Dyflinarreglugerðin ekki af­numin þótt orða­lag breytist

Með breytingunni eru skuldbindandi ákvæði reglugerða verndar- og fólksflutningasamkomulags (AMMR) ESB lögfest. Samkvæmt frumvarpinu er markmið samkomulagsins að styrkja stjórnun ytri landamæra Schengen-svæðisins, efla samræmda framkvæmd milli ríkja og stuðla að skilvirkari meðferð umsókna um alþjóðlega vernd.

„Hér er verið að einfalda kerfið, það er verið að stytta kærufresti og Evrópa er öll að stilla saman strengi um það að ná betri stjórn á landamærum og verndarkerfið í heild sinni,“ sagði Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra í samtali við fréttamann að ríkisstjórnarfundi loknum í morgun.

Í stóra samhenginu feli breytingarnar í sér skýrari stjórn á landamærum, einfaldara regluverk og styttri kærufresti og þannig meiri fyrirsjáanleika fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd.

„Það er gott upp á væntingar að gera, að við séum ekki að gefa fólki væntingar sem standast síðan ekki skoðun, og einfaldara fyrir kerfin að vinna úr málum.“

Heiti reglugerðarinnar breytist

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, sagði í viðtali við Reykjavík síðdegis að breytingarnar fælu í sér afnám Dyflinarreglugerðarinnar en Þorbjörg Sigríður segir það af og frá. 

„Það er óbreytt staða hvað það varðar, þetta hjarta í kerfinu um að ríki sem tekur við umsókn beri ábyrgð á málinu. Heiti reglugerðarinnar er annað,“ segir Þorbjörg Sigríður. Í 6. grein frumvarpsins segir að orðinu „Dyflinarsamstarf“ sé í útlendingalögum skipt út fyrir orðið „AMMR-samstarf“.

Hún bendir á að Danir, sem reki býsna harða útlendingastefnu, séu hrifnir af regluverkinu og að Norðurlöndin öll styðji það.

 „En ég sé að þetta vekur tilfinningar hjá Miðflokknum ásamt Ungverjum og Póllandi,“ segir Þorbjörg Sigríður.

Með frumvarpinu eru kærufrestir vegna synjunar umsókna um alþjóðlega vernd styttir auk þess sem kæra frestar ekki réttaráhrifum. Þannig fari umsækjendur úr landi og verði þar meðan þeir fá úrlausn sinna mála.

„Mér hefur fundist sem ráðherra útlendingamála núna eitt og hálft ár, þegar ég sit fundi með kollegum mínum í Evrópu, þá er tónninn þar töluvert harður. Hann er harðari en hann hefur verið á Íslandi. Og ég sé þetta miklu frekar þannig að við séum að nálgast þessi ríki, hvað það varðar.“

Mörg ESB-ríki muni hafna pakkanum

Sigmundur Davíð sagði í Reykjavík síðdegis að samkomulagið gangi út á að framkvæmdastjórn Evrópusambandsins í Brussel fái völd til að senda hælisleitendur sem koma til Evrópulanda, til þess lands sem henni lystir og að löndunum beri að taka við þeim hælisleitendum. 

„Þetta myndi þýða að við misstum auðvitað enn frekar stjórn á okkar landamærum og þetta myndi líka þýða afnám Dyflinnarreglugerðarinnar, sem er mjög mikilvæg reglugerð og við hefðum átt að nýta í miklu ríkari mæli, og gengur í skemmstu máli út á það að mönnum beri að sækja um hæli í fyrsta örugga landinu sem þeir koma til. Og það land meti hvort menn fái hæli eða ekki.“

Líkt og fram hefur komið segir dómsmálaráðherra einungis nafn reglugerðarinnar breytast en ekki inntak hennar.

Sigmundur segir málið umdeilt innan ESB og alvarlegar athugasemdir hafi komið frá stjórnvöldum í mörgum Evrópulöndum, þar með töldum Póllandi, Danmörku, Svíþjóð, Austurríki og Tékklandi.

„ESB ákveður engu að síður að innleiða þetta og gera kröfu um að aðildarlöndin samþykki þetta. En mörg þeirra munu einfaldlega hafna því, nema Ísland, þar sem það á að setja okkur þarna inn án þess að við þurfum á því að halda og getur leitt til þess að við missum hérna algjörlega stjórn á því hverjir koma til Íslands og hverjir fá að vera hér.“

Hann segir tímasetningu frumvarpsins koma sér á óvart, í ljósi atkvæðagreiðslunnar í ágúst.

„Það hefur verið mikil umræða um það að undanförnu hvað felist í þeim valkostum sem boðið er upp á í þjóðaratkvæðagreiðslunni og stjórnvöld reynt að gera lítið úr því sem Evrópusambandið sjálft var þó búið að útskýra sem forsendur viðræðna við okkur, að þær gengju út á aðlögun að sambandinu. Það er einhvern veginn reynt að komast hjá því að ræða þetta eða gera lítið úr því og á akkúrat þeim tímapunkti skellir ríkisstjórnin á dagskrá máli sem snýst um aðlögun á erfiðasta sviðinu, einu af því allra erfiðasta, áður en þjóðaratkvæðagreiðsla fer fram.“