Þor­björg dóms­mála­ráð­herra — enn einn spillingarpésinn?

Í síðustu viku birtist þetta á vef Dómsmálaráðuneytisins:

„Dómsmálaráðherra hefur ákveðið að flytja Rögnu Bjarnadóttur, skrifstofustjóra í dómsmálaráðuneytinu, í embætti forstjóra Fangelsismálastofnunar ríkisins frá og með 15. maí næstkomandi, með vísan til heimildar í 1. mgr. 36. gr. laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins.“

Þarna er verið að misnota gróflega undantekningu frá þeirri meginreglu að auglýsa skuli lausar stöður til umsóknar, enda hugmyndin að alltaf skuli skipa hæfustu fáanlegu manneskju í hverja stöðu. Og það er ekki hægt að vita hver er hæfasta fáanlega manneskjan nema auglýst sé, svo hver sem er geti sótt um.

Skipanir af þessu tagi hafa færst í aukana síðustu árin (sjá t.d. hér og hér), og nú er svo komið að þetta virðist vera orðinn hluti af þegjandi samtryggingu stjórnmálaflokkanna sem nánast allir vilja heldur fá að misnota þetta sjálfir en að uppræta spillinguna. Þau sem héldu að núverandi ríkisstjórn yrði síður spillt en þær fyrri ættu að hafa orðið fyrir vonbrigðum, en þess hefur ekki orðið vart.

Ekki bara þegir stjórnarandstaðan á þingi; engir fjölmiðlar virðast hafa gefið þessu gaum, og þeir helstu birtu bara tilkynningu dómsmálaráðherra um málið athugasemdalaust eins og ekkert væri sjálfsagðara.

Að lokum má geta þess að þegar ég gagnrýndi þetta á Facebook fyrir nokkrum dögum skammaðist sumt fólk yfir því að illa væri vegið að Rögnu, sem væri vönduð manneskja. Það var rangt, enginn hafði sagt neitt um hana, enda lýtur gagnrýnin að misbeitingu ráðherra á valdi. En þetta er sorglega algeng afstaða á Íslandi, að telja sjálfsagt að víkja til hliðar þeim reglum sem eiga að koma í veg fyrir spillingu, af því viðkomandi telja sig þekkja persónulega manneskju sem skipuð er með þessum hætti. Þetta er líklega ein helsta ástæða þess að það er ekkert pólitískt siðferði á Íslandi, og þess að valdafólk kemst ítrekað upp með algert ábyrgðarleysi af alvarlegum mistökum eða jafnvel spillingu.

Þið sem takið slíka persónulega afstöðu, í trássi við eðlilegar reglur um siðferði og meðferð valds, þið megið alveg vita að siðleysið þrífst í krafti afstöðu ykkar.

Höfundur er stærðfræðingur.