„Við fyrir­gefum ráð­herra þessa yfir­sjón“

Inga Sæland mennta- og barnamálaráðherra ræddi niðurstöður PISA-kannananna í Reykjavík síðdegis í gær. Þar bar leikskólamálin meðal annars á góma og sagði Inga að þar væru margar áskoranir.

Nefndi hún meðal annars að þar væru margir starfsmenn sem ekki töluðu íslensku. Þetta væri á viðkvæmum tíma þegar málþroski barna á sér stað en í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar tók Linda Ósk Sigurðardóttir, formaður svæðadeildar leikskólakennara í Reykjavík, undir orð Ingu.

Í skriflegum svörum til fréttastofu um stöðu leikskólamála segir Haraldur F. Gíslason, formaður Félags leikskólakennara, að rétt sé hjá ráðherra að fjöldi starfsfólks sem ekki hefur gott vald á íslensku sé víða of hár.

„Það er samt mjög mismunandi eftir leikskólum og við erum ekki með nákvæmar tölur um slíkt en sveitarfélögin ættu að geta nálgast slíkar tölur. Það er enginn ágreiningur um að tungumálið er lykillinn að samfélaginu. Við sem samfélag þurfum að hlúa betur að leikskólastiginu svo það geti framkvæmt það lagalega sem það á að framkvæma, sem er að veita börnum gæðamenntun í gegnum leik,“ skrifar Haraldur.

Linda Ósk sagði að í gegnum tíðina hefði verið litið á það að gott væri að fara að vinna á leikskóla til að læra íslensku.

„Við höfum orðið vör við þetta viðhorf lengi og því þarf að breyta.“

Segir miklar kröfur gerðar um faglega þekkingu

Hins vegar voru önnur orð Ingu í þættinum sem fóru öfugt ofan í leikskólakennara. Þar talaði Inga um mikilvægi þess að fjölga nemum í leikskólakennaranámi og sagði: „Komið þið með, lærið að verða leikskólakennarar og alvöru kennarar og takið utan um börnin með okkur.“

Linda sagði á Bylgjunni leikskólakennara vera slegna yfir þessum orðum og að þeir væru vissulega alvöru kennarar.

Haraldur skrifar að viðtalið við ráðherra hafi ekki verið góð byrjun á því samtali að fjölga leikskólastiginu.

„Að tala um grunnskólakennara og framhaldsskólakennara sem „alvöru“ kennara og leikskólakennara eitthvað annað er ekki ráðherra menntamála sæmandi. Þetta fór svo sannarlega ekki vel í kennara á leikskólastiginu og það eðlilega,“ segir í svari Haraldar.

„Við fyrirgefum ráðherra að sjálfsögðu þessa yfirsýn og vonum að hún vandi sig betur í framtíðinni hvernig hún talar um menntun kennara á leikskólastiginu. Í leikskólum fer fram nám barna. Faglegt starf í leikskólum snýst um að bregðast við þörfum barna sem eru afar margbreytilegar. Í starfinu eru gerðar miklar kröfur um faglega þekkingu og hæfni svo tryggja megi að menntun, uppeldi og umönnun barna fari fram í samræmi við réttindi þeirra samkvæmt lögum,“ skrifar Haraldur enn fremur.

Hugmyndir um launað starfsnám ekki eiga við

Þrátt fyrir að orð Ingu hafi stuðað leikskólakennara segist Haraldur fagna því sem Inga sagði um að hvetja fleiri til að stunda nám í leikskólakennarafræðum.

„Það hefur verið mikil fjölgun í náminu undanfarinn áratug sem er frábært en það eru svo sannarlega sóknarfæri í að gera enn betur. Félag leikskólakennara og Kennarasamband Íslands í heild eru að sjálfsögðu tilbúin að vinna með menntamálayfirvöldum að því að fjölga leikskólakennurum enn frekar.“

Í viðtalinu í Reykjavík síðdegis nefndi ráðherra möguleika í kennaranáminu og meðal annars þann að hluti af starfsnámi kennara yrði launaður og með því móti gætu þeir farið fyrr út í skólana.

Haraldur skrifar að hugmyndir um að útfæra launað starfsnám hljómi vel.

„Það er hins vegar þannig að nær allir sem sækja nám í leikskólafræðum starfa í leikskóla á meðan á náminu stendur svo að fá þá fyrr út á ekki við í þessu samhengi,“ skrifar Haraldur og bætir við að innan leikskólanna sé tröppugangur hvað varðar starfsheiti og hærri launaröðun.

„Þegar einstaklingar klára B.Ed. í leikskólafræðum fá þeir nýtt starfsheiti og hærri launaröðun. Svo þegar búið er að klára meistaranámið og leyfisbréfið er í húsi fær fólk aftur nýtt starfsheiti og hærri laun. Það er því ekki svo að launaröðun og starfsheiti starfsfólks sem hefur nám í leikskólafræðum breytist meðan á náminu stendur.“

Munu ekki sætta sig við minni menntunarkröfur

Í þingmálaskrá fyrir komandi þingvetur má finna mál á dagskrá mennta- og barnamálaráðherra um að leggja eigi fram breytingar á lögum um menntun, hæfi og ráðningu kennara og skólastjórnenda við leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla.

Haraldur segist ekki hafa upplýsingar um fyrirhugaðar breytingar en segir að leikskólastigið muni ekki á neinum tímapunkti sætta sig við að minni menntunarkröfur verði gerðar til kennara á leikskólastiginu.

„OECD hefur sagt opinberlega að Ísland sé það land sem eigi að læra af þegar kemur að menntun kennara á leikskólastigi. Eitt leyfisbréf varð að veruleika 2019 og markmiðið var meðal annars að auka flæði kennara á milli skólastiga, sem er ágætis markmið í sjálfu sér. Einnig að auka ásókn í kennaranám almennt, sem sannarlega tókst.“