmlega út á hvað þetta gengur.“
Framhaldsskólar Skóla- og menntamál Mest lesið Mikilvægt að styggja fólk ekki með orðalagi Innlent Útilokar ekki verkfall eftir útspil sem kom eins og þruma úr heiðskíru lofti Innlent „Þú ert ógeðslegur, komdu þér í form“ Erlent Tveggja til fjögurra ára börn ekki sprautuð heldur gefið í nefið Innlent Staðfesta tveggja ára dóm fyrir nauðgun eftir þorrablót Innlent „Burt með bölvað ofstækið“ Innlent Hófu aftur árásir á olíuvinnslur eftir blóðbað Erlent Flóttamannaleið opin á ný eftir bílveltu Innlent „Kisur eru að missa fæturna“ Innlent Sveppamorðingi fær enga reynslulausn Erlent Fleiri fréttir Bein útsending: Peptíð, töfralausn eða heilsufarsleg áhætta? „Burt með bölvað ofstækið“ „Þú ert ógeðslegur, komdu þér í form“ Hófu aftur árásir á olíuvinnslur eftir blóðbað Flóttamannaleið opin á ný eftir bílveltu Óttast að þjónusta við íbúa verði lakari og dýrari í kjölfar uppsagna Tveggja til fjögurra ára börn ekki sprautuð heldur gefið í nefið Víðáttumikil lægð sem grynnist smám saman Sveppamorðingi fær enga reynslulausn Mikilvægt að styggja fólk ekki með orðalagi Flókið stjórnarmyndunarferli fram undan í Ísrael Staðfesta tveggja ára dóm fyrir nauðgun eftir þorrablót Útilokar ekki verkfall eftir útspil sem kom eins og þruma úr heiðskíru lofti Þristurinn gefinn Flugsafni Íslands Sagður hafa átt í samskiptum við kínverskan njósnara Héldu námskeið um heiðursofbeldi Árekstur á Vesturlandsvegi tefur umferð „Kisur eru að missa fæturna“ Veruleikinn breyttur eftir ofsaakstur á ónýtum bíl Óvænt ákvörðun þingforsetans reitir vinstrimenn til reiði ChatGPT trónir á toppnum Tvö mannskæð slys vekja upp spurningar um öryggi Hafi reynt að myrða kærustu sína í sumar Fengu ráðgjafa til að greina fjárhagsstöðuna fyrir uppsagnirnar „Svolítið sárt í hjartanu að hafa enga söngvakeppni“ Hafnar ásökunum um kosningasvindl Hirti sagt upp störfum hjá Hagstofunni Sonur þingmannsins ákærður Á þriðja tug sagt upp hjá Hafnarfjarðarbæ „Akkilesarhæll á vinnu gagnvart þessum hópum“ Sjá meira