Hvað er „sveitó“?: Spænskir stjórn­mála­leið­togar deila um Guernica

Guernica, sem er eitt þekktasta verk listmálarans Pablo Picasso, hefur hangið uppi í Reina Sofía frá árinu 1992 og óskum um lán ítrekað verið hafnað.

Háværust í deilunum eru Isabel Díaz Ayuso, forseti sjálfsstjórnarsvæðisins Madríd, og Aitor Esteban, leiðtogi þjóðarflokks Baska. Bæði saka hitt um að vera „sveitó“.

„Það meikar ekkert sens að skila öllu þangað sem það er upprunið,“ sagði íhaldsmaðurinn Ayuso. „Ef svo væri ættum við að senda öll verk eftir Picasso til Malaga.“ 

Picasso fæddist í Malaga árið 1881.

Ayuso sagði þessa skoðun endurspegla „sveitó hugsunarhátt“ þegar menningin ætti alls staðar heima. 

Esteban vísaði fullyrðingum Ayuso hins vegar til föðurhúsanna og sagði að ef einhver væri sveitó þá væri það hún, hvers hugmyndir um þjóðlegheit væru að „drekka bjór úti á verönd við bar“.

Um er að ræða tilvísun í þrákelkni Ayuso gegn því að loka börum í kórónuveirufaraldrinum.

Imanol Pradales, forseti Baskalands, hefur varpað þeirri spurningu fram hvort stjórnvöld á Spáni skorti hugrekki til að færa Guernica. „Þeir drógu Franco úr grafhýsi sínu en geta ekki flutt málverk frá Madríd til Baskalands? Boltinn er hjá þeim.“

Viðfangsefni Guernica eru árásir Ítala og Þjóðverja á bæinn Guernica í spænsku borgarastyrjöldinni en á verkinu má meðal annars sjá látið barn, öskrandi konur, limlestan hermann og loga.

Verkið var sýnt á heimssýningunni í París árið 1937 og fór víða um Evrópu og Bandaríkin í kjölfarið. Picasso vildi ekki að það yrði flutt aftur til Spánar á meðan Franco væri við völd og því hékk það í MoMA í New York í mörg ár.

Baskar eru ekki þeir einu sem hafa komið að lokuðum dyrum hjá forsvarsmönnum Reina Sofía en árið 2000 neituðu þeir MoMA um að fá verkið að láni.