Kvarta til ESA og Um­boðs­manns Al­þingis vegna milli­verðlagningar út­gerðar­fyrir­tækja

Umboðsmaður er beðinn um að hefja athugun á meintu ófullnægjandi eftirliti stjórnvalda með milliverðlagningu sjávarútvegsfélaga og niðurlagningu embættis skattrannsóknarstjóra árið 2021. 

Kvörtunin til ESA varðar meinta samkeppnisbrenglun í íslenskum sjávarútvegi og ófullnægjandi eftirlit með milliverðlagningu. Þá er óskað eftir því að athugað verði hvort þetta jafngildi óleyfilegri ríkisaðstoð í skilningi EES-samningsins. 

Þetta kemur fram í tilkynningu frá Strandveiðifélagi Íslands en Þórólfur Júlían Dagsson, stjórnarmaður þess, sendir kvartanirnar til Umboðsmanns Alþingis og ESA.

Milliverðlagning vísar til þess hvernig lögaðilar verðleggja viðskipti sín á milli og á til að mynda við um það hvernig útgerðarfyrirtæki verðleggja afla sinn þegar hann er seldur áfram til tengdrar fiskvinnslu eða sölufyrirtækis.

Hvati til staðar 

Í kvörtuninni til Umboðsmanns Alþingis er vísað í álit Samkeppniseftirlitsins frá árinu 2012 þar sem segir að það „kunni að vera hvatar hjá lóðrétt samþættum útgerðarfyrirtækjum sem valda því að þau gefa upp sem lægst verð í innri viðskiptum milli vinnslu- og útgerðarhluta fyrirtækjanna. Með því geta lóðrétt samþætt útgerðarfyrirtæki sem stunda bæði veiðar og vinnslu dregið úr gjaldtöku ríkisins og annarra opinberra aðila af rekstrinum og lækkað launakostnað sinn.“

Þórólfur segir að einungis sum fyrirtæki geti nýtt sér þetta þar sem þau þurfi að reka félag erlendis „til að færa hagnaðinn til“. Þar sem þessi erlendu félög séu jafnan skráð í öðrum ríkjum EES-svæðisins geti viðskiptin fallið undir EES-samninginn. 

Strandveiðifélagið geti ekki flutt hagnað sinn erlendis

„Þegar stórútgerðin greiðir lægri veiðigjöld og lægri tekjuskatt en henni ber af raunverulegu aflaverðmæti, þá er mismunurinn greiddur af þjóðinni. Það er ríkisstyrkur í formi lægri skatta af sameiginlegri auðlind landsmanna,“ segir í tilkynningu Strandveiðifélagsins.

„Strandveiðifélagið hefur enga möguleika á að flytja hagnað til Lúxemborgar eða Hollands. Þess vegna er það rétti aðilinn til að standa fyrir þessari kvörtun. Hér er talað fyrir þá sem starfa eftir reglunum, sjálfstæða útgerðarmenn, vinnslur án eigin kvóta, ný fyrirtæki sem reyna að hasla sér völl, og íslenska ríkið sjálft sem er hlunnfarið.“