Neyðar­kall úr Eyjum

Vestmanneyingar eru seinþreyttir til vandræða, það þykir ekki gott að kvarta. Nú er hins vegar komin upp staða varðandi samgöngur í Eyjum sem er óþolandi. Þetta er eitthvað í ætt við að svelta mjólkurkúna, hugbúnaðarfyrirtæki að borga ekki símareikninginn eða útgerðarmann sem kaupir ekki olíu á skipin. Vestmannaeyjar eru nefnilega einn af máttarstólpum Íslands í verðmætasköpun og er yfirstandandi gríðarlegt tjón af völdum sinnuleysis hjá stjórnvöldum í samgöngumálum.

Loforð og raunveruleiki

Verðmætasköpunin í Eyjum er víða: sjávarútvegur, fiskeldi og ferðaþjónusta eru helstu greinarnar. Hvernig eiga þessar greinar að lifa við það að nánast engar samgöngur séu við Eyjuna? Þegar Landeyjahöfn var byggð var lagt upp með að höfnin yrði opin í um 300 daga á ári með réttu skipi. Skipið kom miklu seinna og var þá reynt á gæði hafnarinnar. Nú er komin margra ára reynsla á höfnina og kemur í ljós að hún er ekki að skila nálægt því sem okkur var lofað og skipið eingöngu búið að sigla fáeina daga í Landeyjahöfn á þessu ári.

Afleiðingar fyrir atvinnulíf og samfélag

Vegagerðin sló á sínum tíma út af borðinu hugmyndir um göng og valdi stað fyrir höfnina sem hefur reynst erfitt að halda opinni vegna sandburðar. Nú síðasta dæmið í sorgarsögu samgangna í Eyjum undanfarin ár er að önnur af skrúfum Herjólfs er óvirk vegna þess að ekki voru til varahlutir sem fyrirsjáanlega hefðu átt að teljast nauðsynlegir. Þetta gerir að verkum að daglega verða fyrirtæki og fólk í Eyjum skert af þjónustu sem er nauðsynleg forsenda fyrir búsetu og starfsemi í Vestmannaeyjum.

Íbúar í Vestmannaeyjum hafa kerfisbundið verið skertir af þjónustu á undanförnum árum þar sem góðar samgöngur hafa verið lagðar til grundvallar, t.d. í heilbrigðisþjónustu þar sem engin skurðstofa er rekin sem fyrirbyggir fæðingarþjónustu. Ungt fólk í barneignarhugleiðingum og fólk sem þarf að sækja læknishjálp hefur enga aðra kosti þessa dagana en að leggja á sig 4 tíma Herjólfsferð í hvora áttina til að sækja nauðsynlega þjónustu. Ef það á að rökstyðja minni þjónustu með samgöngum verða þær að vera í lagi.

Töpuð tækifæri

Það er erfitt að mæla töpuð tækifæri og skaða af völdum þjónustuleysis. Þegar útflytjendur mæta skorðum í flutningi og öflugt vinnandi fólk kemst ekki leiðar sinnar er skaði skeður. Það er ekki sæmandi Íslendingum að skilja Eyjamenn eftir með þessum hætti og tapið er ekki bara í Eyjum. Töpuðu tækifærin myndu greiða margfalt til baka þann aukakostnað sem ríkið þyrfti að bera af því að standa vel að hlutum í samgöngum við Eyjar. Hver er lausnin? Eðlilegasta lausnin er að Vegagerðin efni loforð sitt um 300 daga á ári með umbótum á Landeyjahöfn og sterkara utanumhaldi um rekstur skipsins, t.d. varahlutaeign. Mjólkurkúin skilar engu nema henni sé sinnt.

Höfundur er vélstjóri og rekstrarstjóri.