Niður­sveiflan á vinnu­markaði sé mjög djúp

Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri og Þórarinn G. Pétursson varaseðlabankastjóri peningastefnu mættu fyrir efnahags- og viðskiptanefnd Alþingis á opnum fundi í gær þar sem skýrsla peningastefnunefndar Seðlabankans var til umræðu.

Þar kom fram að skýr merki væru um kólnun á vinnumarkaði. Því til stuðnings var bent á nýlega könnun meðal fyrirtækja þar sem kannað var hvort skortur væri á vinnuafli. Seðlabankinn stendur fyrir könnuninni reglulega.

Aðeins tíu prósent fyrirtækja svöruðu játandi. Eftir því sem fram kemur í frétt Viðskiptablaðsins hefur hlutfallið aðeins tvisvar mælst jafn lágt. Það er í kjölfar efnahagshrunsins og þegar heimsfaraldur Covid 19 gekk yfir.

Djúp sveifla

Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar, segir atvinnuleysi mælast hærra en undanfarin ár.

„Við finnum fyrir töluverðri kólnun á vinnumarkaði núna. Þetta hefur aukist svona jafnt og þétt núna skráð atvinnuleysi hjá okkur síðustu mánuði hjá okkur. Núna í janúar mældist það 4,9 prósent en var 4,2 prósent fyrir ári síðan og 3,8 árið þar á undan. Þó að þessar árstíðarbundnu sveiflur séu alltaf til staðar á vinnumarkaði þá er þessi mjög djúp.“

Þórarinn sagði á fundinum í gær að hlutfall milli lausra starfa og atvinnulausra væri nú komið niður í hálfan. Það þýði að fyrir hvert laust starf séu tveir atvinnulausir að keppa um það. Fyrir ári hafi tvö störf verið laus fyrir hvern atvinnulausan. Þetta ætti að minnka spennu á vinnumarkaði.

Vonandi betri tíð með hækkandi sól

Það einkenni þessa sveiflu að fleiri atvinnulausir keppist um sömu störf en oft áður. Úrvalið og fjölbreytni starfa sé jafnframt minna.

„Það er bara að fækka. Það fækkar lausum störfum. Það er alveg ljóst. Það er merkjanlegt. Síðasta ársfjórðung. Þá hefur orðið fækkun miðað við árin á undan.“

Töluverður fjöldi leiti til stofnunarinnar eftir aðstoð.

„Langtímaatvinnuleysi hefur aðeins aukist á milli ára líka. Við erum að spá 5,1 prósent atvinnuleysi í febrúar en vonandi fer landið að rísa í mars og apríl, þegar að sumarstörfin byrja að detta inn hjá okkur.“