Garðabær má ekki staðna

Viðar Kristinsson skrifar 15. maí 2026 08:33

Í Garðabæ býr samfélag sem vex hratt. Á síðustu árum hefur íbúum bæjarins fjölgað um tæplega 2.400 manns og ljóst er að á næstu árum mun reyna enn meira á getu sveitarfélagsins til að veita góða þjónustu í takt við þessa þróun.

Þegar samfélag breytist svona hratt þurfa stjórnvöld að hugsa stórt, horfa fram á við og laga innviði að nýjum veruleika. Þar tel ég að Garðabær hafi of oft setið eftir. Það er einfaldlega hætta á stöðnun þegar sami flokkurinn hefur setið við völd í nærri 60 ár.

Við sjáum þetta víða í skipulagi bæjarins og forgangsröðun verkefna.

Urriðaholt – tækifæri sem ekki var nýtt

Gott dæmi er ný viðbygging við Urriðaholtsskóla. Þar var ráðist í uppbyggingu íþróttahúss og sundlaugar sem er jákvætt í sjálfu sér. En enn og aftur virðist hafa verið hugsað of lítið fyrir samfélagið í heild.

Útkoman er mannvirki sem þjónar fyrst og fremst skólanum en nýtist almenningi aðeins að takmörkuðu leyti. Einn lítill heitur pottur og lítil vaðlaug fyrir ört stækkandi hverfi. Þetta er ekki sú framtíðarsýn sem Garðabær þarf árið 2026.

Þarna var raunverulegt tækifæri til að byggja upp samfélagsmiðju fyrir fjölskyldur, eldri borgara og íbúa hverfisins alls. Tækifæri til að skapa aðstöðu sem hefði styrkt nærþjónustu, dregið úr akstri milli bæjarhluta og bætt lífsgæði fólks í daglegu lífi.

Í staðinn virðist enn einu sinni hafa verið hugsað út frá lágmarkslausn.

Fjölskyldur finna fyrir þessu á hverjum degi

Afleiðingarnar þekkja fjölskyldur í Garðabæ vel. Foreldrar keyra á milli hverfa með börn í skóla, íþróttir og sund. Eldri borgarar þurfa að ferðast lengra en nauðsynlegt er til að sækja hreyfingu og félagslíf. Umferðin þyngist og innviðirnir ráða síður við álagið.

Samhliða þessu sitja mikilvægar samgöngubætur eftir. Tengingar Urriðaholts við Kauptún og áfram út á stofnvegi hafa dregist alltof lengi og það er löngu orðið tímabært að vinna þau mál af meiri krafti í samstarfi við nágrannasveitarfélög og Vegagerðina.

Of oft hefur umræðan snúist um hvernig halda megi umferð frá bænum í stað þess að horfa á höfuðborgarsvæðið sem eina heild þar sem fólk býr, vinnur og ferðast á milli sveitarfélaga á hverjum degi.

Ábyrgur rekstur snýst líka um forgangsröðun

Traustur rekstur sveitarfélagsins skiptir auðvitað máli. Íbúar eiga að geta treyst því að farið sé vel með skattfé og að ákvarðanir séu teknar af ábyrgð. En ábyrg fjármál snúast líka um forgangsröðun.

Í Garðabæ starfa um þúsund manns hjá sveitarfélaginu en þar er til dæmis enginn mannauðsstjóri. Á sama tíma eru starfandi nefndir sem margir upplifa sem lítið virkar og hafa skilað takmörkuðum árangri síðustu ár.

Það er eðlilegt að spyrja hvort ekki sé kominn tími til að einfalda stjórnsýsluna og beina meira fjármagni í raunverulega innviði og þjónustu við íbúa.

Garðabær þarf meiri framtíðarsýn

Garðabær hefur alla burði til að vera leiðandi sveitarfélag þegar kemur að fjölskylduvænu umhverfi, góðum innviðum og sterkri samfélagssýn. En þá þarf líka að hugsa lengra en næsta kjörtímabil.

Við þurfum betri tengingar milli hverfa, öruggari göngu- og hjólastíga og raunverulega framtíðarsýn í samgöngumálum. Við þurfum líka að hlúa betur að þeim lífsgæðum sem gera Garðabæ að góðum stað til að búa á grænum svæðum, mannlífi og samfélagsanda.

Og við þurfum að hætta að mæla árangur sveitarfélags eingöngu í rekstrarafgangi.

Samfélag er líka mælt í því hvernig við hlúum að fólkinu okkar.

Garðabær hefur setið eftir í menningarmálum

Það sést meðal annars í menningarmálum og félagslegum stuðningi þar sem bærinn stendur víða lakar en sambærileg sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu.

Þrátt fyrir hraðan vöxt skortir enn raunverulegt menningarhús sem getur sameinað samfélagið, skapað vettvang fyrir listir og viðburði og styrkt bæjarandann.

Í öðrum sveitarfélögum eru slíkir staðir orðnir sjálfsagður hluti af samfélaginu. Í Garðabæ hefur þessi uppbygging setið á hakanum alltof lengi.