Er landsbyggðin hluti af lausninni? Hildur Sólveig Sigurðardóttir skrifar 1. september 2026 10:00 Að lokinni þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi aðildaviðræður við ESB var sláandi munur á skoðunum landsmanna af höfuðborgarsvæðinu annars vegar og landsbyggðinni hins vegar. En getur verið að í þessari augljósu skiptingu felist vísbending um leið að bættum þjóðarhag til lengri tíma? Slagurinn við verðbólguna hefur verið okkur erfiður. Hækkandi húsnæðisverð, dýrari matarkarfa og aukinn rekstrarkostnaður hafa gert heimilum erfiðara fyrir. Á sama tíma glíma atvinnurekendur og opinberir aðilar við að halda í við síhækkandi kostnað og launakjör. Höfuðborgarmiðuð byggðaþróun getur verið verðbólguhvetjandi, húsnæðið þar er kostnaðarsamara en á landsbyggðinni og mikil eftirspurn eftir húsnæði og þjónustu í hinum ýmsu formum getur valdið hækkandi verðlagi. Stuðningur við sterka landsbyggð Gæti markviss uppbygging um land allt verið hluti af lausninni? Hvatning landsmanna til að skoða þá fjölmörgu kosti sem búsetu á landsbyggðinni fylgir, líkt og ódýrara húsnæðisverð, styttri vegalengdir og því aukinn tími fyrir ýmis hugðarefni. Slíku átaki þyrfti að sjálfsögðu að fylgja meðvituð ákvarðanataka ríkisins gagnvart eflingu sveitarfélaga á landsbyggðinni og að styrkja enn frekar stoðir sterkrar landsbyggðar. Það gæti verið ákjósanlegt skref af mörgum sem þarf að taka til að rétta skútuna okkar við. Öflug þjónusta hins opinbera, heilbrigðisþjónusta, möguleikar ungs fólks til menntunar í heimabyggð, traust fjarskipti og síðast en ekki síst góðar og tryggar samgöngur vítt og breitt um landið eru lykilbreyta í hlutverki ríkisins í að styrkja stöðu Íslands og velferð Íslendinga. Við getum ekki öll átt heima á sama blettinum, það er engum til hagsbóta. Sterkt Ísland byggist á fjölbreyttum og öflugum samfélögum um allt land, þar sem fólk hefur raunverulegt val um búsetu og tækifæri til að byggja sér bjarta framtíð. Blómleg landsbyggð er því ekki aðeins hagsmunamál þeirra sem þar búa, heldur þjóðarinnar allrar. Höfundur er forseti bæjarstjórnar Vestmannaeyja. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Byggðamál Mest lesið Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Forstjóri CIA heimsækir Moskvu Arnór Sigurjónsson Skoðun Hvernig hefurðu það? Carmen Maja Valencia Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson Skoðun Minna kerfi, betri þjónusta Róbert Ragnarsson Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir Skoðun Trump lítið annað en hvíslari í leikritinu Gunnar Salvarsson Skoðun Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson Skoðun Fortíðin vann Baldur Johnsen Skoðun Skoðun Skoðun Er landsbyggðin hluti af lausninni? Hildur Sólveig Sigurðardóttir skrifar Skoðun Netöryggi snýst líka um að þora að segja frá Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Fortíðin vann Baldur Johnsen skrifar Skoðun Getur maður verið rasisti án þess að gera sér grein fyrir því? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hvernig hefurðu það? Carmen Maja Valencia skrifar Skoðun Minna kerfi, betri þjónusta Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Forstjóri CIA heimsækir Moskvu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Trump lítið annað en hvíslari í leikritinu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir skrifar Skoðun Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar Skoðun Við munum ekki hafa neitt neitunarvald Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun NEI heldur öllu opnu. JÁ er vegferð að lokun Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Hvað græði ég á að segja já? Björn B Björnsson skrifar Skoðun Opið bréf til óákveðinna kjósenda Gylfi Zoega skrifar Skoðun Þyrnirinn sem náði í gegn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Stærsta lygin Sverrir Björnsson skrifar Skoðun Hver á þennan bústað, já eða nei? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Stjórnum okkur sjálf og höfum áhrif í Evrópu Viktor Orri Valgarðsson skrifar Skoðun Hvers virði er velvild Trump? Paal Frisvold skrifar Skoðun Lýðræðisveislan 2026 Birgir Björn Sigurjónsson skrifar Skoðun Ungum Íslendingum er betur borgið utan ESB Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hvaða dyr viljum við hafa opnar? Reynsla Spánar og Portúgals Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Sjá meira
Að lokinni þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi aðildaviðræður við ESB var sláandi munur á skoðunum landsmanna af höfuðborgarsvæðinu annars vegar og landsbyggðinni hins vegar. En getur verið að í þessari augljósu skiptingu felist vísbending um leið að bættum þjóðarhag til lengri tíma? Slagurinn við verðbólguna hefur verið okkur erfiður. Hækkandi húsnæðisverð, dýrari matarkarfa og aukinn rekstrarkostnaður hafa gert heimilum erfiðara fyrir. Á sama tíma glíma atvinnurekendur og opinberir aðilar við að halda í við síhækkandi kostnað og launakjör. Höfuðborgarmiðuð byggðaþróun getur verið verðbólguhvetjandi, húsnæðið þar er kostnaðarsamara en á landsbyggðinni og mikil eftirspurn eftir húsnæði og þjónustu í hinum ýmsu formum getur valdið hækkandi verðlagi. Stuðningur við sterka landsbyggð Gæti markviss uppbygging um land allt verið hluti af lausninni? Hvatning landsmanna til að skoða þá fjölmörgu kosti sem búsetu á landsbyggðinni fylgir, líkt og ódýrara húsnæðisverð, styttri vegalengdir og því aukinn tími fyrir ýmis hugðarefni. Slíku átaki þyrfti að sjálfsögðu að fylgja meðvituð ákvarðanataka ríkisins gagnvart eflingu sveitarfélaga á landsbyggðinni og að styrkja enn frekar stoðir sterkrar landsbyggðar. Það gæti verið ákjósanlegt skref af mörgum sem þarf að taka til að rétta skútuna okkar við. Öflug þjónusta hins opinbera, heilbrigðisþjónusta, möguleikar ungs fólks til menntunar í heimabyggð, traust fjarskipti og síðast en ekki síst góðar og tryggar samgöngur vítt og breitt um landið eru lykilbreyta í hlutverki ríkisins í að styrkja stöðu Íslands og velferð Íslendinga. Við getum ekki öll átt heima á sama blettinum, það er engum til hagsbóta. Sterkt Ísland byggist á fjölbreyttum og öflugum samfélögum um allt land, þar sem fólk hefur raunverulegt val um búsetu og tækifæri til að byggja sér bjarta framtíð. Blómleg landsbyggð er því ekki aðeins hagsmunamál þeirra sem þar búa, heldur þjóðarinnar allrar. Höfundur er forseti bæjarstjórnar Vestmannaeyja.
Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar
Skoðun Hvaða dyr viljum við hafa opnar? Reynsla Spánar og Portúgals Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar