Bíða enn bóta eftir of­beldið á Hjalt­eyri: „Við erum týnd og gleymd“

Það var árið 2021 sem fjölmargir stigu fram og greindu fréttastofu frá því að hafa sem börn orðið fyrir alvarlegu kynferðislegu, líkamlegu og andlegu ofbeldi af hálfu forstöðuhjóna úr Hvítasunnusöfnuðinum sem ráku barnaheimili á Hjalteyri á áttunda áratug síðustu aldar.

Í framhaldinu ákváðu stjórnvöld að skipa rannsóknarnefnd um starfsemi heimilisins, eftir niðurstöðu hennar voru vistmönnum dæmdar bætur árið 2023. 

Daglegar flengingar, innilokanir og tannburstun með sápu

Hópur þeirra sem dvöldu hjá hjónunum á Hjalteyri hefur hins vegar heyrt lítið af málinu síðan þetta var og engar bætur hafa litið dagsins ljós að sögn Önnu Sigrúnar Rafnsdóttur sem var vistuð á heimilinu ásamt systur sinni í átta mánuði árið 1973.

Anna Sigrún var þá fimm ára og systir hennar sjö. Hún segir að sóknarprestur Akureyrarkirkju hafi mælt með vistinni sem aðstoð við foreldra þeirra eftir að móðir þeirra lenti í alvarlegum líkamlegum veikindum og þurfti að leita sér lækninga í Reykjavík. 

Anna Sigrún rifjar upp brot af því mikla ofbeldi sem hún þurfti að líða af hálfu hjónanna á Hjalteyri. 

„Við systur ólumst upp við góðar fjölskylduaðstæður en þegar við vorum settar í vist til hjónanna á Hjalteyri breyttist allt. Það var alveg sama hvað við gerðum, við vorum syndugar. Við fengum aftur og aftur að heyra að við værum börn djöfulsins. Ég var stundum flengd oft á dag, oftast af Einari sem girti niður um mig og skellti mér yfir hnén á sér og flengdi mig. Stundum voru eldri krakkar látnir flengja mig og það þýddi ekkert fyrir þá að neita, því þá voru þeir bara barðir. Ég var líka látin tannbursta mig með Lúx -handsápu á hverjum degi, ég þótti svo mikill syndaselur, fimm ára barnið,“ segir Anna Sigrún um brot af því ofbeldi sem hún mátti líða af hálfu hjónanna á Hjalteyri. 

Akureyrarkirkja þagði

Hún segir að þegar þær systur sneru aftur til ástríkrar fjölskyldu á Akureyri hafi þær greint foreldrum sínum frá ofbeldinu. Þau hafi leitað á náðir Akureyrarkirkju  en ekki fengið nein viðbrögð. 

„Því miður þá komu þau að lokuðum dyrum þar varðandi þetta mál. Og þá var einhvern veginn ákveðið í okkar fjölskyldu að ræða það ekki meir,“ segir Anna Sigrún. 

Núverandi stjórnvöld þegi líka

Anna Sigrún segir að hún og systir hennar hafi barist fyrir réttlæti í sínu máli í nokkur ár, án viðbragða.  

„Ég er búin að vera í samskiptum við þrjá dómsmálaráðherra og ritara vegna Hjalteyrarmálsins. Ég er búin að senda nokkur hundruð bréf ásamt öðrum sem voru á Hjalteyri.  Ég hef fengið fáein svör í gegnum tíðina. Upp á síðkastið erum við eiginlega að hætt að fá svör. Við erum týnd og gleymd,“ segir Anna Sigrún. 

Veltir fyrir sér hvort Hjalteyrarmálið sé ekki nógu merkilegt

Anna Sigrún fagnar hröðum viðbrögðum stjórnvalda við Bakkakotsmálinu sem kom upp nýverið en segir sárt að finna á sama tíma fyrir áhugaleysinu gagnvart hennar hópi. Hún upplifir vonleysi.

„Ég dáist að hugrekki þeirra sem voru vistaðir á sínum tíma á Bakkakoti, fyrir að hafa stigið fram og greint frá ofbeldinu sem þeir urðu fyrir sem börn líkt og við sem dvöldum á Hjalteyri. Ég er afar glöð yfir því að stjórnvöld hlusti á þá og bregðist við.  En á sama tíma spyr ég, bíddu, af hverju er ekki hægt að klára okkar mál? Mér fannst á tímabili eins og verið væri að segja að ég væri bara þetta barn djöfulsins sem Hjalteyrarhjónin tuggu ofan í mig hvað eftir annað, ég skipti engu máli. Það er bara verið að segja aftur og aftur við okkur, þið eruð ekki nógu merkileg,“ segir Anna Sigrún að lokum.