Óþolandi tafir vegna ágreinings við landeigendur heyri sögunni til Birgir Olgeirsson skrifar 5. mars 2026 17:53 Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis- orku og loftslagsmálaráðherra. Vísir/Anton Brink Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, fór mikinn á iðnþingi Samtaka iðnaðarins í dag þar sem hann boðaði róttækar breytingar á raforkulögum. Breytingar miða að því að ágreiningur við landeigendur tefji ekki þjóðhagslega mikilvægar framkvæmdir um mörg ár. „Þetta þýðir að framkvæmdir munu geta hafist samhliða samningaviðræðum eða eignarnámsferli og þannig styttum við heildarframkvæmdatíma um marga mánuði eða jafnvel ár, sem þýðir lægri fjármagnskostnaður, áreiðanlegri áætlanir og minni áhætta vegna verðbreytinga á efni og vinnuafli,“ sagði Jóhann Páll Núverandi fyrirkomulag væri óviðunandi og óþolandi og sagðist gera sér fyllilega grein fyrir að þessar breytingar yrðu umdeildar. Jóhann Páll Jóhannsson ásamt Heiðu Björg Hilmisdóttir borgarstjóra og Líf Magneudóttur borgarfulltrúa við friðlýsingu Grafarvogs. Þórdís Björt/Náttúruverndarstofnun „Þetta er allt saman umdeilt, sumt er óþægilegt, en markmiðið er skýrt: einfaldara regluverk, sjálfbær ríkisfjármál og aukin samkeppnishæfni, kröftugri verðmætasköpun á Íslandi. Þar erum það við í stjórnmálunum sem sköpum rammann, og þið sem framkvæmið.“ Hann sagði að undir sinni verkstjórn yrði umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið hagvaxtarráðuneyti sem ryði burt hindrunum, óþarfa reglubyrði og skriffinnsku og ýti undir vöxt og verðmætasköpun. Talsvert púður í að vinda ofan af óreiðu Þá nefndi hann að talsvert púður hafi farið í að vinda ofan af óreiðu og heimatilbúnum flækjum frá fyrri árum og tók nokkur dæmi. Nefndi hann fyrst að virkjanaleyfi fyrir Hvammsvirkjun hafði verið ógilt vegna atriða sem stjórnvöldum hafði verið bent á að þyrfti að laga en ekki brugðist við. Frá framkvæmdum við Hvammsvirkjun síðastliðið sumar.Anton Brink „Í mínum huga kom aldrei til greina að bíða bara og sjá, heldur stigum við inn til þess að eyða óvissu, lágmarka tafir og lágmarka tjón. Fyrir vikið gátu undirbúningsframkvæmdir haldið áfram á grundvelli bráðabirgðaákvæðis, og nú liggja fyrir bæði varanleg virkjunarleyfi og framkvæmdaleyfi sem hvíla á nýjum og traustum lagagrundvelli.“ Veitingastaðir meðhöndlaðir eins og kjarnorkuver Þá sagði hann ekki langt síðan veitingastaðir voru meðhöndlaðir eins og kjarnorkuver af eftirlitsaðilum, meðal annars vegna vanhugsaðra laga- og reglugerðarbreytinga frá síðustu árum. Jóhann Páll sagði að létt hefði verið á reglugerðarkröfum á veitingastaði og unnið er að sömu breytingum fyrir 104 tegundir atvinnustarfsemi. „Við gengum hratt í að vinda ofan af þeim síðasta sumar, léttum af veitingastöðum starfsleyfisskyldunni þannig að krafan um fjögurra vikna auglýsingatíma féll brott. Með lagafrumvarpi sem ég fer með fyrir ríkisstjórn á morgun gerum við enn róttækari breytingar í sama anda, og léttum auglýsingaskyldunni og kröfunni um 4 vikna umsagnartíma af 104 tegundum atvinnustarfsemi.