Hjólakynslóð framtíðar verður til Sara Björg Sigurðardóttir skrifar 8. maí 2026 07:01 Það er gaman að hjóla, frelsandi tilfinning að setjast á hjólið – fá vindinn í fangið. Hægt að stýra hraðanum, fara hægar yfir þegar útsýnið er fagurt – eða stíga brekkuna og fá hjartað til að pumpa hraðar, taka heilsurækt á leiðinni til og frá vinnu. Hjólið færir fólki á öllum aldri gleði, líka börnum – það eflir sjálfstæði til að komast milli staða og ýtir um leið undir sjálfbærni í samgöngum, kynnir fyrir þeim heilbrigðan lífsstíl og opnar á fræðslu um menningu sem tengist hjólreiðum snemma á lífsleiðinni. Framtíðarsýn hjólaborgarinnar Reykjavík til 2040 Í nýsamþykktri hjólreiðaáætlun Reykjavíkur er markmið hjólaborgarinnar tekið til 2040 en stefnan er að Reykjavík verði orðin hjólaborg á heimsmælikvarða árið 2040. Að hjólreiðar verði einn lykil ferðamáti borgarbúa, sérstaklega fyrir styttri ferðir, enda hjólaleiða netið þéttara, samfelldara og vel tengt við almenningssamgöngur. Áætlunin gerir ráð fyrir að lágmarki sex milljarða króna fjárfestingu í hjólreiða innviðum, að hjólastígar lengist úr 46 km í 60 km, og markmið er sett um að 90% borgarbúa búi innan við 150 metrum frá hjólaleið árið 2030. Stefnt er að því að árið 2040 verði 15% allra ferða í borginni farnar á hjóli. Það er metnaðarfullt markmið. Tækifæri til að fjölga hjólandi ferðum í skólann Í ferðavenjukönnun sem borgin gerði síðasta haust kemur fram að hlutfall barna sem nýta fjölbreytta vistvæna ferðamáta á leið í skólann er 73%, 52% fótgangandi, 16% á hjóli eða hlaupahjóli. Til samanburðar fóru einungis 6% grunnskólanemenda í Reykjavík í skólann. Það er aukning um 10 prósentustig á fjórum árum. Þarna liggja tækifæri. Að búa til og hvetja til heilbrigðrar hjólamenningar hjá yngstu kynslóðunum er verðugt verkefni – að búa til nýja hjólakynslóð. Hjólakynslóð framtíðar verður til Í nýju hjólreiðastefnunni er fyrsta markmið að leggja sérstaka áherslu á að hvetja yngri kynslóðina til hjóla en til að þróa hjólamenningu þarf að kynna, fræða og hvetja börn og ungmenni um kosti þess að hjóla á mismunandi aldursstigum. Kannanir sýna að börn sem eiga foreldra sem hjóla eru líklegri til að hjóla sjálf. Könnun meðal skólabarna um ferðavenjur hefur sýnt að hlutdeild hjólreiða í ferðum grunnskólanemenda á yngsta og miðstigi er almennt há, en lækkar hratt á efsta stigi og þegar komið er í framhaldsskóla. Með því að aðstoða, fræða og styðja við börn og ungmenni til að hjóla verða hjólreiðar auðveldur og aðlaðandi kostur fyrir öll. Stolt hjólaborg - í borg fyrir fólk Önnur markmið í áætluninni snúa að enn frekari þéttingu hjólanetsins, sérstaklega austan Elliðaáa, fjölga stígum innan hverfa og tengja þau betur saman þvert á hverfi. Góðir innviðir fjölga þeim sem hjóla og fjölgun hjólandi eykur sýnileika og öryggi. Þannig bætum við hjólamenninguna og fleiri líta til hjólsins sem fyrsta valkosts. Aukin hreyfing íbúa bætir lýðheilsu. Aðgengi þeirra sem hjóla allan ársins kring er lykill að því að velja hjólið umfram aðra fararmáta. Þess vegna er mikilvægt er að tryggja gott aðgengi og þjónustu til að hjólastígarnir séu aðgengilegir allan ársins kring. Að lokum þarf að tryggja góð hjólastæði út um alla borg. Samfylking er stolt af framtíðarsýn fyrir hjólaborgina Reykjavík til 2040, stolt að því hafa leitt uppbyggingu 46 km hjólastíga víðsvegar um borgina síðustu kjörtímabil. Samfylkingin hafði hugrekki til að byggja upp hjólastíga og hvetja fólk til fjölbreyttari ferðamáta, þrátt fyrir harðar gagnrýnisraddir um að enginn myndi hjóla í veðravítinu Reykjavík. Annað hefur komið á daginn, hér er orðin til hjólreiðamenning og ég held að enginn myndi vilja snúa til baka. Við getum verið stolt – og höldum áfram á fullri ferð með því að setja X-við S 16. maí. Höfundur er borgarfulltrúi Samfylkingarinnar, skipar 10. sæti á lista flokksins í kosningunum 16. maí og kom að gerð hjólreiðaáætlunar til 2040 fyrir hjólaborgina Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sara Björg Sigurðardóttir Reykjavík Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason Skoðun Skoðun Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht skrifar Skoðun Í sporum kindarinnar Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson skrifar Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir skrifar Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Þversögn íslenskra varna Arnór SIgurjónsson skrifar Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun PISA: Þegar allir þurfa létti, hver heldur þá utan um barnið? Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hver ver æru hins látna? Theódór Skúli Halldórsson skrifar Skoðun DARVO: Sálfélagslegur glundroði Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun Menntakerfið pólitískur leikvöllur? Anna Kristín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvað er til ráða? Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar andstæðingum eru eignuð orð Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Síðan hvenær er ég enginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Af bíómiðum og baðlónum María Rut Ágústsdóttir skrifar Sjá meira
