Megi búast við útskúfun úr samfélaginu eftir afplánun Freyja Þórisdóttir skrifar 21. apríl 2026 13:00 Fangelsið á Hólmsheiði opnaði þann 10. júní 2016 en það er gæsluvarðhalds- og móttökufangelsi með deild fyrir kvenfanga og aðstöðu fyrir afplánun styttri fangelsisrefsinga og vararefsinga. Vísir/Vilhelm Neikvæð viðhorf í garð fólks sem hefur brotið af sér eru á pari við þau neikvæðu viðhorf sem fram koma gagnvart þeim sem stríða við alvarlegan geðrænan vanda. Margir vilja halda ákveðinni fjarlægð frá fólki sem hefur afplánað fangelsisdóm og þykir eðlilegt að það sé útilokað frá ýmsum sviðum samfélagsins. Þetta og fleira kom fram á fundi sem Geðhjálp stóð fyrir á Kjarvalsstöðum í dag, 21. apríl, þar sem farið var yfir niðurstöður könnunar um fordóma gagnvart einstaklingum sem hafa brotið af sér. Könnunin leiddi í ljós talsvert neikvæð viðhorf hérlendis í garð einstaklinga sem afplánað hafa fangelsisdóm. Fundurinn er hluti af viðburðaröð um fordóma og geðheilbrigði sem ber yfirskriftina Frá skömm yfir í skilning. Könnunin er svo hluti af fordómarannsókn sem var framkvæmd á síðasta ári og nær til fordóma gagnvart einstaklingum með geðrænan vanda, fíkn og/eða þeim sem hafa framið afbrot. Jón Gunnar Bernburg er prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands.vísir/vilhelm Rannsóknin var unnin af prófessorunum Sigrúnu Ólafsdóttur, Jóni Gunnari Bernburg og Kára Kristinssyni og fjármögnuð af Geðhjálp. Innflytjendastaða hafi lítil sem engin áhrif Svarendur höfðu sterka tilhneigingu til þess að vilja halda félagslegri fjarlægð frá einstaklingum sem höfðu lokið afplánun, þeir höfðu um þá neikvæða fordóma og töldu að þá ætti að útiloka frá ýmis konar þátttöku í samfélaginu, þar á meðal á atvinnumarkaði. Þá höfðu svarendur væntingar um að þeir sem lokið hefðu afplánun mættu einmitt búast við útilokun af þessu tagi. Það kom þó rannsakendum á óvart að innflytjendastaða hafði lítil sem engin áhrif á neikvæð viðhorf í garð einstaklinga sem lokið hafa afplánun í fangelsi. Könnunin skoðaði viðhorf í garð fleiri hópa. Í heild má segja að neikvæð viðhorf í garð þessa hóps séu á pari við þau neikvæðu viðhorf sem fram koma gagnvart þeim sem stríða við alvarlegan geðrænan vanda. Fangelsismál Innflytjendamál Mest lesið Viðvaranir á viðvaranir ofan Veður Vikan lengdist og auglýsingahlé urðu tíðari Innlent Fjöldi hafi sagt upp og fleiri íhugi stöðu sína Innlent Styður Repúblikana með tugum milljarða Erlent Þingmaðurinn hefði mögulega ekki átt að taka Íbúfen Innlent Kröfur sem einstaklingum er ómögulegt að uppfylla Innlent Segja hálfa milljón hafa tekið þátt Erlent Skuldar ekkert Innlent Fjörutíu ár fyrir morðið á Tupac Erlent Heppin móðir á Suðurlandi vann 42 milljónir Innlent Fleiri fréttir Kröfur sem einstaklingum er ómögulegt að uppfylla Vikan lengdist og auglýsingahlé urðu tíðari Heppin móðir á Suðurlandi vann 42 milljónir Hvetur verkalýðshreyfinguna til samstöðu Skuldar ekkert Fór úr bílnum og hljóp undan lögreglu Enn versnar spáin með nýjum viðvörunum Bandero leitar skjóls í Reykjavík Air Atlanta vinnur áhættumat vegna árása Húta Baráttan um varaforsetana: Valdabrölt eða samsæriskenningar? Salmonella greindist í kryddi Kokku Frumvarp um Ríkisútvarp gagnrýnt harðlega í samráðsgátt Stjórnarandstaðan segir „forfallavírus“ ganga meðal ráðherra Vilja borga fyrir eftirlit með au pair Pawel tekur við af Sigmari sem þingflokksformaður Þingmaðurinn hefði mögulega ekki átt að taka Íbúfen Leita ökumanns sem ók á dreng á reiðhjóli „Þá tökum við auðvitað tillit til þess og hlustum“ Mögulegar rafmagnstruflanir í stórhríðinni Lægðin hefur alla burði til að verða söguleg Viðurkennir mistök við skipan Jafnréttissjóðs Fjöldi hafi sagt upp og fleiri íhugi stöðu sína „Maður undirbýr sig fyrir það versta“ Synjað um heimilisuppbót vegna sameiginlegrar þvottavélar og snyrtingar Vona að ágreiningur liti ekki þing ASÍ Háskólarnir verði betur tengdir með breyttri strætóleið Lögreglan biðlar til fólks að flýta ferðum eða bíða „Ég skil hvað hún á við, en þannig virkar rekstur ekki“ Ákveðið álag sem maður sé undir án þess að fatta það Undirmönnun hjúkrunarfræðinga tengist dánartíðni sjúklinga Sjá meira
