RÚV: hvað með okkur? Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar 8. október 2026 08:15 Kæra fjölmiðlafólk, takk. Takk fyrir að gera þætti um fólk með þroskahömlun. Það er gert mjög sjaldan. Fyrir helgi fjallaði útvarpsþátturinn Þetta helst á Rás 1 um sjálfsákvörðunarrétt fólks með þroskahömlun. Við hlustuðum á þáttinn ykkar og tókum eftir að þið töluðuð ekki við neinn nema sérfræðinga og foreldra. Við erum tilbúin Ég var að spá hvort þið gætuð líka gert þætti þar sem þið talið við fatlaða einstaklinga. Þið gætuð til dæmis spjallað við fólk sem er farið að búa eitt eða með öðrum. Það væri gaman að heyra hvað frelsi þau búa við. Við erum tilbúin að vera með í umræðunni. Eru þið tilbúin að hafa okkur með? Ég þekki fólk Ef þið eruð að spá að gera annan þátt um sjálfsákvörðunarréttinn okkar þá erum við til í að koma í viðtal. Okkur finnst svolítið ójafnt að þið látið annað fólk tala fyrir okkar hönd. Við getum sagt ykkur frá hvernig það er að lifa sjálfstæðu lífi. Ég þekki fólk sem býr í íbúðakjörnum, sambýlum og í sér íbúðum. Ég þekki fólk sem lifir sjálfstæðu lífi með aðstoð. Það væri gaman að heyra sögur frá því fólki og kannski hafa aðstoðarfólk með. Ég hvet ykkur að horfa á myndböndin: Dagur í mínu lífi, sem Átak hefur verið að gera. Þar geti þið séð hvað við erum að meina. Myndböndin eru á samfélagsmiðlum Átaks. Ekkert um okkur, án okkar! Við Átak félags fólk með þroskahömlun höfum verið að berjast um að vera sýnileg og fá að tala fyrir okkur sjálf síðan árið 1993. Ekki tala fyrir okkar hönd Við viljum ekki að aðrir tali fyrir okkar hönd án þess spyrja hvað okkur finnst. Við vitum svarið best. Það sem þið sögðuð í þáttunum er ekki rétt. Við erum sérfræðingar í okkar málum. Við þurfum ekki að fara nám til tala fyrir okkur sjálf. Við erum sérfræðingar og við vitum best hvað við getum sagt. Við veljum ekki heimili, við veljum ekki hvar við eigum heima. En við getum gert okkar eigin draumaheimili. Heimili sem okkur líður best á. Við veljum hvað við eldum í matinn, þó það sé óhollt eða hollt. Samt má aðeins benda okkur á. Það er hægt að spyrja “ertu viss?” en ekki segja: “eigum við ekki hafa fisk?” Við erum fullorðið fólk, við ráðum sjálf hvort við viljum hafa fisk í matinn eða ekki. Höfundur er formaður Átaks félags fólks með þroskahömlun. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Málefni fatlaðs fólks Mest lesið „Við“ skiptaráð Dofri Hermannsson Skoðun Kvennaknattspyrnan á Íslandi – á meðan Evrópa sækir fram stöndum við í stað Ólafur Thorarensen Skoðun Gervigreind, til góðs?Gervigreind, til góðs? Ketill Berg Magnússon Skoðun Ert þú gervigreindarsóði? Marín Jónsdóttir Skoðun Til varnar tímanum Eva Harðardóttir,Katrín Ólína Pétursdóttir Skoðun Bannað að plata Ágúst Elvar Bjarnason Skoðun Icelandair undir verndarvæng ríkisins Kjartan Björgvinsson Skoðun Foreldraupplifun Sólný Pálsdóttir Skoðun Að eldast er að lifa Halldór S. Guðmundsson,Sirrý Sif Sigurlaugardóttir Skoðun Bláskógaskatturinn hefur áhrif víða Sveinn Ægir Birgisson Skoðun Skoðun Skoðun Gervigreind, til góðs?Gervigreind, til góðs? Ketill Berg Magnússon skrifar Skoðun Ert þú gervigreindarsóði? Marín Jónsdóttir skrifar Skoðun Smjörklípa Þorgerðar Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Þegar undantekningarnar verða að stefnu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Foreldraupplifun Sólný Pálsdóttir skrifar Skoðun Til varnar tímanum Eva Harðardóttir,Katrín Ólína Pétursdóttir skrifar Skoðun Forsætisráðherra endurskrifar söguna og snýr staðreyndum á hvolf Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Það á að vera gott að eldast á Íslandi Ólafur Þór Gunnarsson,Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun Hver reiknar raunverulegan kostnað hagræðingar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Einkunnakvarði er ekki námsmat! Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Áframhaldandi skilningsleysi nýliða Kristín Helga Schiöth skrifar Skoðun Gervigreindin getur séð allt. En hver getur séð það sem hún sér? Júlíus Einar Júlíusson skrifar Skoðun Er að eignast barn samfélagsleg busun? Stefnir Húni Kristjánsson skrifar Skoðun Jöfn laun eiga ekki að ráðast af tilviljun Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Bannað að plata Ágúst Elvar Bjarnason skrifar Skoðun Kvennaknattspyrnan á Íslandi – á meðan Evrópa sækir fram stöndum við í stað Ólafur Thorarensen skrifar Skoðun Látum Loftbrúna vera Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Öryggi í umferð framtíðarinnar Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun „Við“ skiptaráð Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Bláskógaskatturinn hefur áhrif víða Sveinn Ægir Birgisson skrifar Skoðun Skrýtnir útreikningar og fjármálalæsi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Er mynstrið þitt nægilega djúpt? Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Geimvera lendir á Íslandi Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Tvískinnungur ættjarðarástar Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Íslenska Z-kynslóðin hefur hægt um sig Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ég hata þessa manneskju út af lífinu! Hermann Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin kjósa – en hver hefur eftirlit með forsetanum? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Er norræna módelið refsilaust fyrir seljendur vændis á Íslandi? Ari Logn,Renata Arnórsdóttir,Brynhildur Ragnarsdóttir,Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Icelandair undir verndarvæng ríkisins Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Útsæði á diskinn minn! Guðmundur Finnbogason skrifar Sjá meira
Kæra fjölmiðlafólk, takk. Takk fyrir að gera þætti um fólk með þroskahömlun. Það er gert mjög sjaldan. Fyrir helgi fjallaði útvarpsþátturinn Þetta helst á Rás 1 um sjálfsákvörðunarrétt fólks með þroskahömlun. Við hlustuðum á þáttinn ykkar og tókum eftir að þið töluðuð ekki við neinn nema sérfræðinga og foreldra. Við erum tilbúin Ég var að spá hvort þið gætuð líka gert þætti þar sem þið talið við fatlaða einstaklinga. Þið gætuð til dæmis spjallað við fólk sem er farið að búa eitt eða með öðrum. Það væri gaman að heyra hvað frelsi þau búa við. Við erum tilbúin að vera með í umræðunni. Eru þið tilbúin að hafa okkur með? Ég þekki fólk Ef þið eruð að spá að gera annan þátt um sjálfsákvörðunarréttinn okkar þá erum við til í að koma í viðtal. Okkur finnst svolítið ójafnt að þið látið annað fólk tala fyrir okkar hönd. Við getum sagt ykkur frá hvernig það er að lifa sjálfstæðu lífi. Ég þekki fólk sem býr í íbúðakjörnum, sambýlum og í sér íbúðum. Ég þekki fólk sem lifir sjálfstæðu lífi með aðstoð. Það væri gaman að heyra sögur frá því fólki og kannski hafa aðstoðarfólk með. Ég hvet ykkur að horfa á myndböndin: Dagur í mínu lífi, sem Átak hefur verið að gera. Þar geti þið séð hvað við erum að meina. Myndböndin eru á samfélagsmiðlum Átaks. Ekkert um okkur, án okkar! Við Átak félags fólk með þroskahömlun höfum verið að berjast um að vera sýnileg og fá að tala fyrir okkur sjálf síðan árið 1993. Ekki tala fyrir okkar hönd Við viljum ekki að aðrir tali fyrir okkar hönd án þess spyrja hvað okkur finnst. Við vitum svarið best. Það sem þið sögðuð í þáttunum er ekki rétt. Við erum sérfræðingar í okkar málum. Við þurfum ekki að fara nám til tala fyrir okkur sjálf. Við erum sérfræðingar og við vitum best hvað við getum sagt. Við veljum ekki heimili, við veljum ekki hvar við eigum heima. En við getum gert okkar eigin draumaheimili. Heimili sem okkur líður best á. Við veljum hvað við eldum í matinn, þó það sé óhollt eða hollt. Samt má aðeins benda okkur á. Það er hægt að spyrja “ertu viss?” en ekki segja: “eigum við ekki hafa fisk?” Við erum fullorðið fólk, við ráðum sjálf hvort við viljum hafa fisk í matinn eða ekki. Höfundur er formaður Átaks félags fólks með þroskahömlun.
Kvennaknattspyrnan á Íslandi – á meðan Evrópa sækir fram stöndum við í stað Ólafur Thorarensen Skoðun
Skoðun Gervigreindin getur séð allt. En hver getur séð það sem hún sér? Júlíus Einar Júlíusson skrifar
Skoðun Kvennaknattspyrnan á Íslandi – á meðan Evrópa sækir fram stöndum við í stað Ólafur Thorarensen skrifar
Skoðun Er norræna módelið refsilaust fyrir seljendur vændis á Íslandi? Ari Logn,Renata Arnórsdóttir,Brynhildur Ragnarsdóttir,Guðný Þorsteinsdóttir skrifar
Kvennaknattspyrnan á Íslandi – á meðan Evrópa sækir fram stöndum við í stað Ólafur Thorarensen Skoðun