„Mér finnst þau komin í ansi mikla meðvirkni með þessu félagi“ Sigurgeir Þorkelsson skrifar 17. júlí 2026 23:36 Katrín Oddsdóttir lögfræðingur er harðorð um niðurstöðu rannsóknar MAST. Vísir/Arnar Halldórsson Katrín Oddsdóttir lögmaður, sem meðal annars hefur látið sig dýravelferð varða, gagnrýnir harðlega niðurstöðu Matvælastofnunar (MAST) um að ekki hafi verið brotið gegn lögum um velferð dýra þegar langreyður háði hálftíma langt dauðastríð. Katrín vill sjá harðari aðgerðir af hálfu MAST, líkt og beitingu stjórnvaldssekta. „Mér finnst þau komin í ansi mikla meðvirkni með þessu félagi sem stundar þennan atvinnurekstur enn þá, að segja að hálftíma langt dauðastríð sé bara allt í lagi ef allir eru bara að gera sitt besta. Maður þarf ekki að vera neitt sérstaklega vel gefinn til að átta sig á því að það er svolítið mikil meðvirkni þar á ferðinni.“ Katrín bregður upp hugsunaræfingu, að sjá megi fyrir sér annað dýr, svo sem kind eða hund, að há hálftíma langt dauðastríð. „Það er ekki í lagi, það er ekki mannúðlegt, það samræmist ekki því sem okkur finnst að dýr eigi að þola,“ segir Katrín. „Mér finnst þetta lýsa uppgjöf á því að eftirlitið geti staðið með því sem stendur í löggjöf um velferð dýra.“ Niðurstaðan gangi gegn afstöðu fagráðs um velferð dýra Fagráð um velferð dýra starfar samkvæmt lögum um velferð dýra og er skipað fimm einstaklingum. Ráðið á að taka til umfjöllunar mál á sviði velferðar dýra, fylgjast með þróun dýravelferðarmála og veita Matvælastofnun ráðgjöf á sviði velferðar dýra, svo eitthvað sé nefnt. Katrín segir að með niðurstöðu rannsóknarinnar sé farið gegn afstöðu fagráðsins. „Það sem er alvarlegast í þessu, finnst mér, er sú staðreynd að fagráðið, sem á að vísa leiðina í því hvernig á að túlka þessi lög, hefur sagt mjög skýrt að þessar veiðar geti einfaldlega ekki staðist lögin. Við sjáum núna fullkomið dæmi um það sem fagráðið er að lýsa, að dýr háir hálftíma langt dauðastríð.“ Katrín kallar eftir meiri og hraðari upplýsingagjöf af hálfu MAST. Dýraverndarsinnar viti það að í tilfelli fleiri hvala hafi þurft fleiri en tvö skot til að drepa þá. „Við þurfum að sjá miklu hraðari upplýsingagjöf af hálfu MAST. Við höfum fengið einhverjar sex skýrslur af tuttugu hvölum sem er búið að veiða. Við vitum hins vegar að mörg þessara dýra hafa verið veidd með fleiri en tveimur skotum en þær upplýsingar liggja ekki fyrir því að það tekur langan tíma að fá gögnin.“ Katrín segir litið fram hjá rétti dýrsins og lýsir frati á niðurstöðu Mast. „MAST verður líka að gera ráð fyrir því að dýrið eigi ákveðinn rétt, það er ekki nóg að mannskepnan sé að reyna að gera sitt besta, ekki frekar en þú myndir segja við bílstjóra sem keyrir um allt á bremsulausum bíl: Já þú gerðir þitt besta við að bremsa á rauðu ljósi, vel gert. Eftirlitið hefur alveg ágætis heimildir til að beita sektum og við eigum ekki að sjá að það taki meira en hálfa klukkustund að aflífa nokkurt dýr. Það er að mínu mati algjörlega óásættanlegt og MAST þarf að geta staðið í lappirnar.“ Ekki nægi að skjóta á tilgreint skotsvæði til að bana dýrinu. „Þetta sýnir að þó dýrið sé skotið á þetta tilgreinda skotsvæði er það ekki nóg til að drepa það því þetta eru svo stór dýr. Þó það sé skotið þrisvar sinnum í þessu tilfelli á þetta tilgreinda skotsvæði þá deyr það ekki. Þetta sýnir svart á hvítu hvernig þessar veiðar munu aldrei geta samræmst ákvæðum laga um velferð dýra.“ Niðurstaða Katrínar er afdráttarlaus. Hún hvetur til þess að stjórnvöld beiti þeim úrræðum sem til staðar eru gegn Hval ehf., líkt og stjórnvaldssektum. „Það er ekki hægt að aflífa þau samstundis eins og lög og reglugerð gera ráð fyrir og þá á bara að beita stjórnvaldssektum til þess að verja þessi dýr.