Undarleg stefna í umræðunni um ESB Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar 18. júlí 2026 18:01 Ég furða mig á hvers vegna aðalbaráttan um ESB fer fram í mjólkurbúð eða á skyndibitastöðum. Þetta er stór ákvörðun um framtíð okkar og afkomenda okkar sem við erum að ræða, ekki um hvað við borgum fyrir skyndibita þó að við rennum honum niður með mjólk. Verðið á þessum hlutum er ekki fast og getur breyst hvenær sem er, bæði hér heima og í öðrum löndum. Það er margt sem hefur áhrif á verð eins og kostnaður við flutning og kostnaður við framleiðslu. Þið vitið að Ísland er langt í burtu frá hinum ESB-löndunum og þar að auki eyja. Vöruverð hér getur aldrei verið sambærilegt verði í löndum Evrópu bæði vegna þess hvað markaðurinn er lítill og hvað við erum langt í burtu frá öðrum löndum. Vörur kosta ekki það sama á Raufarhöfn og í Reykjavík, við vitum hvers vegna og „sættum“ okkur við það. Við vitum líka að verð getur verið misjafnt eftir búðum, til dæmis er verðið í Krambúðinni hærra en í Bónus og kaffið í Te og kaffi er dýrara en hjá Olís. Þetta vitum við vel. Undarleg ummæli Ég furða mig líka á ummælum forseta landsins um að þetta væri lýðræðisæfing. Þetta er ekki æfing, þetta er ákvörðun um framtíð okkar og landsins sem við unnum. Þess utan hafa flestir Íslendingar kosið oft og mörgum sinnum og við kunnum á lýðræðið og þurfum ekki æfingu, þeir sem eru nýkomnir á kosningaaldur og að stíga sín fyrstu skref hafa samt oft tekið þátt í alls konar kosningum og vita hvernig þetta virkar og þurfa því ekki að æfa sig heldur. Það geta flestir aflað sér upplýsinga um kosningar og lýðræði bæði á vefmiðlun og hjá sínum nánustu. En öll erum við ein í kjörklefanum og veljum það sem við teljum réttast eftir að hafa kynnt okkur málið. Það má finna alls konar upplýsingar, misgóðar og réttar, en vefur ESB er mjög góður og hvað er betra en upplýsingar beint frá ESB um hvernig sambandið virkar? Ég tók saman nokkur atriði til að skoða í grein minni „ESB-Pakkinn“ Enn undarlegri ummæli Ég sá mann deila útreikningi á 70 milljóna íbúðalánum á Íslandi og í Danmörku. Þar var borið saman verðtryggt lán til 40 ára á Íslandi og danskt óverðtryggt lán til 30 ára. Þetta var auðvitað svakalegur munur á afborgunum, látum vera þótt það séu borin saman mismunandi lán en hér vantar allar forsendur. Hvaða gengi var þegar hann breytti dönsku krónunni í íslenskar krónur, hvað hátt hlutfall af íbúðarverði er þetta? Hvað er íbúðarverð í Danmörku? Getur hinn almenni Dani keypt íbúð fyrir meðallaunin sín? Og hvað er hann þá orðinn gamall? Eins og þið sjáið er hér margt sem þarf að skoða þó að maður hnjóti strax um muninn á lánunum, bæði verðtryggingunni og árafjölda. Tókuð þið eftir því að Danir eru ekki með evru heldur sinn gjaldmiðil, sína eigin krónu, alveg eins og við, en þetta er samt sett fram sem sönnun á kostum þess að taka upp evruna. Með þessu lét hann fylgja eftirfarandi skilaboð til sinna nánustu: „Það sem ég vil segja við roskið fólk í fjölskyldu og vinahópi: Þið viljið ekki að barna- og barnabarnabörn ykkar heimsæki ykkur öldruð og spyrji: „Afi/amma, hvernig greiddir þú atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni árið 2026? Greiddir þú atkvæði með mér og börnunum mínum eða á móti okkur?“ „Gáum að því“ Þess má svo til gamans geta að um 100 m2 einbýlishús á Raufarhöfn kostar núna um 18 milljónir en svipað hús í 109 Reykjavík um 100 milljónir. Vöndum okkur og verum málefnaleg og umfram allt kjósum eftir okkar sannfæringu eftir að hafa kynnt okkur málið vel, látum ekki svona umræðu afvegaleiða okkur. Höfundur er félagi í Til Vinstri við ESB. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Málverkið og mælikvarðinn - Um litadýrð, líffræði og fegurð Hilmar Kristinsson Skoðun Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Sara Margrét Dougherty Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Málshraðasögur Dvalarleyfi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir skrifar Skoðun Hugsjónasvelta Reykjavík Líf Magneudóttir ,Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Málverkið og mælikvarðinn - Um litadýrð, líffræði og fegurð Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um Stafræna heilsu: Karp er best með forsjá Alma D. Möller skrifar Skoðun Piparsveinar fagna nýútkominni skýrslu um strandveiðar Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Loftbrúin fjarlægist skosku leiðina Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Þingmaðurinn sem ruglaði saman gagnrýni og andstöðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir skrifar Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson skrifar Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar Skoðun Viðreisn einfaldar regluverk og minnkar báknið Hanna Katrín Friðriksson skrifar Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun Kvittanirnar segja meira en pólitískar fyrirsagnir Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason skrifar Skoðun Hefði Evrópa getað keypt sigur á Rússum fyrir tveimur árum?! Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Það er dýrt að hafa lítið val Svanfríður Bergvinsdóttir,Andri Ólafsson skrifar Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar Skoðun Nýr einkunnakvarði er aðeins hluti af sögunni Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar Skoðun Skilaboð til landsbyggðarinnar Trausti Hjaltason skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar vernd barns týnist milli kerfa? Inga Henriksen skrifar Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Öryggi þjóðarinnar verður ekki tryggt í Excel-skjali Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Þegar stóru ríkin verða veikasti hlekkurinn Erna Bjarnadóttir skrifar Sjá meira
Ég furða mig á hvers vegna aðalbaráttan um ESB fer fram í mjólkurbúð eða á skyndibitastöðum. Þetta er stór ákvörðun um framtíð okkar og afkomenda okkar sem við erum að ræða, ekki um hvað við borgum fyrir skyndibita þó að við rennum honum niður með mjólk. Verðið á þessum hlutum er ekki fast og getur breyst hvenær sem er, bæði hér heima og í öðrum löndum. Það er margt sem hefur áhrif á verð eins og kostnaður við flutning og kostnaður við framleiðslu. Þið vitið að Ísland er langt í burtu frá hinum ESB-löndunum og þar að auki eyja. Vöruverð hér getur aldrei verið sambærilegt verði í löndum Evrópu bæði vegna þess hvað markaðurinn er lítill og hvað við erum langt í burtu frá öðrum löndum. Vörur kosta ekki það sama á Raufarhöfn og í Reykjavík, við vitum hvers vegna og „sættum“ okkur við það. Við vitum líka að verð getur verið misjafnt eftir búðum, til dæmis er verðið í Krambúðinni hærra en í Bónus og kaffið í Te og kaffi er dýrara en hjá Olís. Þetta vitum við vel. Undarleg ummæli Ég furða mig líka á ummælum forseta landsins um að þetta væri lýðræðisæfing. Þetta er ekki æfing, þetta er ákvörðun um framtíð okkar og landsins sem við unnum. Þess utan hafa flestir Íslendingar kosið oft og mörgum sinnum og við kunnum á lýðræðið og þurfum ekki æfingu, þeir sem eru nýkomnir á kosningaaldur og að stíga sín fyrstu skref hafa samt oft tekið þátt í alls konar kosningum og vita hvernig þetta virkar og þurfa því ekki að æfa sig heldur. Það geta flestir aflað sér upplýsinga um kosningar og lýðræði bæði á vefmiðlun og hjá sínum nánustu. En öll erum við ein í kjörklefanum og veljum það sem við teljum réttast eftir að hafa kynnt okkur málið. Það má finna alls konar upplýsingar, misgóðar og réttar, en vefur ESB er mjög góður og hvað er betra en upplýsingar beint frá ESB um hvernig sambandið virkar? Ég tók saman nokkur atriði til að skoða í grein minni „ESB-Pakkinn“ Enn undarlegri ummæli Ég sá mann deila útreikningi á 70 milljóna íbúðalánum á Íslandi og í Danmörku. Þar var borið saman verðtryggt lán til 40 ára á Íslandi og danskt óverðtryggt lán til 30 ára. Þetta var auðvitað svakalegur munur á afborgunum, látum vera þótt það séu borin saman mismunandi lán en hér vantar allar forsendur. Hvaða gengi var þegar hann breytti dönsku krónunni í íslenskar krónur, hvað hátt hlutfall af íbúðarverði er þetta? Hvað er íbúðarverð í Danmörku? Getur hinn almenni Dani keypt íbúð fyrir meðallaunin sín? Og hvað er hann þá orðinn gamall? Eins og þið sjáið er hér margt sem þarf að skoða þó að maður hnjóti strax um muninn á lánunum, bæði verðtryggingunni og árafjölda. Tókuð þið eftir því að Danir eru ekki með evru heldur sinn gjaldmiðil, sína eigin krónu, alveg eins og við, en þetta er samt sett fram sem sönnun á kostum þess að taka upp evruna. Með þessu lét hann fylgja eftirfarandi skilaboð til sinna nánustu: „Það sem ég vil segja við roskið fólk í fjölskyldu og vinahópi: Þið viljið ekki að barna- og barnabarnabörn ykkar heimsæki ykkur öldruð og spyrji: „Afi/amma, hvernig greiddir þú atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni árið 2026? Greiddir þú atkvæði með mér og börnunum mínum eða á móti okkur?“ „Gáum að því“ Þess má svo til gamans geta að um 100 m2 einbýlishús á Raufarhöfn kostar núna um 18 milljónir en svipað hús í 109 Reykjavík um 100 milljónir. Vöndum okkur og verum málefnaleg og umfram allt kjósum eftir okkar sannfæringu eftir að hafa kynnt okkur málið vel, látum ekki svona umræðu afvegaleiða okkur. Höfundur er félagi í Til Vinstri við ESB.
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar
Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar
Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar
Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar
Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun