Bankaskattar séu fimm sinnum hærri en í samanburðarlöndum Árni Sæberg skrifar 3. september 2026 10:47 Heiðrún Jónsdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu. Vísir/Ívar Fannar Samkvæmt nýrri greiningu KPMG fyrir Samtök fyrirtækja í fjármálaþjónustu eru sértækir skattar sem lagðir eru á íslenska viðskiptabanka rúmlega fimmfalt hærri en sértækir skattar sem lagðir eru á bankar í öðrum löndum Vestur-Evrópu og þrefalt hærri en þar sem skattarnir eru næst hæstir. Verði af fyrirhugaðri skattahækkun á íslensk fjármálafyrirtæki hækki hlutfallið enn frekar og Ísland fjarlægist Evrópu í vaxandi mæli. Í fréttatilkynningu þess efnis frá SFF segir að í greiningunni komi fram að Ísland sé eina ríki Vestur-Evrópu sem leggi í senn sérstaka viðbótarskatta á skuldir, hagnað og laun fjármálafyrirtækja umfram aðrar atvinnugreinar. Hér að neðan má sjá graf sem sýnir sértæka bankaskatta í löndum Vestur-Evrópu. Rétt er að nefna að á súlunni sem sýnir Ísland er einnig áætlun miðað við hækkun bankaskatta upp á tvo, fjóra og sex milljarða króna. Hækkun bankaskatta hefur verið boðuð en ekkert liggur fyrir um hversu mikil hún verður. Greiningin dragi fram að í öðrum löndum í Vestur-Evrópu, sem yfir höfuð leggja sértæka skatta á banka, séu skattstofnarnir einn eða tveir. Ísland sé því eina ríkið úr þeim hópi þar sem sértækir skattstofnar eru þrír. Full þörf sé á að endurskoða boðaða hækkun Haft er eftir Heiðrúnu Jónsdóttur, framkvæmdastjóra SFF, að greiningin sýni að full þörf sé á að áform stjórnvalda um fyrirhugaða skattahækkun verði endurhugsuð. „Þrátt fyrir smæð landsins erum við búin að búa okkur til mjög íþyngjandi og óþarflega flókna umgjörð í alþjóðlegu samhengi. Þá voru skattarnir upphaflega að verulegu leyti hugsaðir sem tímabundnir. Í Hvítbók um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið sem stjórnvöld gáfu út árið 2018 voru hinir háu sértæku skattar sagðir hluti af svokölluðu Íslandsálagi. Þá myndaðist breið samstaða um að það fyrirkomulag væri þjóðhagslega óheppilegt. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn og Seðlabanki Evrópu hafa einnig varað samanburðarlönd okkar við hugmyndum um aukna sértæka skattheimtu á banka sem þó hafa verið tímabundnar og mun lægri en íslensku bankarnir greiða árlega.“ Hún hafi skilning á því markmiði stjórnvalda að skila af sér hallalausum fjárlögum. „Það skiptir hins vegar máli að valin leið að því markmiði valdi sem minnstum þjóðhagslegum skaða. Stjórnvöld hafa enn ekki útskýrt hvernig þessi aðgerð uppfylli það markmið miðað við aðra valkosti þegar kemur að tekjum eða útgjöldum.“ Muni skekkja samkeppnishæfni Þetta eigi sérlega við þegar horft er til annarra markmið stjórnvalda um bætt lífskjör, aukna atvinnuvegafjárfestingu, umbætur á húsnæðismarkaði og að laða að erlenda fjárfesta. „Með þessari skattlagningu eru þau í raun að vinna gegn öllum ofangreindum markmiðum. Þá mun aukin skattbyrði skekkja samkeppnishæfni Íslands enn frekar og hætt við að ófyrirsjánleiki við breytingar á skattaumhverfi muni fæla frá erlenda fjárfesta. Afar mikilvægt er að efla samkeppnishæfni Íslands og hin mikla skattlagning á íslenska banka vinnur einnig gegn því. Það er kominn tími til að endurskoða þessa þrjá skattstofna í heild sinni, hvaða fyrirkomulag á skattheimtu er best til þess fallið að valda minnstum skaða og styðja við önnur markmið stjórnvalda.“ 57 krónur af hverjum hundrað renni til ríkisins Loks er haft eftir Heiðrúnu að einnig þurfi að horfa til þess að ríkið sé stærsti hluthafinn í bankakerfinu. „Ríkið á þegar um 40% af viðskiptabönkunum í gegnum Landsbankann og leggur þar að auki 6% viðbótartekjuskatt á fjármálafyrirtæki ofan á hefðbundinn 20% tekjuskatt. Af hverjum 100 krónum sem viðskiptabankarnir hagnast um eftir skatta aukast tekjur ríkissjóðs að jafnaði um 57 krónur vegna greiðslu bankanna á tekjuskatti, viðbótartekjuskatti og arðgreiðslna frá Landsbankanum. Þetta hlutfall er langt umfram það sem þekkist í nágrannalöndum okkar. Við þetta bætast ótekjutengdir skattar og gjöld sem bankarnir greiða til ríkisins, þar á meðal hinir tveir sértæku bankaskattarnir.“ Skattar, tollar og gjöld Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Fjármálafyrirtæki Efnahagsmál Tengdar fréttir Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Meirihluti landsmanna telur að boðuð skattahækkun stjórnvalda á íslenska banka muni hafa neikvæð áhrif á almenning, íslensk fyrirtæki, viðskiptavini bankanna og hluthafa þeirra. Landsmenn telja aftur á móti flestir að boðuð hækkun hefði jákvæð áhrif á ríkissjóð. 17. ágúst 2026 11:52 Hvikar ekki frá bankaskatti þrátt fyrir viðvaranir um hærri kostnað lántaka Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra segist ekki hafa skipt um skoðun á boðuðum bankaskatti þrátt fyrir harða gagnrýni fjármálafyrirtækja á opnum fundi Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu í dag. 9. júní 2026 19:01 Mest lesið Tíu milljarðarnir sem ráðherra segir hafa farið til bílaleiga Viðskipti innlent Vilja að 23 lóðir verði seldar undan Vatnsendaerfingja Viðskipti innlent Setja upp fjörutíu smáhýsi í Þjórsárdal Viðskipti innlent Skýr merki um kólnandi vinnumarkað og hægari umsvif Viðskipti innlent Selja fyrir 400 milljónir í Síldarvinnslunni Viðskipti innlent Sextán starfsmönnum sagt upp á Siglufirði Viðskipti innlent Ekkert blabla: „Þetta er bara ógeðslega fokking erfitt og það má vera það“ Atvinnulíf Launahækkanir gætu orðið upptaktur að harðri lendingu Viðskipti innlent Segja aldrei jafn marga hafa stoppað stutt í „ræningjarennunni“ Neytendur Frá löngum gátlista yfir í flennigír og fögnuð Framúrskarandi fyrirtæki Fleiri fréttir Selja fyrir 400 milljónir í Síldarvinnslunni Setja upp fjörutíu smáhýsi í Þjórsárdal Sextán starfsmönnum sagt upp á Siglufirði Vilja að 23 lóðir verði seldar undan Vatnsendaerfingja Launahækkanir gætu orðið upptaktur að harðri lendingu Tíu milljarðarnir sem ráðherra segir hafa farið til bílaleiga Sonja ráðin viðskiptastjóri hjá OK Atvinnuleysi jókst á ný í ágúst Bein útsending: Kynna yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar Skýr merki um kólnandi vinnumarkað og hægari umsvif Breytingar í stjórn SVÞ og Örn ráðinn verkefna- og tengslastjóri Bein útsending: Manneskjan í miðju umbreytinga „Er tilgangurinn sérhagsmunir Viðreisnar?“ Fá rúman hálfan milljarð í vasann við söluna Horfur á húsnæðismarkaði versna Íslenskir skattgreiðendur niðurgreiði losun erlendra ferðamanna Bein útsending: Kynna niðurstöður septembertalningar HMS Ráðin fagstjóri ferðaþjónustu hjá Íslandsstofu Verkfallið skaði orðspor Íslands Ágúst til ADVEL Hvar fæ ég bestu vextina til skamms tíma? Kristinn Örn tekur við Teya á Íslandi Nauðasamningur Rammagerðarinnar samþykktur: Bjóða 25 aura á krónuna Þreifingar um lausn en framhaldið óákveðið Bændur æfir vegna pitsaostsins Breytt fyrirkomulag og samskiptastjórinn kveður Jóhanna tekur við sem forstjóri Hafi ekki aðhafst nóg vegna bílastæðagjalda Vinkonur á tímamótum eftir tíu ár í verslunarrekstri „Fyrir okkur eru flugferðir ekki lúxus heldur lífæð“ Sjá meira