“ Mengunarreglur keyrðu upp framkvæmdakostnað Þriðja dæmið sem hann nefndi voru stífar reglur um mengaðan jarðveg sem voru settar fyrir örfáum árum, með viðmiðunargildum sem ríma illa við íslenskar aðstæður. „Þetta var gert án viðhlítandi áhrifamats, skapaði óvissu og tafir og keyrði þannig upp framkvæmdakostnað meðal annars við mikilvæga íbúðauppbyggingu hér á höfuðborgarsvæðinu. Nú höfum við, eftir vinnu sem ég setti af stað strax þegar ég tók við embætti, endurskoðað og rýmkað verulega þessi viðmiðunarmörk.“ Sjö sinnum Meira en síðustu tíu ár á undan Þá hafa verið gerðar breytingar á lagaumgjörð rammaáætlunar með fastákveðnum tímafrestum og færri og styttri samráðsferlum. Nýr rammapakki hefur verið samþykktur þar sem Holtavirkjun og Skrokkalda fara í nýtingarflokk. Það eru sjö sinnum fleiri megawött af vatnsafli en rötuðu í orkunýtingarflokk rammaáætlunar síðustu tíu árin á undan. Búið er að hækka mörk vegna jarðhitanýtingar þannig að færri framkvæmdir séu háðar umhverfismati. vísir/ernir Þá sé unnið að því að hækka mörk vegna jarðhitanýtingar þannig að færri framkvæmdir séu háðar umhverfismati. Þá verði einnig ekki lengur gerð krafa um starfsleyfi vegna hverrar borframkvæmdar. Kasta ekki peningum á eftir verðbólgunni Hann sagði gesti iðnþingsins geta treyst því að hallarekstur verði stöðvaður árið 2027. „Og það kemur ekki til greina að fara að kasta peningum á eftir verðbólgunni eða láta undan þrýstingi á Alþingi um stóraukin útgjöld og minni tekjur. Við munum eyða hallanum. Þið munið halda áfram að skapa verðmæti og útflutningstekjur, þannig komum við jafnvægi á þjóðarbúið. Þetta er samvinnuverkefni.“ Umhverfismál Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Orkumál Jarða- og lóðamál Mest lesið Setja lög á verkfall flugvirkja Innlent Verkfall flugvirkja hafið Innlent Fylgi haggast varla eftir atkvæðagreiðslu Innlent Fella niður 26 flugferðir Innlent Þakkar Guði fyrir hjálminn þegar drengurinn höfuðkúpubrotnaði Innlent „Gengið með eins eðlilegum hætti og hægt er“ Innlent Segir stóra ákvörðun framundan Erlent Fjöldi handtekinn í aðgerðum lögreglu Innlent Strætisvagni ekið utan í rútu á Snorrabraut Innlent Hvannadalshnjúkur lækkar Innlent Fleiri fréttir Foreldrar geti nú stillt útlit og falið hvatningu í Læsi Ók allt of hratt og á móti umferð í eftirför lögreglu Strætisvagni ekið utan í rútu á Snorrabraut Setja lög á verkfall flugvirkja Verkfallsaðgerðum flugvirkja aflýst „Gengið með eins eðlilegum hætti og hægt er“ Fylgi haggast varla eftir atkvæðagreiðslu Hvannadalshnjúkur lækkar Líkamsárás í Breiðholti Fella niður 26 flugferðir Þakkar Guði fyrir hjálminn þegar drengurinn höfuðkúpubrotnaði Hjól Eyjabarna skrúfuð í sundur Lögreglan leitar að Arturas Flugfreyjur og flugmenn styðja flugvirkja Fjöldi handtekinn í aðgerðum lögreglu Bein útsending: Kynna nýtt áhættumat fyrir Grindavík Barn stakk sig á sprautunál á skólalóðinni „Það er enginn bissness í þessu fyrir okkur“ Gómaður með gríðarlegt magn af barnaklámi Nýtt áhættumat: Bjóða Grindvíkingum að kaupa húsin til baka Flestir félagar vilji frekari kjarabætur vegna forsendubrests Kristján hótar lögsókn verði bann að lögum Hefja athugun á fjárhagsaðstoð Reykjavíkurborgar Stefnir í aflýsingar á öllu morgunflugi frá Keflavík og Reykjavík Munu ekki samþykkja frekari hækkun launa Árleg framlög jukust um 286 milljónir en Sinfónían aftur rekin með tapi Segir ásakanir flugvirkja „furðulegar“ Neitar að tjá sig um hvort lög verði sett á verkfall Ekkert í afkomu fyrirtækja sem sýni virðingu fyrir kjarasamningum Þokast æ fjær loftslagsskuldbindingum Íslands Sjá meira
„Þetta þýðir að framkvæmdir munu geta hafist samhliða samningaviðræðum eða eignarnámsferli og þannig styttum við heildarframkvæmdatíma um marga mánuði eða jafnvel ár, sem þýðir lægri fjármagnskostnaður, áreiðanlegri áætlanir og minni áhætta vegna verðbreytinga á efni og vinnuafli,“ sagði Jóhann Páll Núverandi fyrirkomulag væri óviðunandi og óþolandi og sagðist gera sér fyllilega grein fyrir að þessar breytingar yrðu umdeildar. Jóhann Páll Jóhannsson ásamt Heiðu Björg Hilmisdóttir borgarstjóra og Líf Magneudóttur borgarfulltrúa við friðlýsingu Grafarvogs. Þórdís Björt/Náttúruverndarstofnun „Þetta er allt saman umdeilt, sumt er óþægilegt, en markmiðið er skýrt: einfaldara regluverk, sjálfbær ríkisfjármál og aukin samkeppnishæfni, kröftugri verðmætasköpun á Íslandi. Þar erum það við í stjórnmálunum sem sköpum rammann, og þið sem framkvæmið.“ Hann sagði að undir sinni verkstjórn yrði umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið hagvaxtarráðuneyti sem ryði burt hindrunum, óþarfa reglubyrði og skriffinnsku og ýti undir vöxt og verðmætasköpun. Talsvert púður í að vinda ofan af óreiðu Þá nefndi hann að talsvert púður hafi farið í að vinda ofan af óreiðu og heimatilbúnum flækjum frá fyrri árum og tók nokkur dæmi. Nefndi hann fyrst að virkjanaleyfi fyrir Hvammsvirkjun hafði verið ógilt vegna atriða sem stjórnvöldum hafði verið bent á að þyrfti að laga en ekki brugðist við. Frá framkvæmdum við Hvammsvirkjun síðastliðið sumar.Anton Brink „Í mínum huga kom aldrei til greina að bíða bara og sjá, heldur stigum við inn til þess að eyða óvissu, lágmarka tafir og lágmarka tjón. Fyrir vikið gátu undirbúningsframkvæmdir haldið áfram á grundvelli bráðabirgðaákvæðis, og nú liggja fyrir bæði varanleg virkjunarleyfi og framkvæmdaleyfi sem hvíla á nýjum og traustum lagagrundvelli.“ Veitingastaðir meðhöndlaðir eins og kjarnorkuver Þá sagði hann ekki langt síðan veitingastaðir voru meðhöndlaðir eins og kjarnorkuver af eftirlitsaðilum, meðal annars vegna vanhugsaðra laga- og reglugerðarbreytinga frá síðustu árum. Jóhann Páll sagði að létt hefði verið á reglugerðarkröfum á veitingastaði og unnið er að sömu breytingum fyrir 104 tegundir atvinnustarfsemi. „Við gengum hratt í að vinda ofan af þeim síðasta sumar, léttum af veitingastöðum starfsleyfisskyldunni þannig að krafan um fjögurra vikna auglýsingatíma féll brott. Með lagafrumvarpi sem ég fer með fyrir ríkisstjórn á morgun gerum við enn róttækari breytingar í sama anda, og léttum auglýsingaskyldunni og kröfunni um 4 vikna umsagnartíma af 104 tegundum atvinnustarfsemi.“ Mengunarreglur keyrðu upp framkvæmdakostnað Þriðja dæmið sem hann nefndi voru stífar reglur um mengaðan jarðveg sem voru settar fyrir örfáum árum, með viðmiðunargildum sem ríma illa við íslenskar aðstæður. „Þetta var gert án viðhlítandi áhrifamats, skapaði óvissu og tafir og keyrði þannig upp framkvæmdakostnað meðal annars við mikilvæga íbúðauppbyggingu hér á höfuðborgarsvæðinu. Nú höfum við, eftir vinnu sem ég setti af stað strax þegar ég tók við embætti, endurskoðað og rýmkað verulega þessi viðmiðunarmörk.