Þetta og fleira kom fram á fundi sem Geðhjálp stóð fyrir á Kjarvalsstöðum í dag, 21. apríl, þar sem farið var yfir niðurstöður könnunar um fordóma gagnvart einstaklingum sem hafa brotið af sér. Könnunin leiddi í ljós talsvert neikvæð viðhorf hérlendis í garð einstaklinga sem afplánað hafa fangelsisdóm. Fundurinn er hluti af viðburðaröð um fordóma og geðheilbrigði sem ber yfirskriftina Frá skömm yfir í skilning. Könnunin er svo hluti af fordómarannsókn sem var framkvæmd á síðasta ári og nær til fordóma gagnvart einstaklingum með geðrænan vanda, fíkn og/eða þeim sem hafa framið afbrot. Jón Gunnar Bernburg er prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands.vísir/vilhelm Rannsóknin var unnin af prófessorunum Sigrúnu Ólafsdóttur, Jóni Gunnari Bernburg og Kára Kristinssyni og fjármögnuð af Geðhjálp. Innflytjendastaða hafi lítil sem engin áhrif Svarendur höfðu sterka tilhneigingu til þess að vilja halda félagslegri fjarlægð frá einstaklingum sem höfðu lokið afplánun, þeir höfðu um þá neikvæða fordóma og töldu að þá ætti að útiloka frá ýmis konar þátttöku í samfélaginu, þar á meðal á atvinnumarkaði. Þá höfðu svarendur væntingar um að þeir sem lokið hefðu afplánun mættu einmitt búast við útilokun af þessu tagi. Það kom þó rannsakendum á óvart að innflytjendastaða hafði lítil sem engin áhrif á neikvæð viðhorf í garð einstaklinga sem lokið hafa afplánun í fangelsi. Könnunin skoðaði viðhorf í garð fleiri hópa. Í heild má segja að neikvæð viðhorf í garð þessa hóps séu á pari við þau neikvæðu viðhorf sem fram koma gagnvart þeim sem stríða við alvarlegan geðrænan vanda.
Fangelsismál Innflytjendamál Mest lesið Viðvaranir á viðvaranir ofan Veður Vikan lengdist og auglýsingahlé urðu tíðari Innlent Fjöldi hafi sagt upp og fleiri íhugi stöðu sína Innlent Styður Repúblikana með tugum milljarða Erlent Þingmaðurinn hefði mögulega ekki átt að taka Íbúfen Innlent Kröfur sem einstaklingum er ómögulegt að uppfylla Innlent Segja hálfa milljón hafa tekið þátt Erlent Skuldar ekkert Innlent Fjörutíu ár fyrir morðið á Tupac Erlent Heppin móðir á Suðurlandi vann 42 milljónir Innlent Fleiri fréttir Kröfur sem einstaklingum er ómögulegt að uppfylla Vikan lengdist og auglýsingahlé urðu tíðari Heppin móðir á Suðurlandi vann 42 milljónir Hvetur verkalýðshreyfinguna til samstöðu Skuldar ekkert Fór úr bílnum og hljóp undan lögreglu Enn versnar spáin með nýjum viðvörunum Bandero leitar skjóls í Reykjavík Air Atlanta vinnur áhættumat vegna árása Húta Baráttan um varaforsetana: Valdabrölt eða samsæriskenningar? Salmonella greindist í kryddi Kokku Frumvarp um Ríkisútvarp gagnrýnt harðlega í samráðsgátt Stjórnarandstaðan segir „forfallavírus“ ganga meðal ráðherra Vilja borga fyrir eftirlit með au pair Pawel tekur við af Sigmari sem þingflokksformaður Þingmaðurinn hefði mögulega ekki átt að taka Íbúfen Leita ökumanns sem ók á dreng á reiðhjóli „Þá tökum við auðvitað tillit til þess og hlustum“ Mögulegar rafmagnstruflanir í stórhríðinni Lægðin hefur alla burði til að verða söguleg Viðurkennir mistök við skipan Jafnréttissjóðs Fjöldi hafi sagt upp og fleiri íhugi stöðu sína „Maður undirbýr sig fyrir það versta“ Synjað um heimilisuppbót vegna sameiginlegrar þvottavélar og snyrtingar Vona að ágreiningur liti ekki þing ASÍ Háskólarnir verði betur tengdir með breyttri strætóleið Lögreglan biðlar til fólks að flýta ferðum eða bíða „Ég skil hvað hún á við, en þannig virkar rekstur ekki“ Ákveðið álag sem maður sé undir án þess að fatta það Undirmönnun hjúkrunarfræðinga tengist dánartíðni sjúklinga Sjá meira