Saka tóbaksfyrirtæki um að halda nikótínpúðum að börnum Kjartan Kjartansson skrifar 15. maí 2026 07:52 Nikótínpúðar hafa átt vaxandi vinsældum að fagna. Byrjað var að leggja tóbaksgjald á þá á Íslandi í fyrsta skipti í fyrra. Um þriðjungur íslenskra ungmenna notaði slíka púða samkvæmt norrænni rannsókn sem var birt í fyrra. Vísir/Egill Alþjóðaheilbrigðisstofnunin sakar tóbaksfyrirtæki um að reyna að búa til nýja kynslóð nikótínfíkla með grimmri markaðssetningu á nikótínpúðum gagnvart börnum og ungmennum. Hún varar ríki heims við því apa frjáslynda löggjöf Svía um slíka púða. Sala á nikótínpúðum hefur margfaldast á undanförnum árum og er sú tóbaksvara sem er í örustum vexti samkvæmt nýrri skýrslu WHO um þá. Þetta er fyrsta skýrsla stofnunarinnar um nikótínpúða og áhrif þeirra. Etienne Krug, forstöðumaður forvarna hjá WHO, segir púðana sérhannaða til þess að fólk ánetjist nikótíni. Verja þurfi ungmenni fyrir ágangi tóbaksfyrirtækjanna. Þau beini spjótum sínum að ungu fólki með því að setja sæt bragðefni í púðana, markaðssetja þau grimmt og fá til þess samfélagsmiðlaáhrifavalda. Púðarnir geta innihaldið mikið magn nikótíns og eru því afar ávanabindandi, að sögn sérfræðinga WHO. Þeir geti leitt notendur út í reykingar og hafi sjálfir í för með sér aukna hættu á hjarta- og æðasjúkdómum og geti skaðað heilaþroska hjá ungu fólki. WHO varar sérstaklega við því að tóbaksfyrirtækin noti Svíþjóð og frjálslynda löggjöf þar um nikótínpúða til þess að ýta undir nikótínfíkn. Fyrirtækin hafa vísað til nálgunar Svía sem fyrirmyndar þar sem verulega hafi dregið úr tóbaksreykingum þar, að því er segir í frétt Politico af skýrslu WHO. Ranti Fayokun, vísindamaður hjá WHO, hafnar því að útbreidd nikótínpúðanotkun í Svíþjóð sé ástæða þess að þar hafi náðst árangur gegn reykingum. Notuðu rök tókbaksframleiðenda til að mótmæla banni Svíþjóð er með undanþágur frá takmörkunum sem gilda um nikótínpúða í Evrópusambandinu. Það vinnur nú að því að herða reglur um markaðssetningu og sölu á púðunum. Svíar hafa beitt sér gegn ríkjum sem hafa gengið lengra eins og Frökkum sem bönnuðu sölu púðanna í síðasta mánuði. Kvörtuðu Svíar til framkvæmdastjórnar ESB og sökuðu Frakka um að brjóta gegn grunngildum sambandsins um sameiginlegan markað. Sænska ríkisútvarpið birti umfjöllun í vikunni um að fulltrúa sænskra stjórnvalda hefðu meðal annars notað rök frá tóbaksframleiðendunum sjálfum til þess að mótmæla banninu í Frakklandi. Tóbak Heilbrigðismál Nikótínpúðar Svíþjóð Mest lesið Kaffistofa Samhjálpar: Bjóða hús á tveimur stöðum Innlent Vissu ekki að þeir yrðu í auglýsingu fyrir Áfram Ísland Innlent Almenningur hafi aldrei átt séns Innlent Varaði Rússa við því að ráðast á NATO Erlent Beint streymi frá opnum fundi Áfram Ísland Innlent Haft samband við þá bændur sem búa næst gilinu Innlent Ætlar ekki að láta kúga sig Innlent Djúpur tunglmyrkvi sýnilegur frá Íslandi í nótt Innlent „Hjákátlegt“ sé að ræða verð á kaffibollum í Búdapest Innlent Stungan leiddi til skurðar Innlent Fleiri fréttir Breytti heiti Ontaríó-vatns í Ameríku-vatn Óttast fleiri flóð vegna skriða í fjöllunum Ljúka greiningu á viðveru í Evrópu fyrr en til stóð „Slátrarinn í Bosníu“ Ratko Mladic látinn Rísandi stjarna AfD umkringd nýnasistum Staðgöngumóðir eignast „tvíbura“ með sitthvora foreldrana Varaði Rússa við því að ráðast á NATO Heilsu Haraldar hrakar enn Að minnsta kosti 165 eru látnir og yfir 1.500 saknað Rýnt í tollana: Ætla að láta Repúblikana finna til tevatnsins Flugvallarstarfsmenn í Frankfurt látnir eftir að hafa smitast af malaríu Harry og Meghan komin aftur eftir sex ára illdeilur Eiginmaður Mörtu Noregsprinsessu fékk nýtt nýra Erlendir fjölmiðlar beina sjónum að þjóðaratkvæðagreiðslunni Carney verður viðstaddur stefnuræðu ESB-forseta Hundraða saknað eftir stærðarinnar skyndiflóð Myrti foreldra sína, ömmu, systur og fjögur börn Fjórtán nýburar dóu í eldsvoða á fæðingardeild Stjórnvöld í Íran hyggjast banna samskipti við erlenda miðla Maxwell fær ekki dómnum hnekkt Mynd af sverði birt um hálftíma fyrir morðið Móðirin sem Bandaríkjamenn deila um Yfirmaður CIA í Moskvu Hvirfilbylur olli usla í sunnanverðu Frakklandi Sögulega óvinsæll Trump en stríðið er óvinsælla Heita milljónum til að leysa fjölda morða og mannshvarfa Saka Svíþjóðardemókrata um að „pissa í eigið tjald“ „Með ljótar tennur og þunnt hár“: Orðin langþreytt á athugasemdum um útlitið Myrtu fjörutíu manns í kirkju Hyggjast ógilda vegabréfsáritanir allt að 200 þúsund hælisleitenda Sjá meira
Sala á nikótínpúðum hefur margfaldast á undanförnum árum og er sú tóbaksvara sem er í örustum vexti samkvæmt nýrri skýrslu WHO um þá. Þetta er fyrsta skýrsla stofnunarinnar um nikótínpúða og áhrif þeirra. Etienne Krug, forstöðumaður forvarna hjá WHO, segir púðana sérhannaða til þess að fólk ánetjist nikótíni. Verja þurfi ungmenni fyrir ágangi tóbaksfyrirtækjanna. Þau beini spjótum sínum að ungu fólki með því að setja sæt bragðefni í púðana, markaðssetja þau grimmt og fá til þess samfélagsmiðlaáhrifavalda. Púðarnir geta innihaldið mikið magn nikótíns og eru því afar ávanabindandi, að sögn sérfræðinga WHO. Þeir geti leitt notendur út í reykingar og hafi sjálfir í för með sér aukna hættu á hjarta- og æðasjúkdómum og geti skaðað heilaþroska hjá ungu fólki. WHO varar sérstaklega við því að tóbaksfyrirtækin noti Svíþjóð og frjálslynda löggjöf þar um nikótínpúða til þess að ýta undir nikótínfíkn. Fyrirtækin hafa vísað til nálgunar Svía sem fyrirmyndar þar sem verulega hafi dregið úr tóbaksreykingum þar, að því er segir í frétt Politico af skýrslu WHO. Ranti Fayokun, vísindamaður hjá WHO, hafnar því að útbreidd nikótínpúðanotkun í Svíþjóð sé ástæða þess að þar hafi náðst árangur gegn reykingum. Notuðu rök tókbaksframleiðenda til að mótmæla banni Svíþjóð er með undanþágur frá takmörkunum sem gilda um nikótínpúða í Evrópusambandinu. Það vinnur nú að því að herða reglur um markaðssetningu og sölu á púðunum. Svíar hafa beitt sér gegn ríkjum sem hafa gengið lengra eins og Frökkum sem bönnuðu sölu púðanna í síðasta mánuði. Kvörtuðu Svíar til framkvæmdastjórnar ESB og sökuðu Frakka um að brjóta gegn grunngildum sambandsins um sameiginlegan markað. Sænska ríkisútvarpið birti umfjöllun í vikunni um að fulltrúa sænskra stjórnvalda hefðu meðal annars notað rök frá tóbaksframleiðendunum sjálfum til þess að mótmæla banninu í Frakklandi.
Tóbak Heilbrigðismál Nikótínpúðar Svíþjóð Mest lesið Kaffistofa Samhjálpar: Bjóða hús á tveimur stöðum Innlent Vissu ekki að þeir yrðu í auglýsingu fyrir Áfram Ísland Innlent Almenningur hafi aldrei átt séns Innlent Varaði Rússa við því að ráðast á NATO Erlent Beint streymi frá opnum fundi Áfram Ísland Innlent Haft samband við þá bændur sem búa næst gilinu Innlent Ætlar ekki að láta kúga sig Innlent Djúpur tunglmyrkvi sýnilegur frá Íslandi í nótt Innlent „Hjákátlegt“ sé að ræða verð á kaffibollum í Búdapest Innlent Stungan leiddi til skurðar Innlent Fleiri fréttir Breytti heiti Ontaríó-vatns í Ameríku-vatn Óttast fleiri flóð vegna skriða í fjöllunum Ljúka greiningu á viðveru í Evrópu fyrr en til stóð „Slátrarinn í Bosníu“ Ratko Mladic látinn Rísandi stjarna AfD umkringd nýnasistum Staðgöngumóðir eignast „tvíbura“ með sitthvora foreldrana Varaði Rússa við því að ráðast á NATO Heilsu Haraldar hrakar enn Að minnsta kosti 165 eru látnir og yfir 1.500 saknað Rýnt í tollana: Ætla að láta Repúblikana finna til tevatnsins Flugvallarstarfsmenn í Frankfurt látnir eftir að hafa smitast af malaríu Harry og Meghan komin aftur eftir sex ára illdeilur Eiginmaður Mörtu Noregsprinsessu fékk nýtt nýra Erlendir fjölmiðlar beina sjónum að þjóðaratkvæðagreiðslunni Carney verður viðstaddur stefnuræðu ESB-forseta Hundraða saknað eftir stærðarinnar skyndiflóð Myrti foreldra sína, ömmu, systur og fjögur börn Fjórtán nýburar dóu í eldsvoða á fæðingardeild Stjórnvöld í Íran hyggjast banna samskipti við erlenda miðla Maxwell fær ekki dómnum hnekkt Mynd af sverði birt um hálftíma fyrir morðið Móðirin sem Bandaríkjamenn deila um Yfirmaður CIA í Moskvu Hvirfilbylur olli usla í sunnanverðu Frakklandi Sögulega óvinsæll Trump en stríðið er óvinsælla Heita milljónum til að leysa fjölda morða og mannshvarfa Saka Svíþjóðardemókrata um að „pissa í eigið tjald“ „Með ljótar tennur og þunnt hár“: Orðin langþreytt á athugasemdum um útlitið Myrtu fjörutíu manns í kirkju Hyggjast ógilda vegabréfsáritanir allt að 200 þúsund hælisleitenda Sjá meira