“ Sjö sinnum Meira en síðustu tíu ár á undan Þá hafa verið gerðar breytingar á lagaumgjörð rammaáætlunar með fastákveðnum tímafrestum og færri og styttri samráðsferlum. Nýr rammapakki hefur verið samþykktur þar sem Holtavirkjun og Skrokkalda fara í nýtingarflokk. Það eru sjö sinnum fleiri megawött af vatnsafli en rötuðu í orkunýtingarflokk rammaáætlunar síðustu tíu árin á undan. Búið er að hækka mörk vegna jarðhitanýtingar þannig að færri framkvæmdir séu háðar umhverfismati. vísir/ernir Þá sé unnið að því að hækka mörk vegna jarðhitanýtingar þannig að færri framkvæmdir séu háðar umhverfismati. Þá verði einnig ekki lengur gerð krafa um starfsleyfi vegna hverrar borframkvæmdar. Kasta ekki peningum á eftir verðbólgunni Hann sagði gesti iðnþingsins geta treyst því að hallarekstur verði stöðvaður árið 2027. „Og það kemur ekki til greina að fara að kasta peningum á eftir verðbólgunni eða láta undan þrýstingi á Alþingi um stóraukin útgjöld og minni tekjur. Við munum eyða hallanum. Þið munið halda áfram að skapa verðmæti og útflutningstekjur, þannig komum við jafnvægi á þjóðarbúið. Þetta er samvinnuverkefni.“
Umhverfismál Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Orkumál Jarða- og lóðamál Mest lesið Setja lög á verkfall flugvirkja Innlent Verkfall flugvirkja hafið Innlent Fylgi haggast varla eftir atkvæðagreiðslu Innlent Fella niður 26 flugferðir Innlent Þakkar Guði fyrir hjálminn þegar drengurinn höfuðkúpubrotnaði Innlent „Gengið með eins eðlilegum hætti og hægt er“ Innlent Segir stóra ákvörðun framundan Erlent Fjöldi handtekinn í aðgerðum lögreglu Innlent Strætisvagni ekið utan í rútu á Snorrabraut Innlent Hvannadalshnjúkur lækkar Innlent Fleiri fréttir Foreldrar geti nú stillt útlit og falið hvatningu í Læsi Ók allt of hratt og á móti umferð í eftirför lögreglu Strætisvagni ekið utan í rútu á Snorrabraut Setja lög á verkfall flugvirkja Verkfallsaðgerðum flugvirkja aflýst „Gengið með eins eðlilegum hætti og hægt er“ Fylgi haggast varla eftir atkvæðagreiðslu Hvannadalshnjúkur lækkar Líkamsárás í Breiðholti Fella niður 26 flugferðir Þakkar Guði fyrir hjálminn þegar drengurinn höfuðkúpubrotnaði Hjól Eyjabarna skrúfuð í sundur Lögreglan leitar að Arturas Flugfreyjur og flugmenn styðja flugvirkja Fjöldi handtekinn í aðgerðum lögreglu Bein útsending: Kynna nýtt áhættumat fyrir Grindavík Barn stakk sig á sprautunál á skólalóðinni „Það er enginn bissness í þessu fyrir okkur“ Gómaður með gríðarlegt magn af barnaklámi Nýtt áhættumat: Bjóða Grindvíkingum að kaupa húsin til baka Flestir félagar vilji frekari kjarabætur vegna forsendubrests Kristján hótar lögsókn verði bann að lögum Hefja athugun á fjárhagsaðstoð Reykjavíkurborgar Stefnir í aflýsingar á öllu morgunflugi frá Keflavík og Reykjavík Munu ekki samþykkja frekari hækkun launa Árleg framlög jukust um 286 milljónir en Sinfónían aftur rekin með tapi Segir ásakanir flugvirkja „furðulegar“ Neitar að tjá sig um hvort lög verði sett á verkfall Ekkert í afkomu fyrirtækja sem sýni virðingu fyrir kjarasamningum Þokast æ fjær loftslagsskuldbindingum Íslands Sjá meira