“ Hvalir Hvalveiðar Dýraheilbrigði Matvælastofnun Mest lesið Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Erlent Segja upp tveimur sérfræðingum Innlent Móðir lagði ríkið í Hæstarétti vegna vanrækslu á EES Innlent Dagný Ósk látin Innlent Hélt á myndum af skólabörnum og sakaði Bandaríkin um hryðjuverk Erlent „Að mínu mati fyrsta alvöru haustlægðin“ Innlent Stíflueyðir og gólfþrif ollu slysinu á Óseyri Innlent Framkvæmdastjóri hjá BL handtekinn og settur í leyfi Innlent Íslenskir stjörnukokkar meðal kokka sem mótmæla fiski úr sjókvíaeldi Innlent Hollendingar hætta við Eurovision-sniðgöngu Innlent Fleiri fréttir Segja upp tveimur sérfræðingum Stíflueyðir og gólfþrif ollu slysinu á Óseyri Móðir lagði ríkið í Hæstarétti vegna vanrækslu á EES Hollendingar hætta við Eurovision-sniðgöngu Þúsundir barna bíða mánuðum saman „Að mínu mati fyrsta alvöru haustlægðin“ Hjólreiðamaður slasaðist en reiðhjólið í lagi Efnaleki á Óseyri og fólk beðið um að halda sig fjarri Quang Lé frjáls sinna ferða „Grafalvarlegt ástand sem skapast“ Íslenskir stjörnukokkar meðal kokka sem mótmæla fiski úr sjókvíaeldi Bjartsýnn á að lausn náist innan fjögurra vikna Dagný Ósk látin Skora á atvinnurekendur og minna á rétt launafólks Kom til landsins með kafarabúninga og neðansjávarvespur Náttúrupassi kosti 4.500 krónur en bílastæðagjöld falli niður Bein útsending: Heimkoman ekki eins auðveld fyrir alla Drengurinn er fundinn Framkvæmdastjóri hjá BL handtekinn og settur í leyfi Ekki búið að slá verkfallsvopnið úr höndum flugstétta Skammlíft verkfall og umfangsmikið fíkniefnamál Framkvæmdastjóri hjá þekktu fyrirtæki meðal handteknu Flugvirkjar aflýsa verkfalli Foreldrar geti nú stillt útlit og falið hvatningu í Læsi Ók allt of hratt og á móti umferð í eftirför lögreglu Strætisvagni ekið utan í rútu á Snorrabraut Ætluðu að setja lög á verkfall flugvirkja Vaktin: Verkfallsaðgerðum flugvirkja aflýst „Gengið með eins eðlilegum hætti og hægt er“ Fylgi haggast varla eftir atkvæðagreiðslu Sjá meira
„Mér finnst þau komin í ansi mikla meðvirkni með þessu félagi sem stundar þennan atvinnurekstur enn þá, að segja að hálftíma langt dauðastríð sé bara allt í lagi ef allir eru bara að gera sitt besta. Maður þarf ekki að vera neitt sérstaklega vel gefinn til að átta sig á því að það er svolítið mikil meðvirkni þar á ferðinni.“ Katrín bregður upp hugsunaræfingu, að sjá megi fyrir sér annað dýr, svo sem kind eða hund, að há hálftíma langt dauðastríð. „Það er ekki í lagi, það er ekki mannúðlegt, það samræmist ekki því sem okkur finnst að dýr eigi að þola,“ segir Katrín. „Mér finnst þetta lýsa uppgjöf á því að eftirlitið geti staðið með því sem stendur í löggjöf um velferð dýra.“ Niðurstaðan gangi gegn afstöðu fagráðs um velferð dýra Fagráð um velferð dýra starfar samkvæmt lögum um velferð dýra og er skipað fimm einstaklingum. Ráðið á að taka til umfjöllunar mál á sviði velferðar dýra, fylgjast með þróun dýravelferðarmála og veita Matvælastofnun ráðgjöf á sviði velferðar dýra, svo eitthvað sé nefnt. Katrín segir að með niðurstöðu rannsóknarinnar sé farið gegn afstöðu fagráðsins. „Það sem er alvarlegast í þessu, finnst mér, er sú staðreynd að fagráðið, sem á að vísa leiðina í því hvernig á að túlka þessi lög, hefur sagt mjög skýrt að þessar veiðar geti einfaldlega ekki staðist lögin. Við sjáum núna fullkomið dæmi um það sem fagráðið er að lýsa, að dýr háir hálftíma langt dauðastríð.