Það er gaman að hjóla, frelsandi tilfinning að setjast á hjólið – fá vindinn í fangið. Hægt að stýra hraðanum, fara hægar yfir þegar útsýnið er fagurt – eða stíga brekkuna og fá hjartað til að pumpa hraðar, taka heilsurækt á leiðinni til og frá vinnu. Hjólið færir fólki á öllum aldri gleði, líka börnum – það eflir sjálfstæði til að komast milli staða og ýtir um leið undir sjálfbærni í samgöngum, kynnir fyrir þeim heilbrigðan lífsstíl og opnar á fræðslu um menningu sem tengist hjólreiðum snemma á lífsleiðinni. Framtíðarsýn hjólaborgarinnar Reykjavík til 2040 Í nýsamþykktri hjólreiðaáætlun Reykjavíkur er markmið hjólaborgarinnar tekið til 2040 en stefnan er að Reykjavík verði orðin hjólaborg á heimsmælikvarða árið 2040. Að hjólreiðar verði einn lykil ferðamáti borgarbúa, sérstaklega fyrir styttri ferðir, enda hjólaleiða netið þéttara, samfelldara og vel tengt við almenningssamgöngur. Áætlunin gerir ráð fyrir að lágmarki sex milljarða króna fjárfestingu í hjólreiða innviðum, að hjólastígar lengist úr 46 km í 60 km, og markmið er sett um að 90% borgarbúa búi innan við 150 metrum frá hjólaleið árið 2030. Stefnt er að því að árið 2040 verði 15% allra ferða í borginni farnar á hjóli. Það er metnaðarfullt markmið. Tækifæri til að fjölga hjólandi ferðum í skólann Í ferðavenjukönnun sem borgin gerði síðasta haust kemur fram að hlutfall barna sem nýta fjölbreytta vistvæna ferðamáta á leið í skólann er 73%, 52% fótgangandi, 16% á hjóli eða hlaupahjóli. Til samanburðar fóru einungis 6% grunnskólanemenda í Reykjavík í skólann. Það er aukning um 10 prósentustig á fjórum árum. Þarna liggja tækifæri. Að búa til og hvetja til heilbrigðrar hjólamenningar hjá yngstu kynslóðunum er verðugt verkefni – að búa til nýja hjólakynslóð. Hjólakynslóð framtíðar verður til Í nýju hjólreiðastefnunni er fyrsta markmið að leggja sérstaka áherslu á að hvetja yngri kynslóðina til hjóla en til að þróa hjólamenningu þarf að kynna, fræða og hvetja börn og ungmenni um kosti þess að hjóla á mismunandi aldursstigum. Kannanir sýna að börn sem eiga foreldra sem hjóla eru líklegri til að hjóla sjálf. Könnun meðal skólabarna um ferðavenjur hefur sýnt að hlutdeild hjólreiða í ferðum grunnskólanemenda á yngsta og miðstigi er almennt há, en lækkar hratt á efsta stigi og þegar komið er í framhaldsskóla. Með því að aðstoða, fræða og styðja við börn og ungmenni til að hjóla verða hjólreiðar auðveldur og aðlaðandi kostur fyrir öll. Stolt hjólaborg - í borg fyrir fólk Önnur markmið í áætluninni snúa að enn frekari þéttingu hjólanetsins, sérstaklega austan Elliðaáa, fjölga stígum innan hverfa og tengja þau betur saman þvert á hverfi. Góðir innviðir fjölga þeim sem hjóla og fjölgun hjólandi eykur sýnileika og öryggi. Þannig bætum við hjólamenninguna og fleiri líta til hjólsins sem fyrsta valkosts. Aukin hreyfing íbúa bætir lýðheilsu. Aðgengi þeirra sem hjóla allan ársins kring er lykill að því að velja hjólið umfram aðra fararmáta. Þess vegna er mikilvægt er að tryggja gott aðgengi og þjónustu til að hjólastígarnir séu aðgengilegir allan ársins kring. Að lokum þarf að tryggja góð hjólastæði út um alla borg. Samfylking er stolt af framtíðarsýn fyrir hjólaborgina Reykjavík til 2040, stolt að því hafa leitt uppbyggingu 46 km hjólastíga víðsvegar um borgina síðustu kjörtímabil. Samfylkingin hafði hugrekki til að byggja upp hjólastíga og hvetja fólk til fjölbreyttari ferðamáta, þrátt fyrir harðar gagnrýnisraddir um að enginn myndi hjóla í veðravítinu Reykjavík. Annað hefur komið á daginn, hér er orðin til hjólreiðamenning og ég held að enginn myndi vilja snúa til baka. Við getum verið stolt – og höldum áfram á fullri ferð með því að setja X-við S 16. maí. Höfundur er borgarfulltrúi Samfylkingarinnar, skipar 10. sæti á lista flokksins í kosningunum 16. maí og kom að gerð hjólreiðaáætlunar til 2040 fyrir hjólaborgina Reykjavík.
Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar
Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar