Sam­fé­lagið í fyrsta sæti

Öll fyrirtæki reiða sig á stuðning samfélagsins. Í stórum verkefnum sem hafa áhrif á nærumhverfi fólks er mikilvægt að íbúar upplifi að á þá sé hlustað, að upplýsingaflæði sé skýrt og að skoðanir þeirra séu virtar. Að mínu mati er þetta ein af lykilforsendum þess að byggja upp traust og byggja varanleg verðmæti.

Í greinum eins og fiskeldi, þar sem verkefni eru stór og sýnileg, verður þátttaka samfélagsins að vera í forgangi. Á sama tíma er mikilvægt að viðurkenna að slíkar framkvæmdir vekja oft upp spurningar og jafnvel áhyggjur. Áhyggjur af umhverfisáhrifum, nýtingu auðlinda og breytingum á nærumhverfi eru eðlilegur hluti af umræðunni. Því skiptir máli að fyrirtæki sýni með skýrum hætti að þau bregðist við slíkum ábendingum af ábyrð og séu tilbúin að eiga opið samtal.

Þau fyrirtæki sem ná að byggja upp opið og virkt samtal við samfélagið frá fyrstu stigum verkefna eru líklegri til að draga úr áhættu, bæta ákvarðanatöku og skapa traust sem skiptir máli til lengri tíma. Það gerist þó ekki með yfirlýsingum einum saman, heldur með reglulegri upplýsingagjöf og samtali.

Íbúar vilja innsýn í verkefnin

Að koma fram á sjónarsviðið með nýtt verkefni, með nýja uppbyggingu og markvissa fjárfestingu inn í rótgróið samfélag, svipar til breytingastjórnunar. Þegar íbúar skynja að verkefnið sé unnið í samvinnu við samfélagið, en ekki einhliða mótað, verða framvinda hraðari og umræðan uppbyggilegri. Góðar fyrirætlanir er aðeins byrjunin, traust myndast út frá aðgerðum. Gagnsæi, hreinskilni og heiðarleg samskipti er grunnurinn að trausti og árangri.

Íbúar vilja meira en kynningar og tilkynningar. Þeir vilja innsýn. Þeir vilja fá tækifæri til að heimsækja, spyrja og sjá uppbygginguna með eigin augum. Þegar það gerist verður verkefnið hluti af samfélaginu fremur en eitthvað aðskilið frá því.

Samfélagsmiðlar geta verið gagnlegir í þessu samhengi. Þeir gera fyrirtækjum kleift að miðla upplýsingum reglulega, sýna framvindu og setja andlit á verkefnin. Á sama tíma er mikilvægt að viðurkenna að umræða á slíkum miðlum getur orðið einhliða eða byggð á takmörkuðum upplýsingum. Því þarf að leggja áherslu á skýra og heiðarlega miðlun sem stenst gagnrýna skoðun.

Aukin fjölbreytni – aukin tækifæri

Áhrifin af uppbyggingu birtast einnig í atvinnulífi. Þegar ný störf verða til styrkist staðbundið samfélag og áhrifn dreifast um hagkerfið. Óbein áhrif geta verið veruleg, bæði fyrir fyrirtæki og opinbera aðila.

Það er þó ekki sjálfgefið að nýjar atvinnugreinar séu alltaf taldir jákvæðir. Sumir óttast að þeir geti haft neikvæð áhrif á þær sem þegar eru til staðar eða breytt jafnvægi í samfélaginu. Að mínu mati er lykilatriði að horfa á þetta sem samspil fremur en samkeppni. Ný starfsemi getur styrkt þá sem fyrir eru, aukið fjölbreytni og skapað betri forsendur fyrir þjónustu og innviði sem nýtast öllum.

Fyrir smærri samfélög getur aukin umsvif haft afgerandi áhrif. Hún getur réttlætt uppbyggingu innviða sem annars hefðu setið eftir og þá um leið bætt lífsgæði íbúa til lengri tíma. Slík þróun þarf þó ávallt að fara fram í jafnvægi við bæði samfélag og náttúru.

Samstarf og ábyrgð

Samskipti fyrirtækja og sveitarfélaga skipta hér miklu máli. Skýr og fyrirsjáanleg upplýsingagjöf gera sveitarfélögum kleift að undirbúa sig betur, stýra væntingum og bregðast við á réttum tíma. Þegar upplýsingaflæði er gott dregur úr óvissu og núningi, sem gagnast öllum aðilum.

Á sama tíma er mikilvægt að hafa í huga að traust er ekki sjálfgefið. Það byggist upp með tímanum og getur tapast hratt ef ekki er staðið rétt að málum. Því þarf að leiða stór verkefni af ábyrgð og með langtímahugsun að leiðarljósi.

Þegar þeir sem leiða þróun á viðamiklu verkefni hafa persónuleg tengsl við svæðið verður ábyrgðin meiri og vandasamari. Ákvarðanir eru líklegri til að endurspegla langtímahugsun og raunveruleg verðmæti fremur en skammtímahagnað.

Markmiðið er einfalt: stöðugt fyrirtæki sem skapar varanleg störf og styrkir samfélagið sem það er hluti af.

Að mínu mati ræðst árangurinn af einu lykilatriði: trausti. En traust verður ekki til á einni nóttu. Það byggist upp í skrefum, með gagnsæi, samvinnu og raunverulegum mannlegum samskiptum.

Höfundur er framkvæmdastjóri Laxeyjar.