“ Katrín kallar eftir meiri og hraðari upplýsingagjöf af hálfu MAST. Dýraverndarsinnar viti það að í tilfelli fleiri hvala hafi þurft fleiri en tvö skot til að drepa þá. „Við þurfum að sjá miklu hraðari upplýsingagjöf af hálfu MAST. Við höfum fengið einhverjar sex skýrslur af tuttugu hvölum sem er búið að veiða. Við vitum hins vegar að mörg þessara dýra hafa verið veidd með fleiri en tveimur skotum en þær upplýsingar liggja ekki fyrir því að það tekur langan tíma að fá gögnin.“ Katrín segir litið fram hjá rétti dýrsins og lýsir frati á niðurstöðu Mast. „MAST verður líka að gera ráð fyrir því að dýrið eigi ákveðinn rétt, það er ekki nóg að mannskepnan sé að reyna að gera sitt besta, ekki frekar en þú myndir segja við bílstjóra sem keyrir um allt á bremsulausum bíl: Já þú gerðir þitt besta við að bremsa á rauðu ljósi, vel gert. Eftirlitið hefur alveg ágætis heimildir til að beita sektum og við eigum ekki að sjá að það taki meira en hálfa klukkustund að aflífa nokkurt dýr. Það er að mínu mati algjörlega óásættanlegt og MAST þarf að geta staðið í lappirnar.“ Ekki nægi að skjóta á tilgreint skotsvæði til að bana dýrinu. „Þetta sýnir að þó dýrið sé skotið á þetta tilgreinda skotsvæði er það ekki nóg til að drepa það því þetta eru svo stór dýr. Þó það sé skotið þrisvar sinnum í þessu tilfelli á þetta tilgreinda skotsvæði þá deyr það ekki. Þetta sýnir svart á hvítu hvernig þessar veiðar munu aldrei geta samræmst ákvæðum laga um velferð dýra.“ Niðurstaða Katrínar er afdráttarlaus. Hún hvetur til þess að stjórnvöld beiti þeim úrræðum sem til staðar eru gegn Hval ehf., líkt og stjórnvaldssektum. „Það er ekki hægt að aflífa þau samstundis eins og lög og reglugerð gera ráð fyrir og þá á bara að beita stjórnvaldssektum til þess að verja þessi dýr.“
Hvalir Hvalveiðar Dýraheilbrigði Matvælastofnun Mest lesið Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Erlent Segja upp tveimur sérfræðingum Innlent Móðir lagði ríkið í Hæstarétti vegna vanrækslu á EES Innlent Dagný Ósk látin Innlent Hélt á myndum af skólabörnum og sakaði Bandaríkin um hryðjuverk Erlent „Að mínu mati fyrsta alvöru haustlægðin“ Innlent Stíflueyðir og gólfþrif ollu slysinu á Óseyri Innlent Framkvæmdastjóri hjá BL handtekinn og settur í leyfi Innlent Íslenskir stjörnukokkar meðal kokka sem mótmæla fiski úr sjókvíaeldi Innlent Hollendingar hætta við Eurovision-sniðgöngu Innlent Fleiri fréttir Segja upp tveimur sérfræðingum Stíflueyðir og gólfþrif ollu slysinu á Óseyri Móðir lagði ríkið í Hæstarétti vegna vanrækslu á EES Hollendingar hætta við Eurovision-sniðgöngu Þúsundir barna bíða mánuðum saman „Að mínu mati fyrsta alvöru haustlægðin“ Hjólreiðamaður slasaðist en reiðhjólið í lagi Efnaleki á Óseyri og fólk beðið um að halda sig fjarri Quang Lé frjáls sinna ferða „Grafalvarlegt ástand sem skapast“ Íslenskir stjörnukokkar meðal kokka sem mótmæla fiski úr sjókvíaeldi Bjartsýnn á að lausn náist innan fjögurra vikna Dagný Ósk látin Skora á atvinnurekendur og minna á rétt launafólks Kom til landsins með kafarabúninga og neðansjávarvespur Náttúrupassi kosti 4.500 krónur en bílastæðagjöld falli niður Bein útsending: Heimkoman ekki eins auðveld fyrir alla Drengurinn er fundinn Framkvæmdastjóri hjá BL handtekinn og settur í leyfi Ekki búið að slá verkfallsvopnið úr höndum flugstétta Skammlíft verkfall og umfangsmikið fíkniefnamál Framkvæmdastjóri hjá þekktu fyrirtæki meðal handteknu Flugvirkjar aflýsa verkfalli Foreldrar geti nú stillt útlit og falið hvatningu í Læsi Ók allt of hratt og á móti umferð í eftirför lögreglu Strætisvagni ekið utan í rútu á Snorrabraut Ætluðu að setja lög á verkfall flugvirkja Vaktin: Verkfallsaðgerðum flugvirkja aflýst „Gengið með eins eðlilegum hætti og hægt er“ Fylgi haggast varla eftir atkvæðagreiðslu Sjá meira