Í fréttatilkynningu þess efnis frá SFF segir að í greiningunni komi fram að Ísland sé eina ríki Vestur-Evrópu sem leggi í senn sérstaka viðbótarskatta á skuldir, hagnað og laun fjármálafyrirtækja umfram aðrar atvinnugreinar. Hér að neðan má sjá graf sem sýnir sértæka bankaskatta í löndum Vestur-Evrópu. Rétt er að nefna að á súlunni sem sýnir Ísland er einnig áætlun miðað við hækkun bankaskatta upp á tvo, fjóra og sex milljarða króna. Hækkun bankaskatta hefur verið boðuð en ekkert liggur fyrir um hversu mikil hún verður. Greiningin dragi fram að í öðrum löndum í Vestur-Evrópu, sem yfir höfuð leggja sértæka skatta á banka, séu skattstofnarnir einn eða tveir. Ísland sé því eina ríkið úr þeim hópi þar sem sértækir skattstofnar eru þrír. Full þörf sé á að endurskoða boðaða hækkun Haft er eftir Heiðrúnu Jónsdóttur, framkvæmdastjóra SFF, að greiningin sýni að full þörf sé á að áform stjórnvalda um fyrirhugaða skattahækkun verði endurhugsuð. „Þrátt fyrir smæð landsins erum við búin að búa okkur til mjög íþyngjandi og óþarflega flókna umgjörð í alþjóðlegu samhengi. Þá voru skattarnir upphaflega að verulegu leyti hugsaðir sem tímabundnir. Í Hvítbók um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið sem stjórnvöld gáfu út árið 2018 voru hinir háu sértæku skattar sagðir hluti af svokölluðu Íslandsálagi. Þá myndaðist breið samstaða um að það fyrirkomulag væri þjóðhagslega óheppilegt. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn og Seðlabanki Evrópu hafa einnig varað samanburðarlönd okkar við hugmyndum um aukna sértæka skattheimtu á banka sem þó hafa verið tímabundnar og mun lægri en íslensku bankarnir greiða árlega.“ Hún hafi skilning á því markmiði stjórnvalda að skila af sér hallalausum fjárlögum. „Það skiptir hins vegar máli að valin leið að því markmiði valdi sem minnstum þjóðhagslegum skaða. Stjórnvöld hafa enn ekki útskýrt hvernig þessi aðgerð uppfylli það markmið miðað við aðra valkosti þegar kemur að tekjum eða útgjöldum.“ Muni skekkja samkeppnishæfni Þetta eigi sérlega við þegar horft er til annarra markmið stjórnvalda um bætt lífskjör, aukna atvinnuvegafjárfestingu, umbætur á húsnæðismarkaði og að laða að erlenda fjárfesta. „Með þessari skattlagningu eru þau í raun að vinna gegn öllum ofangreindum markmiðum. Þá mun aukin skattbyrði skekkja samkeppnishæfni Íslands enn frekar og hætt við að ófyrirsjánleiki við breytingar á skattaumhverfi muni fæla frá erlenda fjárfesta. Afar mikilvægt er að efla samkeppnishæfni Íslands og hin mikla skattlagning á íslenska banka vinnur einnig gegn því. Það er kominn tími til að endurskoða þessa þrjá skattstofna í heild sinni, hvaða fyrirkomulag á skattheimtu er best til þess fallið að valda minnstum skaða og styðja við önnur markmið stjórnvalda.“ 57 krónur af hverjum hundrað renni til ríkisins Loks er haft eftir Heiðrúnu að einnig þurfi að horfa til þess að ríkið sé stærsti hluthafinn í bankakerfinu. „Ríkið á þegar um 40% af viðskiptabönkunum í gegnum Landsbankann og leggur þar að auki 6% viðbótartekjuskatt á fjármálafyrirtæki ofan á hefðbundinn 20% tekjuskatt. Af hverjum 100 krónum sem viðskiptabankarnir hagnast um eftir skatta aukast tekjur ríkissjóðs að jafnaði um 57 krónur vegna greiðslu bankanna á tekjuskatti, viðbótartekjuskatti og arðgreiðslna frá Landsbankanum. Þetta hlutfall er langt umfram það sem þekkist í nágrannalöndum okkar. Við þetta bætast ótekjutengdir skattar og gjöld sem bankarnir greiða til ríkisins, þar á meðal hinir tveir sértæku bankaskattarnir.“
Skattar, tollar og gjöld Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Fjármálafyrirtæki Efnahagsmál Tengdar fréttir Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Meirihluti landsmanna telur að boðuð skattahækkun stjórnvalda á íslenska banka muni hafa neikvæð áhrif á almenning, íslensk fyrirtæki, viðskiptavini bankanna og hluthafa þeirra. Landsmenn telja aftur á móti flestir að boðuð hækkun hefði jákvæð áhrif á ríkissjóð. 17. ágúst 2026 11:52 Hvikar ekki frá bankaskatti þrátt fyrir viðvaranir um hærri kostnað lántaka Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra segist ekki hafa skipt um skoðun á boðuðum bankaskatti þrátt fyrir harða gagnrýni fjármálafyrirtækja á opnum fundi Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu í dag. 9. júní 2026 19:01 Mest lesið Tíu milljarðarnir sem ráðherra segir hafa farið til bílaleiga Viðskipti innlent Vilja að 23 lóðir verði seldar undan Vatnsendaerfingja Viðskipti innlent Setja upp fjörutíu smáhýsi í Þjórsárdal Viðskipti innlent Skýr merki um kólnandi vinnumarkað og hægari umsvif Viðskipti innlent Selja fyrir 400 milljónir í Síldarvinnslunni Viðskipti innlent Sextán starfsmönnum sagt upp á Siglufirði Viðskipti innlent Ekkert blabla: „Þetta er bara ógeðslega fokking erfitt og það má vera það“ Atvinnulíf Launahækkanir gætu orðið upptaktur að harðri lendingu Viðskipti innlent Segja aldrei jafn marga hafa stoppað stutt í „ræningjarennunni“ Neytendur Frá löngum gátlista yfir í flennigír og fögnuð Framúrskarandi fyrirtæki Fleiri fréttir Selja fyrir 400 milljónir í Síldarvinnslunni Setja upp fjörutíu smáhýsi í Þjórsárdal Sextán starfsmönnum sagt upp á Siglufirði Vilja að 23 lóðir verði seldar undan Vatnsendaerfingja Launahækkanir gætu orðið upptaktur að harðri lendingu Tíu milljarðarnir sem ráðherra segir hafa farið til bílaleiga Sonja ráðin viðskiptastjóri hjá OK Atvinnuleysi jókst á ný í ágúst Bein útsending: Kynna yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar Skýr merki um kólnandi vinnumarkað og hægari umsvif Breytingar í stjórn SVÞ og Örn ráðinn verkefna- og tengslastjóri Bein útsending: Manneskjan í miðju umbreytinga „Er tilgangurinn sérhagsmunir Viðreisnar?“ Fá rúman hálfan milljarð í vasann við söluna Horfur á húsnæðismarkaði versna Íslenskir skattgreiðendur niðurgreiði losun erlendra ferðamanna Bein útsending: Kynna niðurstöður septembertalningar HMS Ráðin fagstjóri ferðaþjónustu hjá Íslandsstofu Verkfallið skaði orðspor Íslands Ágúst til ADVEL Hvar fæ ég bestu vextina til skamms tíma? Kristinn Örn tekur við Teya á Íslandi Nauðasamningur Rammagerðarinnar samþykktur: Bjóða 25 aura á krónuna Þreifingar um lausn en framhaldið óákveðið Bændur æfir vegna pitsaostsins Breytt fyrirkomulag og samskiptastjórinn kveður Jóhanna tekur við sem forstjóri Hafi ekki aðhafst nóg vegna bílastæðagjalda Vinkonur á tímamótum eftir tíu ár í verslunarrekstri „Fyrir okkur eru flugferðir ekki lúxus heldur lífæð“ Sjá meira
Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Meirihluti landsmanna telur að boðuð skattahækkun stjórnvalda á íslenska banka muni hafa neikvæð áhrif á almenning, íslensk fyrirtæki, viðskiptavini bankanna og hluthafa þeirra. Landsmenn telja aftur á móti flestir að boðuð hækkun hefði jákvæð áhrif á ríkissjóð. 17. ágúst 2026 11:52
Hvikar ekki frá bankaskatti þrátt fyrir viðvaranir um hærri kostnað lántaka Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra segist ekki hafa skipt um skoðun á boðuðum bankaskatti þrátt fyrir harða gagnrýni fjármálafyrirtækja á opnum fundi Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu í dag. 9. júní 2026 19:01